KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 20.
Na którym rysunku przedstawiono symbol jednotłoczyskowego siłownika dwustronnego działania z nastawnym tłumieniem ruchu w obu skrajnych położeniach tłoka?
Ilustracja przedstawia cztery schematy symboli siłowników hydraulicznych, które mogą być częścią egzaminu z kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Siłownik dwustronnego działania ma dwa króćce robocze, a jednotłoczyskowy rozpoznaje się po tłoczysku tylko z jednej strony tłoka. Oznaczenie nastawnego tłumienia występuje przy obu końcach symbolu cylindra (dla obu skrajnych położeń), co pozwala wskazać właściwy rysunek.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy rozpoznania symbolu siłownika hydraulicznego na schemacie. Trzeba jednocześnie spełnić trzy warunki: (1) siłownik jest dwustronnego działania, (2) jest jednotłoczyskowy, oraz (3) ma nastawne tłumienie ruchu w obu skrajnych położeniach tłoka.

1) Dwustronne działanie
Na symbolach schematowych oznacza to możliwość zasilania komór po obu stronach tłoka. W praktyce (na rysunku) odpowiada temu obecność przyłączy/oznaczeń dla doprowadzenia medium do obu komór. Siłownik jednostronny (ze sprężyną lub ciężarem powrotnym) nie spełnia tego kryterium.

2) Jednotłoczyskowy
To taki siłownik, w którym tłoczysko wychodzi tylko z jednej strony tłoka. Najczęstsza pomyłka wynika z podobieństwa do siłownika dwutłoczyskowego, gdzie tłoczysko jest po obu stronach i symbol bywa "symetryczny". W tym zadaniu symetria nie jest pożądana: tłoczysko powinno być tylko z jednej strony.

3) Nastawne tłumienie w obu skrajnych położeniach
Tłumienie (cushioning) ogranicza prędkość ruchu tłoka tuż przed dojazdem do końca skoku, aby uniknąć uderzeń. Jeśli jest nastawne, symbol zwykle wskazuje możliwość regulacji (np. elementem regulacyjnym/oznaczeniem regulowalności) zamiast stałego tłumienia. Warunek "w obu skrajnych położeniach" oznacza, że tłumienie działa zarówno przy dojeździe do jednego końca skoku, jak i do drugiego, więc oznaczenia tłumienia muszą występować przy obu końcach symbolu cylindra.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Odpowiedź A (typowy błąd): spełnia tylko część warunków, np. pokazuje tłumienie po jednej stronie albo siłownik o innym typie tłoczyska.
  • Odpowiedź C: często odpowiada siłownikowi dwutłoczyskowemu albo wariantowi bez regulacji tłumienia, więc nie realizuje "jednotłoczyskowego" lub "nastawnego".
  • Odpowiedź D: bywa mylona z siłownikiem jednostronnym (z elementem powrotnym) albo z symbolem bez tłumienia na obu końcach.

Wskazówka egzaminacyjna: czytaj cechy w kolejności i odhaczaj je na symbolu: (a) dwa kierunki pracy, (b) jedno tłoczysko, (c) tłumienie na obu końcach i z możliwością nastawy. Taka procedura zmniejsza ryzyko pomyłki przy symbolach różniących się drobnymi detalami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To siłownik, w którym medium robocze (olej) może działać na tłok z obu stron, dzięki czemu ruch roboczy i powrotny są wymuszane ciśnieniem. W praktyce daje to lepszą kontrolę prędkości i siły niż w siłowniku jednostronnym.
Siłownik jednotłoczyskowy ma tłoczysko tylko z jednej strony tłoka, więc symbol nie jest "symetryczny" po obu końcach. Najczęściej po jednej stronie widać wyraźnie zaznaczone wyjście tłoczyska, a po drugiej nie ma drugiego pręta.
Tłumienie zmniejsza prędkość tłoka tuż przed dojazdem do końca skoku, co ogranicza uderzenie mechaniczne, hałas i drgania. Chroni to mocowania, elementy maszyny i sam siłownik, a także poprawia komfort pracy operatora.
Nastawne tłumienie oznacza, że intensywność hamowania końcowego można regulować (np. śrubą/elementem regulacyjnym w siłowniku). Dzięki temu da się dopasować "miękkość dojazdu" do masy obciążenia i wymaganej prędkości pracy.
Najczęściej myli się: (1) siłownik jedno- i dwutłoczyskowy, (2) tłumienie jednostronne z tłumieniem dwustronnym oraz (3) tłumienie stałe z nastawnym. Błąd wynika z pomijania drobnych znaków przy końcach symbolu cylindra.
Trzeba sprawdzić, czy oznaczenia tłumienia znajdują się przy jednym końcu symbolu cylindra, czy przy obu. Jeśli są tylko z jednej strony, tłumienie działa przy dojeździe do jednego końca skoku. Jeśli z obu, działa w obu skrajnych położeniach.
Występują m.in. w ładowaczach czołowych, podnośnikach, mechanizmach składania/rozkładania elementów, klapach i wysuwach, gdzie dojazd do końca skoku bez tłumienia powodowałby uderzenia. Tłumienie zwiększa trwałość układu i bezpieczeństwo.
Nie zawsze. Tłumienie jest cechą sposobu wyhamowania tłoka przy końcu skoku, a dwustronne działanie dotyczy tego, czy ciśnienie pracuje w obu kierunkach. W zadaniu egzaminacyjnym trzeba potwierdzić oba warunki niezależnie na symbolu.
Pomaga metoda "cecha po cesze": najpierw rodzaj działania (jedno/dwustronne), potem typ tłoczyska (jedno/dwutłoczyskowy), a na końcu wyposażenie (tłumienie, regulacja). Dobrze też ćwiczyć na zestawach symboli z krótkim opisem funkcji.
Objawy to m.in. gwałtowne "dobijanie" na końcu skoku, hałas, szarpnięcia konstrukcji i szybkie luzowanie mocowań. W diagnostyce porównuje się zachowanie przy dojeździe w obu kierunkach i sprawdza element regulacyjny tłumienia oraz szczelność układu.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Siłownik dwustronnego działania ma dwa króćce robocze, a jednotłoczyskowy rozpoznaje się po tłoczysku tylko z jednej strony tłoka."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o symbolach hydraulicznych/pneumatycznych używanych w schematach
  • Tablice symboli układów hydrauliki siłowej (siłowniki, zawory, elementy pomocnicze)
  • Zadania treningowe z rozpoznawania symboli na schematach maszyn rolniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego