KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 1

W analizie spektroskopowej kluczowe jest to, że absorpcja światła nie jest przypadkowa. Atomy i cząsteczki mogą pochłaniać promieniowanie tylko wtedy, gdy energia fotonu odpowiada różnicy energii pomiędzy dozwolonymi poziomami energetycznymi (przejściami elektronowymi, a w cząsteczkach także drganiowymi i rotacyjnymi). Skutkiem jest selektywność absorpcji – zależność natężenia pochłaniania od długości fali.

Odpowiedź "Absorpcja światła przez atom danego pierwiastka jest charakterystyczna i może być używana do jego identyfikacji." oddaje tę ideę: obecność charakterystycznych linii/pasm (czyli "odcisku palca" w widmie) pozwala powiązać sygnał z konkretnym składnikiem próbki. W praktyce analitycznej wykorzystuje się to m.in. do rozpoznawania składników oraz doboru długości fali do oznaczeń.

• "Większość substancji absorbuje światło w całym widmie elektromagnetycznym." – to zbyt daleko idące uogólnienie. Substancje absorbują w określonych zakresach; poza nimi mogą być przezroczyste lub absorbować bardzo słabo. Zakres absorpcji zależy od budowy i rodzaju przejść energetycznych.
• "Absorpcja światła jest niezależna od długości fali." – przeczy podstawie spektroskopii. Gdyby absorpcja była niezależna od długości fali, widmo nie niosłoby informacji selektywnej i nie dałoby się wyróżnić charakterystycznych maksimów/ linii.
• "Każda substancja absorbuje światło w taki sam sposób." – nieprawda, bo różne substancje mają różne poziomy energetyczne i różne prawdopodobieństwa przejść, a więc różne kształty i położenia pasm/linii.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się absorpcja i identyfikacja, szukaj stwierdzeń o zależności od długości fali i o charakterystycznym widmie. Te dwa elementy najczęściej odróżniają poprawną odpowiedź od zbyt ogólnych uogólnień.