KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 27.
Na którym rysunku przedstawiono fotorezystor?
Ilustracja przedstawia cztery różne elementy elektroniczne, które mogą być częścią egzaminu z kwalifikacji zawodowej dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Fotorezystor (LDR) to element, którego rezystancja zmienia się wraz z natężeniem oświetlenia.
Aby wskazać poprawny rysunek, należy rozpoznać symbol/wygląd elementu charakterystyczny dla LDR (rezystor powiązany graficznie z padającym światłem). W zadaniu jako poprawny oznaczono wariant "C".

Pełne wyjaśnienie:

Fotorezystor (LDR) jest rezystorem zależnym od światła: gdy natężenie oświetlenia rośnie, jego rezystancja typowo maleje (a w ciemności rośnie). Dlatego w praktyce mechatronicznej bywa używany jako prosty czujnik światła, np. w czujnikach zmierzchu, układach regulacji jasności lub detekcji zasłonięcia.

W zadaniach egzaminacyjnych rozpoznanie fotorezystora polega zwykle na identyfikacji jego charakterystycznego symbolu na schemacie lub charakterystycznej postaci elementu na rysunku montażowym. Kluczową wskazówką jest powiązanie rezystora z oddziaływaniem światła (graficzne oznaczenie padających promieni lub odniesienie do oświetlenia). Tylko taki zapis/rysunek odpowiada elementowi, którego parametrem sterującym jest światło.

Wariant "C" został wskazany jako poprawny, co oznacza, że to właśnie na tym rysunku przedstawiono element spełniający powyższe kryterium. Pozostałe rysunki nie przedstawiają fotorezystora, ponieważ nie odpowiadają elementowi o rezystancji zależnej od oświetlenia (zwykle są to inne elementy: rezystory o stałej wartości lub czujniki/elementy elektroniczne reagujące na inne wielkości fizyczne).

Wskazówki egzaminacyjne:

  • Najpierw zidentyfikuj "bazowy" element (czy jest to rezystor, dioda, kondensator itp.).
  • Następnie szukaj informacji, od czego zależy jego parametr (tu: od światła), bo to odróżnia LDR od innych elementów pomiarowych.
  • Nie kieruj się wyłącznie podobieństwem graficznym – elementy optoelektroniczne bywają do siebie podobne, ale różnią się ideą działania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Fotorezystor (LDR) to rezystor, którego opór elektryczny zmienia się pod wpływem światła. Im jaśniej, tym zwykle mniejsza rezystancja, a w ciemności większa. Dzięki temu działa jak prosty czujnik natężenia oświetlenia w układach elektronicznych i mechatronicznych.
W układach mechatronicznych LDR jest często częścią dzielnika napięcia: zmiana rezystancji powoduje zmianę napięcia na wejściu analogowym sterownika. To napięcie można wykorzystać do decyzji sterowania, np. włącz/wyłącz oświetlenie lub reguluj jasność zależnie od światła.
Na schemacie szukaj symbolu rezystora powiązanego z oznaczeniem padającego światła (graficzne "promienie" skierowane na element). To podpowiada, że wartość rezystancji zależy od oświetlenia. Sam symbol rezystora bez odniesienia do światła zwykle oznacza rezystor stały.
Fotorezystor zmienia rezystancję pod wpływem światła, a fotodioda jest złączem półprzewodnikowym, które wytwarza prąd/napięcie lub przewodzi inaczej pod oświetleniem. Oba reagują na światło, ale mają inną zasadę działania i inne typowe zastosowania w układach pomiarowych.
Najczęściej pojawiają się: czujnik zmierzchu (automatyczne włączanie lamp), detekcja poziomu oświetlenia w prostych regulatorach oraz zadania z rozpoznawania elementu na rysunku/schemacie. Warto też kojarzyć LDR z wejściem analogowym i dzielnikiem napięcia.
Typowy fotorezystor (LDR) nie ma biegunowości, więc nie wymaga orientacji jak dioda. W praktyce montażowej ważniejsze są: dobór zakresu rezystancji, sposób oświetlania powierzchni czynnej oraz poprawne włączenie w układ (np. w dzielniku) zgodnie ze schematem.
Częsty błąd to wybór elementu "podobnego do rezystora" bez zwrócenia uwagi na oznaczenie zależności od światła. Inny błąd to mylenie LDR z innymi czujnikami (np. termistorem), bo oba są rezystancyjne. Pomaga szukanie informacji: co jest wielkością sterującą.
Ustaw pomiar rezystancji i zmierz opór LDR w ciemności oraz przy oświetleniu (np. latarką). Powinna być widoczna wyraźna zmiana wartości. Jeśli rezystancja nie reaguje na światło lub jest przerwa, element może być uszkodzony albo źle podłączony w układzie.
Gdy potrzebujesz szybszej reakcji, większej czułości lub wyraźnego sygnału prądowego do wejścia cyfrowego, często lepszy jest fototranzystor. Fotorezystor sprawdza się w prostych i tanich rozwiązaniach, ale bywa wolniejszy i mniej precyzyjny w dynamicznych pomiarach.
Ćwicz rozpoznawanie elementów na schematach (rezystor, termistor, LDR, fotodioda) i łącz je z zasadą działania. Zrób proste doświadczenie z dzielnikiem napięcia i LDR oraz odczytem na wejściu analogowym. Na egzaminie analizuj, od jakiej wielkości fizycznej zależy sygnał.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "W zadaniu jako poprawny oznaczono wariant "C"."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Fotorezystor" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Fotorezystor (dostęp: 2026-02-27)
  • Electronics-Tutorials: "The Light Dependent Resistor (LDR)" — https://www.electronics-tutorials.ws/io/io_4.html (dostęp: 2026-02-27)
  • All About Circuits: "Photoresistors (LDRs)" — https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-9/photoresistors/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z podstaw elektroniki i elementów półprzewodnikowych
  • Tablice symboli elementów elektronicznych używane na schematach
  • Ćwiczenia praktyczne: identyfikacja elementów i pomiary rezystancji LDR przy różnym oświetleniu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego