KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2011 (test 2)

PYTANIE NR 27.
Na patelni elektrycznej można usmażyć 30 kotletów mielonych w czasie 15 minut. Ile czasu potrzeba do usmażenia 240 sztuk kotletów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas smażenia jest proporcjonalny do liczby kotletów przy stałej wydajności. 240 sztuk to 8 razy więcej niż 30 (240/30=8), więc potrzebny czas to 8×15 minut = 120 minut. 120 minut to 2 godziny, dlatego poprawna odpowiedź brzmi: 2 godziny.

Pełne wyjaśnienie:

Zakładamy stałą wydajność patelni elektrycznej, czyli że czas jest wprost proporcjonalny do liczby smażonych kotletów (te same warunki pracy, ta sama "przepustowość").

Krok 1: ustalenie, ile razy zwiększa się liczba sztuk
W 15 minut smażymy 30 sztuk. Potrzebujemy 240 sztuk, więc liczymy współczynnik zwiększenia:

240 / 30 = 8
To znaczy, że 240 kotletów to 8 takich samych "partii" po 30 sztuk.

Krok 2: przeliczenie czasu
Skoro jedna partia trwa 15 minut, to 8 partii potrwa:

8 × 15 min = 120 min

Krok 3: zamiana minut na godziny
60 minut = 1 godzina, więc:

120 min = 2 × 60 min = 2 godziny

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1 godzinę – to 60 minut, czyli odpowiadałoby 4 partiom po 15 minut (4×15=60), a więc tylko 120 sztukom, nie 240.
  • 1,5 godziny – to 90 minut; 90/15=6 partii, czyli 6×30=180 sztuk. To wciąż za mało.
  • 0,5 godziny – to 30 minut; 30/15=2 partie, czyli 60 sztuk. Wynik zdecydowanie zaniżony.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści widzisz parę "liczba sztuk – czas", najpierw sprawdź, czy docelowa liczba jest wielokrotnością wyjściowej. Jeśli tak, zadanie zwykle sprowadza się do prostego mnożenia i kontroli jednostek (minuty/godziny).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Traktuj to jako proporcję prostą: jeśli wydajność jest stała, to czas rośnie tyle razy, ile rośnie liczba sztuk. Najpierw policz współczynnik (np. 240/30), potem pomnóż czas bazowy (15 min) przez ten współczynnik i na końcu zamień minuty na godziny.
Bo zakłada się stałe warunki pracy urządzenia: ta sama patelnia, ta sama metoda i taka sama "przepustowość". Wtedy liczba sztuk i czas są wprost proporcjonalne: 2 razy więcej sztuk wymaga 2 razy więcej czasu, 8 razy więcej sztuk wymaga 8 razy więcej czasu.
To sposób myślenia "produkcyjnego". Skoro w 15 minut robisz 30 sztuk, to całą produkcję dzielisz na równe partie. Ponieważ 240/30=8, musisz wykonać 8 takich samych cykli smażenia, a czas całkowity to suma czasów tych cykli.
Najprościej podzielić przez 60: 120/60=2. Możesz też zauważyć, że 60 min to 1 godzina, więc 120 min to dwa razy po 60 min, czyli 2 godziny. Warto mieć w pamięci typowe zamiany: 30 min=0,5 h, 90 min=1,5 h.
Tak. W 15 minut robisz 30 sztuk, więc w 60 minut (czyli 4×15) zrobisz 4×30=120 sztuk na godzinę. Skoro potrzebujesz 240 sztuk, to 240/120=2 godziny. Ta metoda bywa wygodna w planowaniu produkcji w kuchni.
Najczęstsze to: pomylenie mnożenia z dodawaniem (dodanie 15 min zamiast pomnożenia), zgubienie jednostek (wynik "8" potraktowany jako minuty), oraz błędna zamiana minut na godziny (np. 120 min jako 1,5 h). Pomaga zapis kroków z jednostkami.
Może, ale tylko jeśli z obliczeń wyjdzie 90 minut. W tym konkretnym układzie 1,5 godziny odpowiadałoby 6 partiom po 15 minut, czyli 180 sztukom przy wydajności 30 sztuk/15 min. Żeby wyszło 1,5 h, liczby w treści musiałyby być inne.
Zrób kontrolę sensu: skoro 30 sztuk trwa 15 minut, to 60 sztuk powinno trwać 30 minut, a 120 sztuk 60 minut (1 godzina). 240 sztuk jest dwa razy większe niż 120, więc czas też powinien być dwa razy większy niż 1 godzina, czyli 2 godziny.
Nie zawsze, bo mogą dojść przerwy, rozgrzewanie tłuszczu, zmiany temperatury, obracanie, odkładanie i mycie. Jednak w zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się stałą wydajność, aby sprawdzać umiejętność obliczeń i planowania czasu pracy przy założeniach uproszczonych.
Pomagają zaplanować, o której rozpocząć smażenie, aby zdążyć na serwis, oraz ocenić, czy jedno urządzenie wystarczy. Dzięki temu można dobrać liczbę stanowisk, rozbić produkcję na partie i ograniczyć opóźnienia w wydawaniu dań, zwłaszcza w żywieniu zbiorowym.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Czas smażenia jest proporcjonalny do liczby kotletów przy stałej wydajności."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Proporcjonalność prosta" https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta - dostęp 2026-02-18
  • Khan Academy (PL): "Stosunki i proporcje" https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-ratios-proportions - dostęp 2026-02-18
  • Matzoo.pl: "Proporcje" (dział z zadaniami i teorią) https://www.matzoo.pl/klasa7/proporcje_36_326 - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z gastronomii: "obliczenia gastronomiczne" (wydajność, czas pracy, planowanie produkcji)
  • Powtórzenie matematyki: proporcjonalność prosta i przeliczanie jednostek czasu
  • Zadania treningowe: kalkulacje czasu produkcji dla porcji i partii (np. pieczenie, gotowanie, smażenie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego