W nawigacji morskiej rozróżnia się dwie klasyczne linie drogi: ortodromę i loksodromę.
Ortodroma to najkrótsza linia na powierzchni kuli (w praktyce: trasa po wielkim kole). Ponieważ kierunek stycznej do wielkiego koła zmienia się w miarę przemieszczania, ortodroma nie odpowiada stałemu kursowi. Skutkiem tego, na mapie w odwzorowaniu Merkatora ortodroma jest krzywą, która przecina kolejne południki pod różnymi kątami. To właśnie opisuje poprawna odpowiedź.
Dlaczego pozostałe stwierdzenia nie pasują?
- "ma kształt identyczny jak loksodroma" – to błędne, bo w odwzorowaniu Merkatora loksodroma ma własność szczególną: jest linią stałego kursu i na mapie zwykle przedstawia się ją jako linię prostą. Ortodroma (poza wyjątkami, np. po równiku lub po południku) nie ma takiej samej postaci jak loksodroma.
- "przecina wszystkie południki pod tym samym kątem" – ta własność charakteryzuje loksodromę (linia stałego kursu). Utrzymanie stałego kąta z południkami oznacza stały azymut/kurs względem północy geograficznej, co nie jest typowe dla ortodromy.
- "przecina wszystkie równoleżniki pod tym samym kątem" – nie jest to standardowa własność rozróżniająca te linie w praktyce nawigacyjnej. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest, że stały kąt dotyczy przecinania południków dla loksodromy, a dla ortodromy kąt ten się zmienia.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj skojarzenie "Merkator + stały kurs = loksodroma (prosta)". Jeśli w odpowiedzi pojawia się "ten sam kąt z południkami", to niemal zawsze opis loksodromy, nie ortodromy. Dla ortodromy szukaj sformułowań o zmiennym kącie lub krzywej na mapie Merkatora.
