Hamulce cierne w maszynach rozróżnia się głównie po kształcie i sposobie kontaktu elementów ciernych z częścią hamowaną. W hamulcu klockowym kluczowym elementem są klocki (z okładziną cierną), które są dociskane do elementu hamowanego. Elementem hamowanym może być np. bęben, koło lub obręcz – ważne jest, że występuje punktowy/obszarowy docisk klocka realizowany przez dźwignię, rozpierak, cięgno, sprężynę lub inny mechanizm.
Dlatego poprawna jest odpowiedź wskazująca rysunek, na którym jednocześnie można rozpoznać:
- klocki/okładziny (zwykle dwa, ustawione symetrycznie lub jeden dociskany do powierzchni),
- powierzchnię współpracującą (np. bęben/obręcz) w miejscu styku ciernego,
- mechanizm docisku, który powoduje przyłożenie klocków do elementu hamowanego.
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, jeśli przedstawiają inne popularne konstrukcje: hamulec tarczowy (dominującym elementem jest tarcza i zacisk, a klocki pracują po obu stronach tarczy), hamulec taśmowy (element cierny ma postać taśmy opasującej bęben) albo hamulec szczękowy/bębnowy w znaczeniu szczęk rozprężnych (charakterystyczne łukowe szczęki wewnątrz bębna). Typowy błąd na egzaminie polega na utożsamianiu każdego "klocka" z hamulcem tarczowym – w hamulcu klockowym klocki mogą współpracować również z bębnem lub obręczą, a rozstrzygające jest położenie i sposób docisku elementów ciernych.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw znajdź na rysunku strefę tarcia (miejsce styku), a dopiero potem analizuj dźwignie i cięgna. To zwykle najszybciej pozwala odróżnić klockowy od taśmowego i tarczowego.
