KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 15.
Na podstawie danych w tabeli wskaż warzywo, które należy przechowywać w magazynie, gdzie wilgotność powietrza wynosi 90%, a temperatura 0 stopni C
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi warunków przechowywania różnych warzyw.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Warzywo właściwe dla warunków 0°C i ok. 90% wilgotności to takie, które dobrze znosi bardzo niską temperaturę oraz wymaga wysokiej wilgotności, aby nie więdło. Por jest przechowywany chłodno i wilgotno. Papryka wymaga wyższej temperatury, a cebula i czosnek zwykle bardziej suchego magazynu.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza dobór warzywa do warunków przechowywania: temperatura 0°C oraz wilgotność ok. 90%. W praktyce magazynowej (np. chłodnia zaplecza sklepu) to parametry typowe dla wielu warzyw, które dobrze znoszą chłód, ale jednocześnie potrzebują wysokiej wilgotności, aby nie tracić masy i jędrności.

Odpowiedź "Por" pasuje do takiego środowiska, ponieważ por jest warzywem, które przechowuje się w niskiej temperaturze i przy wysokiej wilgotności względnej. Wysoka wilgotność ogranicza więdnięcie (utrata wody), a 0°C spowalnia procesy starzenia i psucia.

  • "Papryka." jest typowym przykładem warzywa wrażliwego na zbyt niską temperaturę. W praktyce handlowej przechowuje się ją zwykle w wyższych temperaturach niż 0°C, aby uniknąć uszkodzeń chłodowych i pogorszenia jakości.
  • "Cebula." (podobnie jak inne warzywa cebulowe) w magazynowaniu częściej wymaga warunków bardziej suchych. Przy zbyt wysokiej wilgotności rośnie ryzyko rozwoju pleśni i gnicia oraz pogorszenia cech handlowych.
  • "Czosnek." również jest zwykle przechowywany w warunkach bardziej suchych niż 90% wilgotności. Wysoka wilgotność sprzyja porażeniom mikrobiologicznym i obniża trwałość przechowalniczą.

Wskazówka egzaminacyjna: warto zapamiętać prostą regułę: warzywa "zielone/liściowe i podobne" częściej wymagają chłodu oraz wysokiej wilgotności, natomiast "cebule i główki" częściej potrzebują chłodu, ale suchego powietrza. Jeśli w zadaniu podano jednocześnie bardzo niską temperaturę i wysoką wilgotność, najczęściej pasują warzywa takie jak por.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wilgotność 90% oznacza bardzo wilgotne powietrze, które ogranicza parowanie wody z warzyw i zmniejsza więdnięcie. Taki poziom pomaga utrzymać jędrność warzyw "zielonych", ale dla towarów wymagających suszego środowiska może zwiększać ryzyko pleśni i gnicia.
W 0°C zwykle dobrze przechowują się warzywa odporne na chłód, zwłaszcza takie, które w naturze lub w obrocie znoszą temperatury bliskie zeru. Kluczowe jest jednoczesne dobranie wilgotności: część warzyw wymaga przy 0°C wysokiej wilgotności, inne raczej suchego powietrza.
Por dobrze znosi przechowywanie w niskiej temperaturze, a wysoka wilgotność ogranicza jego przesychanie i utratę masy. Połączenie chłodu i wysokiej wilgotności spowalnia psucie i pomaga utrzymać świeży wygląd, co jest ważne w sprzedaży detalicznej.
Zwykle nie jest to zalecane, ponieważ papryka jest wrażliwa na zbyt niską temperaturę i może ulegać uszkodzeniom chłodowym (pogorszenie jakości, plamy, szybsze psucie po wyjęciu z chłodni). W praktyce handlowej stosuje się dla niej wyższe temperatury niż 0°C.
Cebula i czosnek częściej wymagają bardziej suchego środowiska przechowywania, aby ograniczyć rozwój pleśni i gnicie oraz utrzymać łuski w dobrej kondycji. Wysoka wilgotność (około 90%) może zwiększać ryzyko chorób przechowalniczych i pogorszyć trwałość handlową.
Wskazówką jest podana wilgotność na poziomie około 90% lub wyższym. To typowe dla komór/chłodni, gdzie przechowuje się warzywa narażone na więdnięcie. Jeśli równocześnie pojawia się niska temperatura, trzeba dobrać towar, który znosi chłód i lubi wysoką wilgotność.
Najczęściej myli się wymagania wilgotności: wybiera się towar "na chłodno", ale pomija fakt, że jedne warzywa potrzebują wilgoci, a inne suchości. Drugim błędem jest traktowanie wszystkich warzyw tak samo, bez podziału na grupy (zielone, cebulowe, wrażliwe na chłód).
Wyższą wilgotność stosuje się, gdy przechowywane warzywa szybko tracą wodę i więdną (spadek masy i jakości handlowej). Dotyczy to zwłaszcza warzyw zielonych i części korzeniowych z nacią. W praktyce pomaga to ograniczyć straty i reklamacje klientów.
Poza temperaturą i wilgotnością liczy się m.in. wentylacja, czas składowania, czystość komory, separacja asortymentu (zapachy, etylen), stan opakowań i częstotliwość kontroli jakości. W handlu ważna jest też rotacja FIFO, aby ograniczać przeterminowanie i odpady.
Najlepiej ćwiczyć na zestawieniach "warzywo – temperatura – wilgotność" oraz tworzyć własne fiszki dla grup: zielone (wysoka wilgotność), cebulowe (suche), wrażliwe na chłód (wyższa temperatura). Na egzaminie czytaj oba parametry naraz i dopiero wtedy wybieraj towar.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Warzywo właściwe dla warunków 0°C i ok. 90% wilgotności to takie, które dobrze znosi bardzo niską temperaturę oraz wymaga wysokiej wilgotności, aby nie więdło."

Źródła:

  • UC Davis Postharvest Technology Center – "Produce Facts: Leeks" (zalecenia dot. temperatury i wilgotności przechowywania), https://postharvest.ucdavis.edu/Commodity_Resources/Fact_Sheets/Datastores/Vegetables_English/?uid=34&ds=799 (dostęp: 2026-03-02)
  • UC Davis Postharvest Technology Center – "Produce Facts: Peppers, Sweet" (wrażliwość na niską temperaturę i zalecane warunki), https://postharvest.ucdavis.edu/commodity-resources/commodity-fact-sheets/ (sekcja: Peppers, Sweet) (dostęp: 2026-03-02)
  • University of Minnesota Extension – "Storing vegetables" (ogólne zasady: znaczenie temperatury i wilgotności oraz grupy warzyw), https://extension.umn.edu/vegetables/storing-vegetables (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały szkolne z towaroznawstwa artykułów spożywczych (warzywa i owoce)
  • Poradniki postharvest dotyczące przechowywania warzyw (temperatura i wilgotność)
  • Instrukcje producentów/centrów dystrybucyjnych dotyczące składowania warzyw w chłodni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego