Siłownik pneumatyczny jednostronnego działania wykonuje pracę w jednym kierunku dzięki doprowadzeniu sprężonego powietrza do jednej komory, a w kierunku powrotnym wraca najczęściej dzięki sprężynie (lub obciążeniu zewnętrznemu). Dlatego na schemacie rozpoznasz go po tym, że:
- ma jedno przyłącze zasilające (zasilanie jednej strony tłoka),
- występuje oznaczenie sprężyny realizującej powrót,
- powrót następuje po odpowietrzeniu komory roboczej.
Sterowanie bezpośrednie w pneumatyce oznacza, że rozdzielacz obsługujący siłownik jest uruchamiany bezpośrednio (np. ręcznie, mechanicznie) i nie ma dodatkowego toru sterowania (pilotowego), który przestawia inny rozdzielacz. W praktyce w prostych aplikacjach spotyka się układ, gdzie rozdzielacz 3/2 (z pozycją zasilania i pozycją odpowietrzania) jest podłączony bezpośrednio do siłownika jednostronnego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi mogą kusić, ale są błędne? Najczęstsze pomyłki to:
- wybranie schematu z rozwiązaniem pośrednim (np. z dodatkowym zaworem sterującym lub pilotem pneumatycznym) – wtedy sterowanie nie jest bezpośrednie, bo pojawia się dodatkowy stopień przestawiania,
- wybranie schematu typowego dla siłownika dwustronnego działania (zasilanie obu komór, często rozdzielacz 5/2) – to inny typ napędu,
- interpretacja elementów pomocniczych (dławik, zawór zwrotny) jako "dowodu" na typ sterowania – te elementy służą zwykle do regulacji prędkości lub kierunku przepływu, a nie przesądzają o bezpośredniości.
Na egzaminie warto przyjąć prostą procedurę: (1) najpierw rozpoznaj typ siłownika (jedno czy dwa przyłącza i czy jest sprężyna), (2) potem sprawdź, czy rozdzielacz jest uruchamiany bezpośrednio, (3) na końcu dopiero analizuj elementy dodatkowe toru powietrza.
