KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 3.
Na której z tętnic nie wykonuje się pomiaru tętna?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiar tętna wykonuje się na tętnicach położonych powierzchownie i łatwo dostępnych palpacyjnie, np. na tętnicach kończyny górnej. Tętnica krezkowa jest tętnicą trzewną, położoną głęboko w jamie brzusznej, dlatego nie stanowi standardowego miejsca pomiaru tętna w badaniu palpacyjnym.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce opiekuńczo-pielęgnacyjnej tętno ocenia się najczęściej metodą palpacyjną, czyli przez wyczuwanie fali tętna na tętnicach powierzchownych, położonych płytko pod skórą i możliwych do uciśnięcia palcami na podłożu kostnym lub w miejscu, gdzie naczynie przebiega dość blisko powierzchni.

Odpowiedź "Krezkowej." jest poprawna, ponieważ tętnice krezkowe (zaopatrujące jelita) należą do tętnic trzewnych jamy brzusznej. Są położone głęboko, nie są standardowo dostępne do badania palpacyjnego w ramach rutynowej kontroli parametrów życiowych u pacjenta. Ich "badanie" wymagałoby metod obrazowych lub oceny specjalistycznej, a nie prostego pomiaru tętna w opiece codziennej.

Pozostałe propozycje dotyczą tętnic w obrębie kończyny górnej, które mogą być miejscem oceny tętna, ponieważ przebiegają znacznie bardziej powierzchownie niż tętnice trzewne. Tętnica ramienna (zarówno po stronie lewej, jak i prawej) jest klasycznie wykorzystywana m.in. wtedy, gdy tętno na tętnicy promieniowej jest trudne do wyczucia (np. u niemowląt, przy niskim ciśnieniu, w stanie wstrząsu).

Odpowiedź "Pachowej." opisuje tętnicę pachową. Jest to miejsce mniej typowe w rutynowym pomiarze tętna niż np. promieniowa czy ramienna, ale nadal dotyczy tętnicy kończyny górnej, potencjalnie dostępnej do badania w szczególnych sytuacjach klinicznych. Kluczowe w tym pytaniu jest rozróżnienie: tętnice kończyn vs tętnice narządów jamy brzusznej. To właśnie ta druga grupa nie stanowi standardowych miejsc palpacyjnej oceny tętna.

  • Wskazówka egzaminacyjna: jeśli miejsce jest "głęboko w jamie brzusznej" i dotyczy unaczynienia narządów, to nie będzie typowym miejscem palpacyjnego pomiaru tętna.
  • Wskazówka praktyczna: zawsze dobieraj miejsce pomiaru do stanu pacjenta i dostępności kończyny (opatrunki, ból, niedokrwienie, amputacje).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tętno to fala wyczuwalnego rozprężenia ściany tętnicy spowodowana skurczem serca. W praktyce ocenia się m.in. częstość, miarowość i napięcie tętna. To szybki wskaźnik pracy układu krążenia oraz stanu pacjenta.
Najczęściej bada się tętno na tętnicach położonych powierzchownie, np. promieniowej (nadgarstek), szyjnej, ramiennej, udowej, podkolanowej, grzbietowej stopy lub piszczelowej tylnej. Wybór zależy od stanu pacjenta i dostępności miejsca badania.
Tętnica krezkowa jest naczyniem trzewnym, położonym głęboko w jamie brzusznej. Nie jest dostępna do rutynowej palpacji, więc nie stanowi praktycznego miejsca oceny tętna przy łóżku pacjenta. Jej ocena wymagałaby metod specjalistycznych, a nie badania palpacyjnego.
Nie. Tętnica ramienna jest często wybierana u niemowląt i małych dzieci, ale u dorosłych także bywa używana, gdy tętno obwodowe jest słabo wyczuwalne (np. niskie ciśnienie, wychłodzenie, wstrząs) albo gdy nadgarstek jest niedostępny (opatrunek, uraz).
Ułóż opuszki 2–3 palców na tętnicy, dociśnij delikatnie i poczekaj na stabilne wyczucie fali. Nie używaj kciuka (ma własne tętno). Oceniaj przez odpowiednio długi czas, zwłaszcza gdy tętno jest niemiarowe, aby nie zaniżyć lub zawyżyć wyniku.
Tętnica szyjna jest tętnicą centralną i zwykle łatwiej wyczuwalną w stanach zagrożenia życia. Stosuje się ją m.in. przy bardzo słabym tętnie obwodowym, omdleniu lub podejrzeniu wstrząsu. W rutynowej opiece częściej wybiera się jednak tętnicę promieniową ze względu na wygodę.
To nie jest miejsce pierwszego wyboru, ale dotyczy tętnicy kończyny górnej, więc w szczególnych sytuacjach klinicznych może być rozważane przez personel. Na egzaminie kluczowe jest rozumienie, że tętnice trzewne (np. krezkowe) nie są miejscem rutynowego pomiaru tętna palpacyjnego.
Często pojawia się mylenie tętnic powierzchownych z trzewnymi oraz wybór odpowiedzi na podstawie "brzmi znajomo", bez sprawdzenia dostępności palpacyjnej. Innym błędem jest zakładanie, że skoro to tętnica, to zawsze da się na niej praktycznie zbadać tętno w badaniu przyłóżkowym.
Tętno nitkowate jest bardzo słabo wyczuwalne, szybkie i "cienkie" w palpacji. Może sugerować poważne obniżenie perfuzji (np. wstrząs, odwodnienie, krwotok). W opiece jest to sygnał alarmowy: trzeba pilnie powtórzyć ocenę parametrów i zgłosić stan pacjenta personelowi medycznemu.
Najlepiej połączyć anatomię z praktyką: naucz się przebiegu głównych tętnic i ćwicz lokalizację na sobie lub fantomie. Zapamiętaj zasadę: wybieramy tętnice płytkie i łatwo dostępne. Tętnice narządów jamy brzusznej traktuj jako niedostępne do rutynowej palpacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pomiar tętna wykonuje się na tętnicach położonych powierzchownie i łatwo dostępnych palpacyjnie, np. na tętnicach kończyny górnej."

Źródła:

  • MSD Manuals (Professional Edition), hasło: "Assessment of the Pulse" / "Pulse" (opis palpacyjnej oceny tętna) – https://www.msdmanuals.com/professional/ (dostęp: 02.03.2026)
  • StatPearls, artykuł: "Physiology, Pulse" (omówienie tętna i typowych miejsc palpacji) – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (dostęp: 02.03.2026)

Materiały:

  • Podręcznik anatomii człowieka (układ krążenia, tętnice kończyn i jamy brzusznej)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu podstaw opieki i monitorowania parametrów życiowych
  • Ćwiczenia praktyczne z palpacyjnej oceny tętna na fantomie i w warunkach symulacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego