KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 31.
Na podstawie danych raportu z wyrównania współrzędnych punktów osnowy realizacyjnej określ, ile wynosi błąd średni punktu 1003.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi współrzędnych wyrównanych punktów osnowy realizacyjnej, co jest związane
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W raporcie z wyrównania osnowy każdemu punktowi przypisuje się miarę dokładności położenia (błąd średni punktu) podaną w określonej jednostce. Dla punktu 1003 należy odczytać właściwą kolumnę z błędem punktu i zachować jednostkę z raportu. Poprawna wartość to 2,48 cm.

Pełne wyjaśnienie:

Błąd średni punktu w raporcie z wyrównania współrzędnych opisuje dokładność wyznaczonego położenia punktu po przeprowadzeniu wyrównania obserwacji. W praktyce raport może prezentować różne miary: osobno błędy średnie współrzędnych (np. dla składowych X i Y) oraz miarę łączną położenia punktu (często oznaczaną jako błąd średni położenia).

Aby poprawnie odpowiedzieć na pytanie, trzeba wykonać dwa kroki:

  • Zidentyfikować właściwy wiersz odpowiadający punktowi o numerze 1003 (nie mylić z punktami o podobnych numerach).
  • Odczytać właściwą miarę opisaną jako błąd średni punktu/położenia oraz zwrócić uwagę na jednostkę podaną w nagłówku tabeli (np. mm lub cm).

Odpowiedź "2,48 cm" jest poprawna, bo odpowiada wskazanej w raporcie wartości błędu średniego dla punktu 1003 i zachowuje prawidłową jednostkę.

Pozostałe propozycje są błędne typowo z następujących powodów:

  • "2,48 mm" – to najczęściej efekt przeoczenia jednostki w raporcie lub automatycznego założenia, że błędy muszą być milimetrowe.
  • "2,48 dm" – to błąd przeliczenia jednostek (decymentymetr jest rzadko używany w takich zestawieniach) albo przypadkowy wybór większej jednostki bez kontroli skali.
  • "2,48 m" – to rażąco duża wartość jak na błąd punktu osnowy realizacyjnej; zwykle wynika z pomylenia jednostek lub niezrozumienia, co w raporcie jest błędem, a co wartością współrzędnej lub innym parametrem.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj nagłówek kolumny (jednostki) oraz opis wielkości (czy to błąd składowej, czy błąd położenia). To eliminuje większość pomyłek bez wykonywania dodatkowych obliczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To miara niepewności położenia punktu po wyrównaniu obserwacji. Informuje, jak dokładnie wyznaczono współrzędne punktu na podstawie danych pomiarowych i modelu wyrównania. W raporcie może występować jako błąd położenia lub jako błędy składowych współrzędnych.
Najpierw odszukaj wiersz z numerem punktu 1003, a następnie sprawdź kolumnę opisaną jako błąd średni punktu/położenia (czasem osobno mX i mY). Na końcu potwierdź jednostkę w nagłówku tabeli, bo ona decyduje, czy wynik jest w mm czy cm.
Taka sama liczba w różnych jednostkach oznacza zupełnie inną dokładność (np. 2,48 cm to 24,8 mm). W raportach jednostka bywa podana tylko w nagłówku kolumny lub opisie tabeli, więc łatwo ją przeoczyć. Egzamin często sprawdza właśnie uważność w odczycie.
Nie zawsze. mX i mY to zwykle błędy średnie składowych współrzędnych, a błąd średni punktu może oznaczać miarę łączną położenia (zależną od obu składowych). Dlatego trzeba czytać nazwę kolumny w raporcie i nie zakładać, że każda rubryka "m" oznacza to samo.
Najczęstsze to: odczyt z niewłaściwego wiersza (pomylenie numeru punktu), odczyt z innej kolumny (np. mX zamiast błędu położenia) oraz przeoczenie jednostki. Zdarza się też, że uczniowie biorą wartość współrzędnej za błąd, bo liczby stoją blisko siebie w tabeli.
Pojawia się po wykonaniu wyrównania osnowy lub sieci pomiarowej, gdy program/algorytm wylicza niepewności wyników. Taka miara jest używana do oceny jakości osnowy przed dalszymi pracami (tyczenie, pomiary realizacyjne, inwentaryzacje), bo pokazuje, czy punkt spełnia wymagania dokładności.
Sprawdź nagłówek kolumny i opis tabeli (np. "[mm]", "[cm]"). Jeśli jednostka jest podana zbiorczo dla całej tabeli, zwykle znajduje się nad tabelą lub w legendzie raportu. Nie opieraj się na "intuicji skali", bo raporty mogą być generowane w różnych jednostkach.
To zależy od formy raportu. Czasem błąd średni punktu jest podany bezpośrednio i wtedy wystarcza odczyt. W innych przypadkach raport podaje tylko błędy składowych i wtedy trzeba wyznaczyć miarę położenia zgodnie z definicją używaną w materiale. Na egzaminie kluczowa jest identyfikacja właściwej wielkości.
Porównaj rząd wielkości z typową dokładnością osnów realizacyjnych w zadaniu oraz z jednostką. Centymetry są znacząco inne niż metry. Jeśli widzisz wartość w metrach, upewnij się, że to na pewno błąd, a nie np. współrzędna lub inny parametr. Zawsze weryfikuj opis kolumny.
Ćwicz czytanie tabel: numer punktu, nazwa kolumny, jednostka, oraz odróżnianie błędów od współrzędnych. Warto przepracować kilka przykładowych raportów z różnych programów i nauczyć się typowych oznaczeń (mX, mY, błąd położenia). Pomaga też szybkie przeliczanie mm↔cm.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "W raporcie z wyrównania osnowy każdemu punktowi przypisuje się miarę dokładności położenia (błąd średni punktu) podaną w określonej jednostce."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji wyższej/podstaw wyrównania obserwacji (rozdziały o dokładności i błędach współrzędnych)
  • Materiały szkolne do kwalifikacji BUD.19 dotyczące osnów i dokumentacji z wyrównania
  • Instrukcje/poradniki producentów oprogramowania do wyrównania osnów (opis raportu i znaczenia kolumn)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego