Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2021



PYTANIE NR 33.
Na podstawie danych w tabeli określ, które stężenie gazu płynnego o dolnej granicy wybuchowości 2% spowoduje zadziałanie urządzenia i uruchomienie alarmu.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi technicznymi detektora gazu, co jest istotne w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Próg alarmu w tabeli jest podany jako część DGW.
Jeśli DGW gazu płynnego wynosi 2%, a urządzenie ma zadziałać przy 5% DGW, to stężenie alarmowe wynosi: 2% × 0,05 = 0,1% (v/v). Dlatego poprawne jest "0,1%".

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z detekcji gazu bardzo często spotyka się progi zadziałania opisane nie jako stężenie w % objętości, ale jako procent DGW (LEL). Oznacza to, że urządzenie ma uruchomić alarm, gdy aktualne stężenie osiągnie określony ułamek dolnej granicy wybuchowości.

Tu DGW gazu płynnego wynosi 2% (v/v). Z tabeli (dołączonej do zadania) wynika próg zadziałania urządzenia wyrażony jako 5% DGW. Należy więc przeliczyć:

  • 5% DGW = 5/100 = 0,05 DGW
  • stężenie alarmowe = 2% × 0,05 = 0,1%

Odpowiedź "0,1%" jest więc zgodna z progiem wyrażonym w %DGW.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • "1,0%" odpowiadałoby aż 50% DGW (bo 1% / 2% = 0,5), czyli znacznie wyższemu progowi niż typowo stosowany wczesny alarm z tabeli.
  • "0,01%" to tylko 0,5% DGW (0,01% / 2% = 0,005), czyli próg skrajnie niski względem wartości podawanych w tabelach progów alarmowych w takich zadaniach.
  • "0,001%" to 0,05% DGW, co jest jeszcze niższe; taki wynik zwykle wynika z błędu przesunięcia przecinka lub pomylenia 5% z 0,5%.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj "X% DGW" jako ułamek (X/100) i dopiero mnoż przez DGW podaną w % objętości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest dolna granica wybuchowości (DGW/LEL)?
DGW/LEL to najniższe stężenie gazu w powietrzu, przy którym mieszanina może się zapalić i wybuchnąć w obecności źródła zapłonu. Poniżej DGW mieszanina jest "za uboga" w paliwo. Progi alarmów detekcji często podaje się jako %DGW.
Jak rozumieć zapis "alarm przy 5% DGW" w detektorze gazu?
"5% DGW" oznacza, że alarm ma zadziałać, gdy stężenie osiągnie 0,05 wartości DGW. To nie jest 5% objętości, tylko 5% z granicy wybuchowości. Żeby dostać % obj., mnożysz DGW (w % obj.) przez 0,05.
Jak obliczyć stężenie alarmowe, gdy znam DGW i próg w %DGW?
Wzór jest prosty: stężenie alarmowe = DGW × (próg/100). Przykład: DGW=2%, próg=5%DGW → 2% × 0,05 = 0,1%. Najczęstszy błąd to brak zamiany 5% na 0,05.
Dlaczego w zadaniach z gazownictwa progi podaje się w %DGW, a nie w % obj.?
%DGW ułatwia porównywanie różnych gazów, bo każdy ma inną DGW. Próg "10% DGW" oznacza podobny poziom "bliskości" do mieszaniny wybuchowej niezależnie od gazu. Dopiero na końcu przelicza się to na % obj., jeśli jest potrzebne.
Czy 0,1% gazu to dużo czy mało w porównaniu do DGW=2%?
0,1% przy DGW=2% stanowi 0,1/2 = 0,05, czyli 5% DGW. To poziom wczesnego ostrzegania, daleko poniżej granicy wybuchowości, ale wystarczający do uruchomienia procedur bezpieczeństwa (wentylacja, sygnał alarmowy).
Jakie błędy najczęściej pojawiają się przy przeliczaniu %DGW na % obj.?
Najczęstsze są: (1) potraktowanie 5% jako 5 zamiast 0,05, (2) pomylenie %DGW z % objętości i wybór DGW "na oko", (3) przesunięcie przecinka o jedno miejsce (0,1% vs 0,01%). Pomaga zapis działań krok po kroku.
Dlaczego odpowiedź 1,0% nie pasuje do progu alarmu dla DGW=2%?
Jeśli DGW wynosi 2%, to 1,0% oznacza połowę tej wartości, czyli 50% DGW. To znacznie wyższy poziom niż typowe progi wczesnego alarmu podawane w tabelach do zadań. Taki wynik zwykle pochodzi z pominięcia progu z tabeli.
Kiedy w praktyce uruchamia się alarm z detekcji gazu w instalacjach?
Alarm uruchamia się, gdy czujnik wykryje stężenie przekraczające ustawiony próg (często opisany jako %DGW). W praktyce wiąże się to z sygnalizacją optyczno-akustyczną oraz działaniami automatyki (np. uruchomieniem wentylacji, odcięciem dopływu gazu).
Czy próg alarmowy zawsze jest taki sam dla LPG i gazu ziemnego?
Nie. Różne gazy mają różne DGW, dlatego tabelaryczne progi mogą być podane jako %DGW, aby zachować porównywalny poziom bezpieczeństwa. Po przeliczeniu na % obj. wartości będą inne, bo inne są DGW (np. inne dla LPG, inne dla metanu).
Jak na egzaminie szybko sprawdzić, czy wynik ma sens (kontrola rzędu wielkości)?
Porównaj wynik z DGW. Jeśli DGW=2%, a próg to kilka %DGW, wynik powinien być wyraźnie mniejszy niż 2% (zwykle dziesiąte lub setne części procenta). Gdy wychodzi blisko 2% albo większe, to prawie na pewno błąd przeliczenia.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Próg alarmu w tabeli jest podany jako część DGW.Jeśli DGW gazu płynnego wynosi 2%, a urządzenie ma zadziałać przy 5% DGW, to stężenie alarmowe wynosi: 2% × 0,05 = 0,1% (v/v)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Granice wybuchowości" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Granice_wybuchowo%C5%9Bci (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Gaz płynny" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Gaz_p%C5%82ynny (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Instrukcje producentów detektorów gazu (opis progów alarmowych w %DGW)
  • Podstawy chemii/fizyki mieszanin wybuchowych (pojęcie granic wybuchowości)
  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji instalacji gazowych (detekcja, automatyka bezpieczeństwa)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego