W zadaniach z wykresami procentowymi najpierw trzeba ustalić bazę odniesienia. Na wykresie przyjęto, że ceny w Niemczech to 100%. Każdy słupek pokazuje, jaką część tej bazy stanowi cena w Polsce.
Dla produktu jaja odczytujemy wartość 62%. To znaczy: cena jaj w Polsce wynosi 62% ceny niemieckiej, czyli jest mniejsza niż 100%.
Aby wyrazić, o ile procent jest taniej, liczymy różnicę względem bazy:
100% − 62% = 38%
Skoro wynik (62%) jest poniżej 100%, poprawne jest sformułowanie: "o 38% niższa niż w Niemczech".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "o 38% wyższa" odwraca kierunek porównania. "Wyższa" byłaby wtedy, gdyby słupek przekraczał 100% (np. 138%).
- "o 62% niższa" myli poziom (62% bazowej ceny) z różnicą. 62% to nie "spadek", tylko wartość w relacji do bazy.
- "o 62% wyższa" łączy oba błędy naraz: bierze 62 jako różnicę i dodatkowo błędnie wskazuje wzrost zamiast spadku.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz bazę 100%, zapamiętaj regułę: poniżej 100% = taniej/niżej, powyżej 100% = drożej/wyżej. Następnie zdecyduj, czy pytanie dotyczy poziomu (ile % stanowi) czy różnicy (o ile % mniej/więcej).