KWALIFIKACJA MTL5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 21.
Na którym rysunku przedstawiono schemat przebiegu procesu wyciskania współbieżnego wyrobu pełnego?
Ilustracja przedstawia cztery schematy związane z procesem wyciskania metali, co jest istotne w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyciskanie współbieżne to takie, w którym kierunek wypływu metalu przez matrycę jest zgodny z kierunkiem ruchu stempla. Poprawny wybór wskazuje schemat z tą zgodnością kierunków oraz wyrobem pełnym (bez trzpienia wewnętrznego), czyli odpowiedź: "Na rysunku 4."

Pełne wyjaśnienie:

Wyciskanie (ekstruzja) polega na wyciskaniu uplastycznionego wsadu z pojemnika przez otwór matrycy, tak aby uzyskać wyrób o zadanym przekroju. W pytaniu chodzi o wyciskanie współbieżne wyrobu pełnego.

Kluczowa cecha wyciskania współbieżnego (bezpośredniego) jest następująca: kierunek ruchu stempla i kierunek płynięcia metalu przez matrycę są takie same. Na schematach rozpoznaje się to po strzałkach: strzałka ruchu stempla oraz strzałka wypływu metalu z matrycy wskazują ten sam zwrot. Dodatkowo "wyrób pełny" oznacza brak trzpienia tworzącego otwór (w przeciwieństwie do wyciskania rur lub profili z otworem).

Dlatego poprawna jest odpowiedź "Na rysunku 4." – wskazuje ona schemat, w którym przepływ materiału przez matrycę odbywa się zgodnie z ruchem stempla, a otrzymany produkt nie ma kanału wewnętrznego.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne typowo z jednego z powodów:

  • schemat przedstawia wyciskanie przeciwbieżne (pośrednie), gdzie metal płynie przeciwnie do ruchu stempla (odwrócony zwrot strzałek),
  • schemat dotyczy wyrobu drążonego (widać trzpień/rdzeń lub powstaje otwór), więc nie spełnia warunku "wyrobu pełnego",
  • schemat pokazuje inny wariant organizacji procesu (np. inny układ narzędzi), przez co nie odpowiada definicji współbieżności.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź zgodność kierunków strzałek (współbieżne = zgodne), a dopiero potem upewnij się, że rysunek dotyczy wyrobu pełnego (brak trzpienia i brak otworu w przekroju produktu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyciskanie współbieżne (bezpośrednie) to proces, w którym stempel naciska wsad, a metal wypływa przez matrycę w tym samym kierunku co ruch stempla. Na schematach rozpoznaje się je po zgodnych zwrotach strzałek ruchu stempla i wypływu materiału.
Różnica dotyczy kierunku płynięcia metalu względem ruchu stempla. We współbieżnym metal płynie zgodnie z ruchem stempla, a w przeciwbieżnym (pośrednim) płynie przeciwnie. Ta jedna cecha jest zwykle najłatwiejsza do odczytania z rysunku egzaminacyjnego.
Sprawdź strzałki: jeśli strzałka ruchu stempla i strzałka wypływu metalu przez matrycę mają ten sam zwrot, to jest to wyciskanie współbieżne. Następnie upewnij się, czy pokazano wyrób pełny (bez trzpienia tworzącego otwór).
"Wyrób pełny" to produkt bez otworu w przekroju poprzecznym, np. pręt. W schemacie zwykle nie ma trzpienia/rdzenia w osi narzędzia. Jeśli widzisz element tworzący kanał wewnętrzny lub rysunek wskazuje rurę, to nie jest wyrób pełny.
W wyciskaniu współbieżnym wsad przemieszcza się względem ścian pojemnika, co zwiększa wpływ tarcia na wymaganą siłę i nagrzewanie. Na poziomie egzaminu najważniejsze jest skojarzenie: ruch metalu w pojemniku + kontakt ze ścianką = większa rola tarcia.
Wyciskanie przeciwbieżne wybiera się m.in. wtedy, gdy chce się ograniczyć wpływ tarcia między wsadem a pojemnikiem, bo w tym wariancie wsad nie przesuwa się tak jak w bezpośrednim. Na schematach łatwo je poznać po przeciwnych kierunkach strzałek ruchu stempla i wypływu metalu.
Najczęściej: pojemnik (komora), wsad, stempel (tłok), matryca oraz wyrób wychodzący z matrycy. Przy wyrobach drążonych pojawia się też trzpień/rdzeń. Umiejętność nazwania tych elementów pomaga szybko zidentyfikować wariant procesu.
W praktyce dydaktycznej i na wielu schematach egzaminacyjnych "współbieżne" jest utożsamiane z wyciskaniem bezpośrednim: metal wypływa w tym samym kierunku co ruch stempla. Jeśli w materiale kursowym rozróżnia się nazewnictwo, zawsze decydują strzałki kierunku ruchu i wypływu.
Zastosuj prostą procedurę: 1) porównaj zwrot strzałek (zgodne = współbieżne), 2) sprawdź, czy wyrób jest pełny (brak trzpienia i brak otworu), 3) dopiero na końcu wybierz numer rysunku. To zmniejsza ryzyko wyboru "na oko".
Najczęściej myli się współbieżne z przeciwbieżnym, bo oba procesy mają podobne elementy (pojemnik, stempel, matryca). Pułapką jest nieuwaga na kierunek wypływu metalu. Jeśli patrzysz tylko na położenie matrycy, łatwo przeoczyć, że strzałki mają przeciwny zwrot.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Wyciskanie współbieżne to takie, w którym kierunek wypływu metalu przez matrycę jest zgodny z kierunkiem ruchu stempla."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z przeróbki plastycznej metali (rozdziały: wyciskanie/ekstruzja)
  • Materiały dydaktyczne o schematach: wyciskanie bezpośrednie i pośrednie (współbieżne i przeciwbieżne)
  • Instrukcje/DTR pras do wyciskania (część opisująca zasadę działania i kierunki ruchów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego