KWALIFIKACJA BUD22 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 28.
Na odcinku rzeki przeznaczonej do regulacji należy usunąć drzewa i krzaki. Wskaż harmonogram, w którym dobrano odpowiedni okres do wykonania tej czynności ze względu na ochronę ekosystemu koryta rzeki.
Ilustracja przedstawia tabelę harmonogramu prac związanych z karczowaniem drzew i krzaków na odcinku rzeki przeznaczonej do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Usuwanie drzew i krzaków w korycie oraz na brzegach powinno być zaplanowane na okres najmniejszej wrażliwości przyrodniczej (poza czasem lęgów ptaków, tarła ryb i intensywnej wegetacji). Harmonogram D wskazuje właśnie taki przedział, dlatego najlepiej chroni ekosystem koryta rzeki.

Pełne wyjaśnienie:

Przy regulacji rzek (w tym porządkowaniu koryta i usuwaniu zadrzewień/zakrzaczeń) kluczowe jest dobranie terminu robót tak, aby ograniczyć presję na organizmy związane z korytem oraz strefą brzegową. Zabiegi takie jak wycinka, karczowanie i usuwanie podszytu mogą:

  • niszczyć miejsca gniazdowania i płoszyć ptaki,
  • zwiększać mętność wody i pogarszać warunki bytowania ryb oraz bezkręgowców,
  • naruszać stabilność brzegów (utrata systemów korzeniowych),
  • powodować degradację siedlisk w okresach kluczowych dla rozrodu i rozwoju.

Dlatego za poprawny uznaje się taki harmonogram, w którym prace są przewidziane na okres najmniej wrażliwy biologicznie – gdy ryzyko kolizji z lęgami, tarłem i intensywną aktywnością ekosystemu jest najniższe. Taki dobór terminu zmniejsza też prawdopodobieństwo, że roboty będą musiały zostać wstrzymane lub ograniczone ze względów środowiskowych.

Odpowiedź "Harmonogram D." jest poprawna, ponieważ wskazuje okres wykonania usunięcia drzew i krzaków zgodny z zasadą minimalizacji oddziaływań na ekosystem koryta.

Pozostałe harmonogramy są błędne typowo z tego powodu, że lokują wycinkę w czasie większej aktywności biologicznej albo w okresach szczególnie wrażliwych (np. rozród), przez co zwiększają ryzyko strat przyrodniczych. W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: najpierw identyfikujesz czynność ingerującą w siedlisko, potem wybierasz termin minimalizujący kolizje przyrodnicze, a dopiero na końcu rozważasz wygodę logistyczną i sprzętową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ingerencja w siedlisko: usuwa osłonę i miejsca bytowania, może płoszyć zwierzęta oraz zwiększać mętność wody. Dodatkowo osłabia stabilizację brzegów przez utratę systemów korzeniowych, co może nasilać erozję i pogarszać warunki w korycie.
W różnych porach roku występują okresy wrażliwe (np. lęgi, rozród, intensywna aktywność biologiczna). Zaplanowanie robót poza tymi okresami ogranicza szkody i ryzyko niszczenia siedlisk oraz zmniejsza prawdopodobieństwo wstrzymania prac z powodów środowiskowych.
Chodzi o minimalizację negatywnych skutków robót: unikanie prac w okresach wrażliwych, ograniczanie zanieczyszczeń i mętności, zabezpieczenie brzegów, pozostawianie stref buforowych, a także takie prowadzenie robót, by nie niszczyć niepotrzebnie siedlisk w korycie i na brzegach.
Najpierw znajdź w harmonogramie konkretną czynność (np. usuwanie drzew i krzaków), potem odczytaj przypisany jej przedział czasu. Na końcu porównaj ten okres z zasadami ochrony przyrody: wybierz wariant, który lokuje prace w czasie najmniejszej wrażliwości biologicznej.
Typowe błędy to wybieranie terminu "najwygodniejszego" technologicznie (np. szybciej, łatwiej sprzętem), pomijanie wrażliwych okresów przyrodniczych oraz nieuwzględnienie, że ochrona dotyczy nie tylko roślin, ale też ptaków, ryb i bezkręgowców.
Nie zawsze, bo czasem jest konieczne dla bezpieczeństwa lub funkcji hydraulicznych. Kluczowe jest ograniczenie zakresu do niezbędnego minimum i dobranie terminu tak, by zmniejszyć wpływ na ekosystem. W praktyce łączy się to z doborem technologii i zabezpieczeniem brzegów.
Poza przyrodą liczą się m.in. warunki hydrologiczne (przepływy, ryzyko wezbrań), dostępność sprzętu, logistyka dojazdów, bezpieczeństwo pracowników i stabilność gruntu. Dobre planowanie łączy te czynniki z ograniczeniami środowiskowymi.
Zwykle dąży się do wykonywania najbardziej ingerujących prac w okresach najmniejszej aktywności biologicznej i przy stabilniejszych warunkach prowadzenia robót. Na egzaminie rozstrzygające jest wskazanie wariantu harmonogramu, który unika okresów wrażliwych.
Korzenie roślin wzmacniają grunt i wiążą skarpę. Po ich usunięciu brzeg staje się mniej stabilny, łatwiej ulega podmyciu i osuwaniu, szczególnie przy wyższych przepływach. To może pogarszać stan koryta i zwiększać koszty późniejszych napraw.
Ćwicz odczyt z harmonogramów oraz łącz czynności z ich skutkami: wycinka/karczowanie = wysoka ingerencja w siedliska; prace w korycie = ryzyko mętności i płoszenia. Następnie ucz się zasady wyboru okresu najmniejszej wrażliwości biologicznej jako domyślnego wariantu.
info

Statystycznie 26% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Usuwanie drzew i krzaków w korycie oraz na brzegach powinno być zaplanowane na okres najmniejszej wrażliwości przyrodniczej (poza czasem lęgów ptaków, tarła ryb i intensywnej wegetacji)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z inżynierii środowiska: regulacja rzek i oddziaływanie na siedliska
  • Notatki/opracowania z ochrony przyrody w gospodarce wodnej (okresy wrażliwe)
  • Przykładowe projekty organizacji robót (POR) dla robót w korytach cieków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego