KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 15.
Na którym rysunku przedstawiono narzędzie do hydraulicznego klinowania otworów w kopalniach blocznych?
Ilustracja przedstawia cztery różne narzędzia, które mogą być używane w kontekście górnictwa odkrywkowego, szczególnie w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzędzie do hydraulicznego klinowania otworów rozpoznaje się po zespole klinów/segmentów rozpychających uruchamianych siłownikiem hydraulicznym oraz po elementach typowych dla hydrauliki (np. przewody, złącza, zasilanie). Poprawny rysunek to ten, na którym widać mechanizm rozparcia w otworze realizowany ciśnieniem oleju, a nie narzędzie do wiercenia czy udaru.

Pełne wyjaśnienie:

Hydrauliczne klinowanie otworów w kopalniach blocznych (np. w kamieniołomach) jest metodą bezwybuchowego rozłupywania skały. W praktyce wykorzystuje się narzędzia typu rozłupywacz/klin hydrauliczny, które wkłada się do wcześniej wykonanego otworu wiertniczego. Po podaniu ciśnienia (z agregatu lub pompy) siłownik rozpiera kliny lub segmenty robocze, generując duże naprężenia rozciągające i inicjując kontrolowane pęknięcie.

Dlatego rysunek przedstawiający takie narzędzie powinien zawierać cechy charakterystyczne:

  • element roboczy do otworu (głowica/segmenty/kliny rozpychające) o kształcie umożliwiającym pracę w otworze,
  • napęd hydrauliczny (siłownik lub część współpracująca z siłownikiem),
  • osprzęt hydrauliczny wskazujący na zasilanie olejowe (np. przewody, złącza),
  • brak cech typowych dla narzędzi wiercących lub udarowych (np. wiertło, żerdź, mechanizm obrotu/udaru jako główna funkcja).

Odpowiedź "C" jest właściwa, ponieważ wskazuje rysunek narzędzia spełniającego powyższe kryteria: jego zadaniem jest rozparcie w otworze pod wpływem ciśnienia hydraulicznego, czyli klinowanie.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, gdyż odnoszą się do narzędzi, które nie realizują klinowania hydraulicznego: nie mają mechanizmu rozpychania w otworze lub nie posiadają cech układu hydraulicznego i służą innym operacjom (np. wierceniu, udarowi, manipulacji/transportowi). Na egzaminie warto zawsze najpierw zidentyfikować funkcję narzędzia i sprawdzić, czy widoczne są elementy świadczące o pracy pod ciśnieniem (hydraulika), a dopiero potem dopasować obraz do nazwy procesu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda bezwybuchowego rozłupywania skały, w której do wywierconego otworu wkłada się narzędzie rozpychające, a następnie podaje ciśnienie hydrauliczne. Rozparcie powoduje kontrolowane pęknięcie i ułatwia oddzielenie bloku.
Szukaj elementu roboczego wkładanego do otworu (segmenty/kliny) oraz cech zasilania hydraulicznego: siłownik, przewody, złącza. Narzędzie nie wygląda jak wiertło ani młot udarowy, bo jego funkcją jest rozparcie, nie wiercenie.
Klinowanie umożliwia bardziej kontrolowane oddzielanie bloków i ogranicza uszkodzenia materiału (spękania, odpryski), co jest kluczowe przy pozyskiwaniu bloków kamiennych. Dodatkowo zmniejsza uciążliwości typowe dla robót strzałowych.
Kluczowe są: element rozpychający (klin/segmenty), siłownik wytwarzający siłę rozpierającą oraz doprowadzenie medium roboczego (przewody, złącza) z pompy/agregatu. Te cechy pozwalają odróżnić narzędzie od mechanicznych klinów ręcznych.
Stosuje się je po wykonaniu siatki otworów wiertniczych w miejscu planowanego oddzielenia bloku lub rozcięcia calizny. Metoda jest użyteczna tam, gdzie potrzebna jest precyzja pęknięcia i ograniczenie drgań oraz hałasu.
W praktyce potrzebne jest źródło ciśnienia (agregat/pompa), choć może być ono realizowane w różnej formie zależnie od rozwiązania. Na rysunkach często wskazówką są przewody i złącza, które sugerują zewnętrzne zasilanie olejowe.
Częsty błąd to pomylenie rozłupywacza z narzędziem do wiercenia (bo "otwór" kojarzy się z wiertłem) albo z młotem udarowym. Pomaga zasada: klinowanie = rozparcie w otworze, więc szukaj klinów/segmentów i hydrauliki.
Zagrożenia obejmują niekontrolowane pęknięcie i odrzut odłamków, wysokie ciśnienie w układzie hydraulicznym (ryzyko rozszczelnienia) oraz przygniecenia w strefie pracy. W praktyce stosuje się osłony, dystans i kontrolę strefy odłamków.
Wykonuje się otwory wiertnicze o średnicy i głębokości dopasowanej do modelu narzędzia oraz planowanej płaszczyzny pęknięcia. Najważniejsze jest, by otwór był prosty i czysty, bo to wpływa na skuteczność rozparcia i kierunek spękania.
Ucz się "po cechach": rozpoznawaj funkcję (wiercenie, urabianie, rozparcie, transport) i charakterystyczne elementy (wiertło, łyżka, klin, przewody hydrauliczne). Pomaga też przegląd DTR i katalogów osprzętu używanego w odkrywce.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawny rysunek to ten, na którym widać mechanizm rozparcia w otworze realizowany ciśnieniem oleju, a nie narzędzie do wiercenia czy udaru."

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i DTR narzędzi do rozłupywania hydraulicznego stosowanych w kamieniołomach
  • Podręczniki/opracowania z technologii robót w górnictwie odkrywkowym i eksploatacji złóż kamieni blokowych
  • Katalogi producentów narzędzi do bezwybuchowego urabiania (hydrauliczne rozłupywacze/kliny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego