Pogłębienie pod śrubę z łbem sześciokątnym stosuje się wtedy, gdy łeb ma być schowany poniżej powierzchni elementu albo gdy trzeba zapewnić miejsce na pracę narzędzia (tu: klucza nasadowego). W praktyce dobiera się trzy podstawowe wielkości:
- D – średnica pogłębienia (musi zapewnić miejsce na łeb i ścianki nasadki),
- d1 – średnica otworu przelotowego pod trzpień śruby (luz montażowy dla M8),
- t – głębokość pogłębienia (związana z wysokością łba oraz wymaganym schowaniem).
Poprawny zestaw D = 24 mm, d1 = 9 mm, t = 5,7 mm spełnia jednocześnie warunek luzu na trzpień śruby M8 oraz warunek narzędziowy dla klucza nasadowego. Dzięki temu śruba może być włożona, dokręcona i w razie potrzeby odkręcona bez kolizji narzędzia z krawędziami pogłębienia.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- D = 18 mm, d1 = 6,6 mm, t = 4,4 mm – wartości odpowiadają mniejszej śrubie (zbyt mały otwór i pogłębienie dla M8), więc montaż M8 byłby utrudniony lub niemożliwy.
- D = 24 mm, d1 = 11 mm, t = 5,7 mm – średnica d1 jest zbyt duża jak na typowy luz montażowy dla M8; prowadzi to do gorszego centrowania połączenia i może zmniejszać wytrzymałość strefy otworu.
- D = 15 mm, d1 = 5,5 mm, t = 3,9 mm – zestaw zdecydowanie za mały; wskazuje na przeniesienie danych dla mniejszych średnic, a nie dla M8.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu pojawia się warunek "dokręcanych kluczem nasadowym", nie wystarczy dobrać wymiarów tylko pod sam łeb śruby. Trzeba uwzględnić także przestrzeń potrzebną na ścianki nasadki, dlatego D bywa większe niż wynikałoby to wyłącznie z wymiaru łba.
