KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 8.
Na którym rysunku przedstawiono symbol graficzny łącznika świecznikowego?
Ilustracja przedstawia cztery symbole graficzne, które mogą być używane w kontekście egzaminu zawodowego dla elektryków, w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łącznik świecznikowy (podwójny) służy do sterowania dwoma niezależnymi obwodami z jednego miejsca, więc jego symbol ma dwa odgałęzienia wychodzące z jednego punktu (kształt "V"). Na ilustracji taki układ przedstawia rysunek z dwoma ramionami i zakończeniami jak dla styków łącznika.

Pełne wyjaśnienie:

Łącznik świecznikowy (podwójny) to łącznik instalacyjny, którym steruje się dwoma niezależnymi obwodami (np. dwiema grupami lamp w żyrandolu) z jednego miejsca. Na schematach rozpoznaje się go po tym, że od wspólnego punktu (w tym zadaniu przedstawionego jako okrąg) wychodzą dwa tory/ramiona – graficznie przypomina to kształt litery "V".

Odpowiedź "C" pasuje do tej idei: widać dwa odgałęzienia wychodzące z jednego punktu, co odpowiada podwójnemu sterowaniu dwoma obwodami. Krótkie odcinki na końcach ramion oznaczają elementy styków zgodnie z konwencją symboli łączników.

Pozostałe rysunki przedstawiają inne typy łączników lub inne funkcje:

  • Symbol z jednym ramieniem sugeruje łącznik pojedynczy (sterowanie jednym obwodem), a nie świecznikowy.
  • Symbol z dwoma ramionami w przeciwnych kierunkach kojarzy się z rozwiązaniem dla sterowania z dwóch miejsc (łącznik schodowy) – kluczowa jest tu inna logika połączeń niż "dwa obwody z jednego punktu".
  • Symbol z czterema odgałęzieniami (układ "X") odpowiada łącznikowi krzyżowemu, który pracuje jako element pośredni w sterowaniu z wielu miejsc, a nie jako podwójny łącznik do dwóch obwodów.

W praktyce technika gazownictwa umiejętność rozpoznawania takich symboli jest potrzebna przy czytaniu dokumentacji urządzeń współpracujących z instalacjami elektrycznymi (zasilanie, automatyka, zapłon, zawory elektromagnetyczne), gdzie schematy zawierają oznaczenia elementów wg normowej symboliki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łącznik świecznikowy (podwójny) to osprzęt, którym steruje się dwoma niezależnymi obwodami z jednego miejsca, np. dwiema grupami żarówek w jednym żyrandolu. W schematach jego symbol wskazuje, że z jednego punktu wychodzą dwa tory przełączania.
Najprościej szukać znaku, w którym z jednego punktu (często węzła/okręgu) wychodzą dwa odgałęzienia – graficznie przypomina to "V". Oznacza to dwa niezależne tory styków, czyli możliwość osobnego włączania dwóch obwodów.
Pomyłka wynika z podobieństwa symboli i nazewnictwa: oba dotyczą sterowania oświetleniem, ale inną logiką. Świecznikowy oznacza dwa obwody z jednego miejsca, a schodowy – jeden obwód z dwóch miejsc. Warto zawsze liczyć "ramiona" i analizować funkcję.
Oznacza to, że pod jedną ramką/włącznikiem są dwa niezależne klawisze (lub mechanizmy), które załączają osobno dwie sekcje instalacji. Przykład: osobne włączenie dwóch grup lamp w pokoju. Na schemacie widać to jako dwa tory przełączania.
Łącznik krzyżowy rozpoznaje się po symbolu z czterema odgałęzieniami (często tworzącymi układ "X"), bo pracuje w torach "przeplotu" między łącznikami schodowymi. Świecznikowy ma dwa odgałęzienia z jednego punktu ("V").
Tak, w dokumentacji technicznej stosuje się ujednolicone symbole graficzne z norm (np. rodzina norm 60617). Dzięki temu schematy są czytelne niezależnie od producenta urządzenia. Na egzaminie liczy się rozpoznanie symbolu i powiązanie go z funkcją łącznika.
W schematach podłączeń urządzeń gazowych i ich automatyki: zasilanie, zapłon, czujniki, moduły sterujące, zawory elektromagnetyczne. Nawet jeśli główną częścią instalacji jest gaz, dokumentacja często łączy część gazową i elektryczną, więc trzeba umieć czytać symbole.
Najczęściej: nieuwzględnienie liczby torów (1 vs 2), sugerowanie się nazwą zamiast funkcją, pomijanie porównania wszystkich rysunków oraz mylenie krzyżowego ze schodowym. Pomaga zasada: świecznikowy = "dwa obwody", krzyżowy = "cztery ramiona".
Skuteczna metoda to fiszki: z jednej strony symbol, z drugiej nazwa i zastosowanie. Drugi krok: rozwiązywanie krótkich serii zadań na rozróżnianie par (świecznikowy vs schodowy, schodowy vs krzyżowy). Trzeci: łączenie symbolu z opisem funkcji obwodu.
Zadaj sobie 3 pytania: ile obwodów ma sterować (1 czy 2), z ilu miejsc ma być sterowanie (1 czy 2 i więcej) oraz ile odgałęzień widać w symbolu. Te trzy kroki zwykle wystarczają, by wyeliminować typowe pomyłki.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Łącznik świecznikowy (podwójny) służy do sterowania dwoma niezależnymi obwodami z jednego miejsca, więc jego symbol ma dwa odgałęzienia wychodzące z jednego punktu (kształt "V")."

Źródła:

  • IEC 60617 – Graphical symbols for diagrams (online database), dział dotyczący łączników: https://standards.iteh.ai/catalog/standards/iec/ (dostęp: 2026-03-14)
  • Polski Komitet Normalizacyjny – wyszukiwarka norm (hasło: PN-EN 60617): https://sklep.pkn.pl/ (dostęp: 2026-03-14)

Materiały:

  • Baza symboli graficznych IEC 60617 (odpowiednik PN-EN 60617) – dział dotyczący łączników
  • Podręczniki do podstaw elektrotechniki (schematy i osprzęt instalacyjny)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z rozpoznawania symboli na schematach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego