W warunkach opisanych w pytaniu (zamarznięta gleba, brak okrywy śnieżnej i silny wiatr) najbardziej typowym zagrożeniem dla pszenicy ozimej jest wysmalanie. Mechanizm polega na tym, że wiatr i niska wilgotność powietrza zwiększają parowanie (transpirację) z liści, a jednocześnie zamarznięta gleba ogranicza pobieranie wody przez system korzeniowy. W efekcie roślina ulega silnemu odwodnieniu (tzw. susza fizjologiczna), co może prowadzić do zasychania i zamierania części nadziemnych.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?
- Porastanie dotyczy zwykle ziarna w kłosach (kiełkowanie ziarniaków przed zbiorem) w warunkach nadmiernej wilgoci w okresie dojrzewania i tuż przed żniwami. Nie jest to zjawisko wywoływane przez wiatry zimą na zamarzniętej glebie.
- Wylęganie (wyleganie) to przewracanie się łanu, najczęściej w wyniku nadmiernego wzrostu, nawożenia azotem, chorób podstawy źdźbła oraz działania deszczu i wiatru w sezonie wegetacyjnym. W pytaniu mowa o warunkach zimowych i braku śniegu, więc mechanizm nie odpowiada.
- Wymarzanie oznacza uszkodzenie roślin bezpośrednio przez niską temperaturę (zamarzanie tkanek), często przy dużych spadkach temperatury lub przy braku hartowania. W pytaniu kluczową wskazówką jest wiatr oraz zamarznięta gleba i brak śniegu, co bardziej wskazuje na odwodnienie niż na stricte termiczne zniszczenie tkanek.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu pojawiają się jednocześnie brak okrywy śnieżnej i zamarznięta gleba, a dodatkowo podkreślono silny wiatr, najczęściej chodzi o zjawiska związane z wysuszaniem roślin, czyli wysmalanie.
