W analizie ilościowej TLC porównuje się próbkę badaną z serią wzorców przygotowanych z roztworu o znanym stężeniu. Na rysunku wzorzec aminokwasu ma stężenie 1000 µg/cm3, a na płytkę naniesiono go w różnych objętościach (0,05; 0,10; 0,20; 0,30; 0,40 cm3). Każda plama wzorcowa odpowiada więc innej masie naniesionej substancji.
Najpierw przeliczamy masę aminokwasu naniesioną w plamach wzorcowych według zależności:
m = c × V, gdzie m w µg, c w µg/cm3, a V w cm3.
- dla 0,20 cm3: m = 1000 × 0,20 = 200 µg
- dla 0,30 cm3: m = 1000 × 0,30 = 300 µg
Z rysunku wynika, że plama próbki X znajduje się wyżej niż plama odpowiadająca 0,20 cm3 wzorca i niżej niż plama odpowiadająca 0,30 cm3. Oznacza to, że ilość aminokwasu w naniesionej próbce X jest pomiędzy 200 a 300 µg.
Następnie dopasowujemy ten zakres do odpowiedzi w tabeli. Prawidłowy jest przedział 200–300 µg/cm3, bo tylko on odpowiada masie wynikającej z porównania z plamami 0,20–0,30 cm3 roztworu 1000 µg/cm3.
Dlaczego pozostałe zakresy są błędne? Przedziały rzędu 0,20–0,30 µg/cm3, 2–3 µg/cm3 lub 20–30 µg/cm3 oznaczają stężenia o 2–3 rzędy wielkości mniejsze i nie pasują do sytuacji, w której już sam wzorzec ma 1000 µg/cm3, a porównanie wskazuje na setki µg (200–300 µg) w odniesieniu do serii wzorcowej.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdzielaj w zadaniu, co jest objętością naniesienia (cm3 na osi pod płytką), a co jest stężeniem (µg/cm3 w opisie roztworu). Najczęstsza pomyłka to przepisanie wartości 0,20–0,30 bez przeliczenia przez 1000.
