KWALIFIKACJA ELM2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 10.
Na którym zdjęciu pokazane zostały szczypce do cięcia przewodów, drutów i opasek?
Ilustracja przedstawia cztery różne narzędzia ręczne, które są używane w elektronice, co jest związane z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szczypce do cięcia przewodów i drutu rozpoznaje się po obecności wyraźnych krawędzi tnących (ostrzy) przeznaczonych do przecinania materiału.
Właściwe zdjęcie przedstawia narzędzie typu obcinaczki/szczypce tnące, a nie szczypce do chwytania, zaciskania czy długie szczypce precyzyjne.

Pełne wyjaśnienie:

Szczypce do cięcia przewodów, drutów i opasek zaciskowych to narzędzie, którego cechą funkcjonalną są krawędzie tnące (ostrza) dopasowane do przecinania materiału. W praktyce w elektronice bardzo często spotyka się szczypce tnące boczne (potocznie: obcinaczki), które umożliwiają odcinanie końcówek przewodów, wyprowadzeń elementów oraz nadmiaru opasek kablowych.

Poprawna identyfikacja na zdjęciu powinna opierać się na obserwacji części roboczej:

  • Ostrza muszą się schodzić i tworzyć linię cięcia (widoczna krawędź tnąca), a nie płaskie szczęki do chwytania.
  • Kształt głowicy jest zwykle tak zaprojektowany, aby zapewnić dostęp do miejsca cięcia (często jest bardziej "ostry" i smukły niż w kombinerkach).
  • Brak zębów chwytających typowych dla szczypiec uniwersalnych – narzędzie tnące nie służy przede wszystkim do trzymania elementów.

Dlaczego pozostałe zdjęcia (nieprzedstawiające szczypiec tnących) są błędne? Najczęściej pokazują narzędzia do innych zadań: jedne są przeznaczone do chwytania i przytrzymywania (mają ząbkowane szczęki), inne do zaciskania (np. końcówek), a jeszcze inne do precyzyjnego chwytu (długie, wąskie szczęki). Takie narzędzia mogą czasem mieć dodatkowy mały "nożyk" lub rowek, ale nie zastępuje to właściwych ostrzy do cięcia przewodów i drutu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze szukaj ostrzy i sposobu ich pracy (czy faktycznie przecinają), zamiast sugerować się samym kolorem rękojeści czy ogólnym podobieństwem do "jakichś szczypiec".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szczypce tnące to narzędzia z ostrzami (krawędziami tnącymi) służące do przecinania przewodów, drutu i elementów plastikowych, np. opasek zaciskowych. W montażu elektroniki używa się ich do docinania końcówek przewodów oraz wyprowadzeń elementów, aby uzyskać właściwą długość.
Szukaj wyraźnych ostrzy, które schodzą się w miejscu cięcia. Głowica zwykle wygląda na "ostrej" i jest przystosowana do przecinania, a nie do chwytania. Jeśli narzędzie ma ząbkowane szczęki do trzymania i tylko dodatkowy rowek, to najczęściej nie są to typowe szczypce tnące.
Szczypce uniwersalne (kombinerki) są przede wszystkim do chwytania, przytrzymywania i lekkiego zaginania. Mogą mieć część do cięcia, ale nie zawsze zapewniają czyste i precyzyjne cięcie przewodów jak obcinaczki. Obcinaczki mają geometrię ostrzy zoptymalizowaną do cięcia, co zmniejsza ryzyko strzępienia lub zgniatania.
Najczęściej myli się je ze szczypcami płaskimi lub uniwersalnymi, bo wszystkie mają podobne rękojeści i przegub. Drugi błąd to ocenianie narzędzia po "masywności", a nie po krawędziach tnących. Warto zawsze sprawdzić, czy część robocza ma ostrza i jak się one domykają.
Tak, często używa się ich do odcinania nadmiaru opaski zaciskowej po zaciśnięciu. Trzeba jednak ciąć ostrożnie, aby nie uszkodzić izolacji przewodów pod opaską i nie zostawić ostrej krawędzi opaski. W pracach serwisowych bywa stosowane także narzędzie dedykowane do opasek, ale obcinaczki są powszechne.
Do elektroniki zwykle wybiera się szczypce o mniejszej głowicy i dobrej jakości ostrzach, bo liczy się precyzja cięcia. Istotne jest przeznaczenie producenta (do drutu miękkiego/twardego) oraz stan ostrzy. Zbyt duże lub zużyte narzędzie może zgniatać przewód zamiast go czysto przeciąć.
Niewłaściwe szczypce mogą zgnieść żyły, postrzępić końcówkę lub uszkodzić izolację, co pogarsza jakość połączenia i zwiększa ryzyko awarii. W elektronice takie uszkodzenia bywają trudne do zauważenia, a skutkują np. niestabilnym kontaktem, grzaniem się złącza lub pękaniem przewodu podczas zginania.
Obcinaczki służą do skracania przewodu lub odcinania nadmiaru materiału (np. opaski). Do zdejmowania izolacji lepszy jest ściągacz izolacji, bo usuwa powłokę bez nacinania żył. Częsty błąd to próba "odizolowania" obcinaczkami, co łatwo prowadzi do nadcięcia miedzi i osłabienia przewodu.
Utrzymuj stabilny chwyt, kieruj ostrza prostopadle do ciętego elementu i odcinaj fragment w kontrolowany sposób (żeby nie "wystrzelił"). Pracuj w okularach ochronnych, gdy istnieje ryzyko odprysku. Nie tnij przewodów pod napięciem i nie używaj uszkodzonych szczypiec z wyszczerbionymi ostrzami.
Ucz się po cechach funkcjonalnych: co narzędzie robi i jak wygląda część robocza (ostrza, szczęki, profil). Pomaga porównywanie podobnych narzędzi obok siebie i nazywanie ich zastosowań. Na egzaminie najpierw identyfikuj element roboczy, dopiero potem potwierdzaj kształtem całego narzędzia.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Szczypce" – opis narzędzia i rodzajów szczypiec, https://pl.wikipedia.org/wiki/Szczypce (dostęp: 2026-03-01)
  • KNIPEX: "Diagonal Cutters" (szczypce tnące boczne) – opis zastosowania i konstrukcji, https://www.knipex.com/products/diagonal-cutters (dostęp: 2026-03-01)
  • Bahco: "Side Cutting Pliers" – karta/strona produktowa opisująca szczypce tnące boczne i ich przeznaczenie, https://www.bahco.com/ (wyszukiwanie w obrębie serwisu: side cutting pliers) (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Katalogi producentów narzędzi (działy: szczypce tnące boczne, czołowe)
  • Podręczniki i skrypty do pracowni montażu elektronicznego (narzędzia ręczne i BHP)
  • Instrukcje stanowiskowe BHP dotyczące pracy z narzędziami ręcznymi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego