Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2023



PYTANIE NR 33.
Na podstawie danych w tabeli i rysunku, dobierz wymiary wpustu dla wału remontowanej przekładni.
Średnica wału wynosi 86 mm.
Ilustracja przedstawia tabelę oraz rysunek techniczny związany z doborem wymiarów wpustu dla wału w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór wpustu wykonuje się z tabel doboru dla połączeń wał–piasta: przekrój b×h dobiera się do średnicy wału (tu 86 mm), a długość L przyjmuje się z rysunku (np. długości piasty/rowka). Dlatego właściwy jest wymiar 25 × 14 × 150 mm; pozostałe mają niezgodny przekrój lub długość.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniu wpustowym (wał–piasta) wpust przenosi moment obrotowy dzięki zazębieniu kształtowemu: część wpustu pracuje w rowku na wale, a część w rowku w piaście. Aby taki element dobrać poprawnie, nie "zgaduje się" wymiarów, tylko korzysta z tabel doboru oraz z rysunku remontowanej przekładni.

1) Jak dobiera się wymiary wpustu?

  • b×h (szerokość i wysokość) dobiera się z tabeli w zależności od średnicy wału. Dla wału o średnicy 86 mm właściwy jest przekrój odpowiadający tej średnicy, czyli 25×14.
  • L (długość) dobiera się z rysunku: zwykle jest ograniczona długością piasty, długością rowka wpustowego lub innymi elementami osadzenia. W zadaniu przyjęto 150 mm, co oznacza, że rysunek/tabela wskazują taką długość jako właściwą dla danego osadzenia.

2) Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wymiar 22 × 14 × 150 mm ma inną szerokość b niż wynikająca z doboru do średnicy wału; nie można dowolnie zmieniać b przy zachowaniu h, bo przekrój wpustu jest znormalizowany dla danego zakresu średnic.
  • Wymiar 20×12 × 100 mm ma zarówno zbyt mały przekrój, jak i inną długość. Taki wpust mógłby pasować do wałów o mniejszej średnicy i/lub innego osadzenia, ale nie do danych z zadania.
  • Wymiar 28 × 16 × 100 mm ma większy przekrój, co sugeruje dobór do większej średnicy wału; dodatkowo długość 100 mm nie odpowiada wymaganiu wynikającemu z rysunku.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odczytaj średnicę wału i dobierz b×h z tabeli, a dopiero potem porównaj dostępne długości L z rysunkiem. Unikniesz typowego błędu "dobrania długości na oko" lub kierowania się tylko jednym wymiarem (np. samą wysokością h).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest wpust i do czego służy w przekładni?
Wpust to element połączenia kształtowego wał–piasta, który pomaga przenieść moment obrotowy między wałem a osadzoną na nim piastą (np. kołem zębatym). W przekładniach zapobiega obracaniu się piasty względem wału, współpracując z rowkami wpustowymi.
Jak dobrać wymiary wpustu do średnicy wału?
Wymiary przekroju wpustu (b×h) dobiera się z tablic/tabel doboru dla danego zakresu średnic wałów. Najpierw ustalasz średnicę wału, potem odczytujesz przypisany przekrój. Dopiero na końcu dobierasz długość L, zwykle z rysunku lub długości piasty.
Dlaczego długość wpustu dobiera się z rysunku, a nie tylko z tabeli?
Długość L zależy od geometrii konkretnego węzła: długości piasty, położenia elementów, podcięć, faz i ograniczeń montażowych. Tabela zwykle podaje przekroje b×h dla średnic, natomiast rysunek pokazuje, jaka długość rowka i piasty jest rzeczywiście dostępna w danej przekładni.
Jakie znaczenie mają wymiary b i h w zapisie wpustu?
Wymiar b oznacza szerokość wpustu, a h jego wysokość. Te dwa wymiary muszą pasować do rowka na wale i do rowka w piaście. Nie są dobierane dowolnie, bo dla określonych średnic wałów stosuje się typowe zestawy b×h, aby zapewnić kompatybilność wykonania i właściwą nośność.
Czy można zastosować większy wpust "na zapas", żeby było mocniej?
Zwykle nie. Większy wpust wymaga większych rowków, co osłabia wał i piastę oraz może być niezgodne z dokumentacją i technologią. Dobór jest kompromisem między nośnością a wytrzymałością elementów. W remontach przekładni trzyma się danych z rysunku/tabel doboru, a nie intuicji.
Jakie błędy najczęściej robi się przy doborze wpustu na egzaminie?
Najczęstsze pomyłki to: dobór długości L bez sprawdzenia rysunku, dobór b×h do "podobnej" średnicy (np. pomylenie przedziału), oraz skupienie się na jednym wymiarze (np. h) i ignorowanie b. Błąd powoduje, że wpust nie pasuje do rowka lub ma niewłaściwą nośność.
Jak odczytać z rysunku, jaką długość wpustu przyjąć?
Na rysunku szukasz długości piasty lub bezpośrednio zwymiarowanego rowka wpustowego. Długość wpustu L nie powinna zwykle przekraczać długości współpracy w piaście (żeby nie kolidować z fazami, podcięciami i elementami montażowymi). Na egzaminie porównaj L z podanymi wariantami.
Czy wymiary wpustu dotyczą tylko wału, czy też piasty?
Dotyczą całego połączenia. b×h jest wspólne dla wpustu oraz dla rowka na wale i w piaście (muszą do siebie pasować). Dlatego dobór obejmuje zarówno średnicę wału (dla b×h), jak i konstrukcję piasty (dla L). Niezgodność po jednej stronie uniemożliwi poprawny montaż.
Kiedy zamiast wpustu stosuje się inne połączenie wał–piasta?
Inne rozwiązania stosuje się m.in. przy bardzo dużych momentach, potrzebie bezluzowego połączenia, częstym demontażu lub gdy nie można osłabiać wału rowkiem. Przykłady to połączenia wielowypustowe, stożkowe, zaciskowe lub z tulejami rozprężno-zaciskowymi. Wybór zależy od konstrukcji i wymagań pracy.
Jak przygotować się do pytań o wpusty na kwalifikacji MEC.3?
Ćwicz trzy rzeczy: (1) szybkie wyszukiwanie przekroju b×h w tablicach doboru dla średnicy wału, (2) odczyt długości współpracy z rysunku technicznego, (3) rozpoznawanie zapisu b×h×L i typowych pomyłek w odpowiedziach. Pomaga też rozwiązywanie zadań z remontów przekładni.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Dobór wpustu wykonuje się z tabel doboru dla połączeń wał–piasta: przekrój b×h dobiera się do średnicy wału (tu 86 mm), a długość L przyjmuje się z rysunku (np. długości piasty/rowka)."

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw konstrukcji maszyn (rozdziały: połączenia wał–piasta, wpusty/kliny)
  • Tablice doboru elementów maszyn stosowane w pracowniach szkolnych (wpusty, rowki wpustowe)
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego maszynowego (wymiarowanie rowków i wpustów)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego