Punkt końcowy (PK) miareczkowania to moment, w którym – na podstawie mierzonego sygnału – stwierdza się zakończenie reakcji miareczkowania (w praktyce możliwie blisko punktu równoważnikowego). W metodach instrumentalnych PK często wyznacza się nie "na oko", lecz z krzywej miareczkowania, czyli zależności sygnału od objętości dodanego titranta.
W potencjometrii sygnałem jest potencjał elektrody (np. układu elektroda wskaźnikowa + elektroda odniesienia). W trakcie miareczkowania zapisuje się wartości E w funkcji objętości V. Następnie PK można wyznaczyć:
- metodą graficzną – analizując przebieg krzywej E(V) i lokalizując obszar najszybszej zmiany sygnału,
- metodą pierwszej pochodnej – wyznaczając dE/dV i wskazując maksimum (lub charakterystyczny ekstremum) odpowiadające najszybszej zmianie potencjału,
- metodą Halina – jako jedną z metod opracowania krzywej miareczkowania stosowanych w praktyce analitycznej do wskazania PK na podstawie przebiegu potencjału.
Dlatego odpowiedź "potencjometrii" jest właściwa: opisane sposoby dotyczą opracowania danych z pomiaru potencjału w funkcji objętości titranta.
Pozostałe odpowiedzi nie pasują do tego zestawu metod:
- "grawimetrii" – opiera się na pomiarze masy osadu/pozostałości i nie jest typowo kojarzona z wyznaczaniem PK z krzywej E(V) ani z pochodną sygnału.
- "konduktometrii" – sygnałem jest przewodność; choć także można analizować przebieg sygnału względem objętości, pytanie wskazuje zestaw metod klasycznie uczonych w kontekście krzywej potencjometrycznej (E(V), dE/dV).
- "spektrofotometrii" – dotyczy absorbancji/ transmitancji w funkcji długości fali lub czasu; to inny typ pomiaru i inne typowe sposoby wyznaczania końca reakcji.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się pochodne (np. dE/dV) i "krzywa miareczkowania" odnoszona do potencjału, najczęściej chodzi o miareczkowanie potencjometryczne.
