KWALIFIKACJA HGT2 + HGT12 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 33.
Na podstawie danych z tabeli określ koszt produkcji 25 porcji krokietów z pieczarek.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi składników potrzebnych do przygotowania krokietów z pieczarek.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt produkcji 25 porcji wyznacza się przez zsumowanie kosztów wszystkich składników wynikających z tabeli (koszty cząstkowe po przeliczeniu ilości) i ewentualne przeliczenie na liczbę porcji.
Po poprawnym odczycie danych z tabeli i wykonaniu działań dla 25 porcji otrzymuje się wynik 50,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest prawidłowe odczytanie tabeli: czy podaje ona koszt surowców w przeliczeniu na określoną ilość (np. na porcję, na recepturę podstawową) oraz jakie są jednostki (g, kg, szt.). Następnie wykonuje się kalkulację w stałej kolejności.

  • Krok 1: Zidentyfikuj wszystkie pozycje z tabeli, które wchodzą do kosztu produkcji krokietów (np. składniki farszu i ciasta oraz dodatki technologiczne, jeśli są ujęte w tabeli).
  • Krok 2: Dla każdej pozycji przelicz ilość na podstawę z tabeli (np. jeśli w tabeli jest cena za 1 kg, a receptura wymaga określonej liczby gramów, trzeba przeliczyć gramy na kilogramy).
  • Krok 3: Oblicz koszt cząstkowy każdej pozycji: ilość × cena jednostkowa (zgodnie z danymi tabeli).
  • Krok 4: Zsumuj koszty cząstkowe, otrzymując koszt produkcji dla wskazanej liczby porcji (w tym zadaniu: 25 porcji) albo koszt receptury, który następnie przeliczasz na 25 porcji.

Odpowiedź "50,00 zł" jest poprawna, ponieważ odpowiada pełnej sumie kosztów wynikających z tabeli po właściwym przeliczeniu na 25 porcji. Wyniki "25,00 zł" i "10,00 zł" typowo pojawiają się, gdy ktoś policzy tylko część składników, pomyli podstawę (np. policzy koszt dla mniejszej liczby porcji) albo błędnie zastosuje przeliczenie jednostek. Wynik "75,00 zł" może wynikać z podwójnego doliczenia któregoś składnika lub błędnego mnożenia (np. potraktowania kosztu receptury jako kosztu porcji i ponownego przemnożenia).

Na egzaminie warto szybko sprawdzić sens wyniku: koszt dla 25 porcji powinien być wielokrotnością kosztu pojedynczej porcji, a jego rząd wielkości powinien wynikać z cen surowców z tabeli (kontrola "czy to realne").

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przelicz ilości surowców na jednostki z tabeli (np. g na kg), potem policz koszt każdej pozycji: ilość × cena jednostkowa, a na końcu zsumuj koszty cząstkowe. Jeśli tabela dotyczy innej liczby porcji niż w zadaniu, wykonaj proporcję do wymaganej liczby porcji.
To łączna kwota wynikająca z kalkulacji kosztów surowców (a czasem także innych pozycji ujętych w tabeli) potrzebnych do przygotowania dokładnie 25 porcji danej potrawy. Nie jest to cena sprzedaży dla gościa, tylko koszt wytworzenia według danych zadania.
Błąd jednostek jest najczęstszą przyczyną złych wyników. Jeśli tabela podaje cenę za 1 kg, a używasz gramów, musisz zamienić g na kg (dzieląc przez 1000). Podobnie dla litrów, sztuk czy opakowań. Niezgodność jednostek daje wynik zaniżony lub zawyżony.
Typowe błędy to: policzenie tylko części składników, pomylenie kosztu na porcję z kosztem całej receptury, wykonanie odwrotnego działania (dzielenie zamiast mnożenia przez liczbę porcji) oraz zbyt wczesne zaokrąglanie. Warto liczyć etapami i zapisywać koszty cząstkowe.
Nie. Koszt produkcji dotyczy kosztów wytworzenia (zależnie od zadania zwykle surowce), a cena sprzedaży obejmuje też narzuty, koszty pośrednie i marżę. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba trzymać się dokładnie tego, co podano w tabeli i poleceniu.
Wykonaj szybki test sensowności: oszacuj koszt 1 porcji (łączny koszt / 25) i porównaj z intuicyjną ceną surowców dla takiej potrawy. Jeśli koszt 1 porcji wychodzi podejrzanie niski lub bardzo wysoki, wróć do przeliczeń jednostek i sprawdź, czy uwzględniono wszystkie składniki.
Proste mnożenie stosujesz, gdy masz koszt na 1 porcję i liczysz dla 25 porcji. Proporcję (przelicznik) stosujesz, gdy tabela lub receptura jest podana na inną liczbę porcji (np. na 10 porcji), a ty musisz przeliczyć na 25. Wtedy liczysz współczynnik: 25/10.
Najpierw zamień ilość składnika na kilogramy, np. 250 g = 0,25 kg. Następnie policz: 0,25 × cena za 1 kg. To daje koszt cząstkowy tego składnika. Tak samo postępuj z każdym składnikiem, a na końcu sumujesz wszystkie koszty.
Na egzaminie decyduje wyłącznie to, co jest ujęte w tabeli i recepturze w zadaniu. Jeśli panierka i tłuszcz są w wykazie składników/tabeli kosztów, należy je uwzględnić. Jeśli nie są podane, nie wolno ich "dopisywać z doświadczenia", bo zmieni to wynik.
Ćwicz schemat: odczyt tabeli → przeliczenie jednostek → koszty cząstkowe → suma → przeliczenie na liczbę porcji. Rób zadania z różnymi podstawami (na 1 porcję, 10 porcji, całą recepturę). Zwracaj uwagę na zapisy jednostek i konsekwentnie zapisuj działania, żeby łatwo znaleźć błąd.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne z kalkulacji gastronomicznej (food cost) dla technika żywienia i usług gastronomicznych
  • Zadania z arkuszy egzaminacyjnych dotyczące kosztorysowania potraw na podstawie receptury i tabel kosztów
  • Ćwiczenia z przeliczania jednostek miary (g, kg, l, szt.) i liczby porcji w recepturach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego