Stany początkowe (saldo otwarcia) na kontach księgowych wynikają z bilansu otwarcia i powinny być przeniesione wyłącznie na konta bilansowe. Poprawność polega na dwóch elementach: (1) dobraniu właściwego konta oraz (2) ujęciu salda po właściwej stronie, czyli jako saldo Wn lub saldo Ma.
W praktyce kontrola wygląda tak, że porównuje się zestawienie sald z bilansem otwarcia: konta aktywów typowo wykazują salda po stronie Wn, a konta pasywów po stronie Ma. Dodatkowo część kont ma charakter szczególny (np. konta korygujące), co wymusza ostrożność przy ocenie samej "intuicyjnej" nazwy konta.
Odpowiedź "Inwestycje długoterminowe i Kredyty bankowe." wskazuje parę kont, na których przeniesienie stanów początkowych jest niezgodne z danymi źródłowymi (zwykle przedstawionymi w bilansie otwarcia lub na załączonej ilustracji). To właśnie na tych kontach występuje błąd w naniesieniu salda otwarcia.
Pozostałe pary są typowymi "pułapkami":
- "Umorzenie środków trwałych i Akredytywa." – częsty błąd polega na mechanicznym uznaniu, że konto umorzeniowe ma zawsze taki sam zapis jak konto środka trwałego. W rzeczywistości konto umorzenia jest kontem korygującym, więc ocena wymaga odniesienia do konkretnego zestawienia sald.
- "Rozrachunki z odbiorcami i Akredytywa." – rozrachunki z odbiorcami kojarzą się z należnościami, ale w zależności od sytuacji mogą pojawić się także salda przeciwne (np. zaliczki). Bez danych źródłowych sama nazwa bywa myląca.
- "Rozrachunki z dostawcami i Rozrachunki z odbiorcami." – podobieństwo nazw sprzyja uproszczeniu myślenia; weryfikacja wymaga sprawdzenia, czy salda i strony są zgodne z bilansem otwarcia, a nie tylko rozpoznania grupy kont.
W zadaniach egzaminacyjnych najbezpieczniejsza strategia to: najpierw ustalić, które konta są aktywne/pasywne, potem sprawdzić stronę salda, a na końcu porównać z bilansem otwarcia lub zestawieniem z ilustracji.
