KWALIFIKACJA CES2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 23.
Na którym rysunku przedstawiono wyrób ze szkła uformowany sposobem mechanicznym?
Ilustracja przedstawia cztery różne wyroby ze szkła, które mogą być częścią egzaminu zawodowego dla technika technologii
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Formowanie mechaniczne rozpoznaje się po cechach typowych dla użycia form i automatyzacji: wysokiej powtarzalności wymiarów, symetrii, gładkich i równych krawędziach oraz możliwych śladach podziału formy (szew). Poprawna jest odpowiedź wskazująca rysunek, na którym te cechy są widoczne.

Pełne wyjaśnienie:

Formowanie mechaniczne wyrobów szklanych oznacza nadawanie kształtu w sposób zautomatyzowany lub zmechanizowany, zwykle z użyciem form (np. metalowych), układów docisku, mechanizmów podawania porcji szkła i powtarzalnych cykli pracy. W praktyce operator i kontrola jakości często identyfikują technologię wykonania po wyglądzie i detalach powierzchni.

Jakie cechy sugerują formowanie mechaniczne?

  • Powtarzalność: kolejne sztuki są bardzo podobne (kształt, grubość ścianki, geometria).
  • Symetria i regularność: elementy są równe, a krawędzie i promienie bardziej jednolite niż w wyrobach ręcznych.
  • Ślady po formie: możliwy widoczny szew (linia podziału formy) lub delikatne ślady po zamknięciu/łączeniu części formy.
  • Charakterystyczne wykończenie: w zależności od procesu mogą występować powtarzalne ślady odcinania, wypychaczy lub powierzchni formującej.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Na rysunku 2."? W kontekście tego zadania poprawna odpowiedź wskazuje rysunek, na którym przedstawiono wyrób mający typowe cechy produkcji mechanicznej opisane wyżej. Na egzaminie należy porównać wszystkie cztery rysunki i wybrać ten, który najpełniej spełnia kryteria regularności i "formowego" charakteru wykonania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wskazania innych rysunków są nieprawidłowe, jeśli pokazują wyroby o cechach bardziej typowych dla wytwarzania ręcznego (większa niejednorodność, asymetria, nieregularne krawędzie) albo dla technik, w których brak jest jednoznacznych śladów pracy formy i cyklicznej powtarzalności. Najczęstszy błąd polega na ocenianiu "na oko" bez sprawdzenia detali, takich jak linie podziału formy czy identyczność elementów.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze szukaj dwóch–trzech niezależnych cech jednocześnie (np. powtarzalność + szew formy + regularne wykończenie). Pojedyncza cecha może mylić, zwłaszcza przy słabej jakości zdjęcia/rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To nadawanie kształtu wyrobom szklanym z użyciem maszyn i zwykle form, w powtarzalnych cyklach pracy. Celem jest uzyskanie dużej wydajności oraz wysokiej powtarzalności wymiarów i kształtu w porównaniu z wykonaniem ręcznym.
Najczęściej: wysoka powtarzalność, symetria, równe krawędzie oraz możliwy szew (linia podziału formy). Czasem widać też regularne ślady wykończenia, które powtarzają się na wielu egzemplarzach.
Szew powstaje w miejscu styku części formy (np. dwóch połówek), które zamykają się podczas kształtowania. Jeśli dopasowanie formy lub parametry procesu nie są idealne, linia podziału może być bardziej widoczna.
Wyrób ręczny częściej ma drobne różnice grubości i mniejszą powtarzalność detali. W mechanice dominują regularność, symetria i identyczność elementów. Nie opieraj się na jednej cesze—porównuj kilka szczegółów naraz.
Nie. Gładkość może wynikać także z dobrego wyżarzania, polerowania lub odpowiedniej obróbki. O formowaniu mechanicznym świadczy raczej zestaw cech: powtarzalność + regularna geometria + ewentualne ślady formy.
Uczniowie mylą formowanie w formie z wytłaczaniem lub z dmuchaniem (ręcznym i maszynowym). W praktyce trzeba patrzeć na to, czy kształt i detale wyglądają na "formowe" i czy widać typowe miejsca podziału formy.
Najczęściej w produkcji seryjnej, gdy liczy się wydajność i identyczność wyrobów (np. opakowania, elementy użytkowe). Forma metalowa umożliwia szybkie odprowadzanie ciepła i stabilne odwzorowanie kształtu w cyklu maszynowym.
Typowe są: wybór "pierwszego pasującego" rysunku bez porównania pozostałych, ignorowanie detali (szew formy, krawędzie), oraz utożsamianie maszynowości tylko z nowoczesnym wyglądem. Pomaga checklist: powtarzalność–symetria–ślady formy.
Nie zawsze. Może to być proces półautomatyczny lub zmechanizowany, w którym część czynności wykonuje operator, ale kształtowanie realizuje mechanizm (np. docisk, zamykanie formy). Kluczowe jest użycie urządzeń zapewniających powtarzalny cykl.
Oglądaj przykłady wyrobów (zdjęcia/ćwiczenia w pracowni) i ucz się cech diagnostycznych: szew formy, symetria, identyczność detali, typowe ślady wykończenia. Na sprawdzianie zawsze porównaj wszystkie rysunki i szukaj kilku cech naraz.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawna jest odpowiedź wskazująca rysunek, na którym te cechy są widoczne."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło "Glassmaking" (opis procesów wytwarzania szkła) — https://www.britannica.com/technology/glassmaking (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (pl), "Szkło (wyrób)" / zagadnienia technologii i wytwarzania szkła — https://pl.wikipedia.org/wiki/Szk%C5%82o_(wyr%C3%B3b) (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii szkła (działy: formowanie, formy, procesy maszynowe)
  • Instrukcje stanowiskowe i DTR maszyn formujących stosowanych w hutach szkła
  • Albumy/atlasy wad wyrobów szklanych oraz przykłady identyfikacji śladów po formach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego