KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 18.
Na podstawie danych z tabeli ustal kwotę składki na ubezpieczenie rentowe finansowaną przez pracownika w liście płac.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi składników wynagrodzenia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składkę rentową pracownika liczy się jako 1,5% podstawy wymiaru składek społecznych.
Do podstawy wchodzą składniki za pracę i urlop (1680 + 270 = 1950 zł), natomiast wynagrodzenie chorobowe (200 zł) jest wyłączone z tej podstawy. Dlatego 1950 × 1,5% = 29,25 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W liście płac kluczowe są dwa kroki: (1) ustalenie podstawy wymiaru składek społecznych oraz (2) zastosowanie właściwej stawki procentowej.

1) Podstawa składek społecznych
Podstawę stanowi suma tych składników wynagrodzenia, które podlegają oskładkowaniu społecznemu. Typowo są to m.in. wynagrodzenie za czas przepracowany oraz wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego. Jednocześnie przepisy przewidują wyłączenia – w szczególności wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby (tzw. wynagrodzenie chorobowe wypłacane przez pracodawcę) nie stanowi podstawy składek społecznych.

W danych z tabeli elementy oskładkowane społecznie to:

  • wynagrodzenie za czas przepracowany: 1680,00 zł
  • wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego: 270,00 zł
Razem: 1680,00 + 270,00 = 1950,00 zł.
Pozycja "wynagrodzenie za czas choroby" 200,00 zł nie zwiększa tej podstawy, mimo że wchodzi do kwoty brutto.

2) Stawka składki rentowej finansowanej przez pracownika
Składka rentowa wynosi łącznie 8%, ale jest dzielona między pracownika i pracodawcę. Część finansowana przez pracownika to 1,5% podstawy.

Obliczenie
1950,00 zł × 1,5% = 1950,00 × 0,015 = 29,25 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?
Wynik 32,25 zł odpowiada policzeniu 1,5% od pełnego wynagrodzenia brutto 2150 zł, czyli błędnemu włączeniu wynagrodzenia chorobowego do podstawy składek społecznych. Pozostałe kwoty są nieadekwatne do stawki 1,5% (sugerują inną stawkę lub inną podstawę), więc nie mogą być poprawnym wynikiem dla składki rentowej finansowanej przez pracownika w tym układzie danych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze oddziel "kwotę brutto" od "podstawy składek społecznych". Jeśli w tabeli występuje chorobowe, sprawdź, czy jest ono wyłączone z oskładkowania społecznego (częsty punkt-pułapka).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To kwota, od której nalicza się składki na ubezpieczenia społeczne (np. emerytalne i rentowe). Obejmuje składniki wynagrodzenia podlegające oskładkowaniu, np. wynagrodzenie za pracę i urlop, ale nie obejmuje wszystkich wypłat (część świadczeń jest wyłączona).
Wynagrodzenie za czas choroby jest w przepisach wskazane jako składnik wyłączony z podstawy składek społecznych. W praktyce oznacza to, że mimo iż podnosi kwotę brutto, nie zwiększa kwoty, od której liczysz składki emerytalne i rentowe.
Najpierw zsumuj tylko składniki oskładkowane społecznie (np. praca + urlop), pomijając chorobowe. Następnie pomnóż tę podstawę przez 1,5% (czyli 0,015). Otrzymana kwota to składka rentowa finansowana przez pracownika.
W typowym rozliczeniu składka rentowa jest dzielona między pracownika i pracodawcę. Część finansowana przez pracownika wynosi 1,5% podstawy wymiaru składek społecznych, a pozostała część jest finansowana przez pracodawcę.
Nie. Brutto to suma wszystkich składników wynagrodzenia, natomiast składki społeczne liczy się od podstawy wymiaru, czyli od składników podlegających oskładkowaniu. Jeśli w brutto występują elementy wyłączone (np. chorobowe), to nie wolno ich doliczać do podstawy.
Najczęściej są to wypłaty za pracę wykonaną oraz za okresy płatne jak urlop wypoczynkowy, a także wiele premii i dodatków. Na egzaminie warto każdą pozycję z tabeli ocenić osobno: czy jest oskładkowana społecznie, czy należy do wyłączeń.
Podstawa składek społecznych ma własne wyłączenia (np. wynagrodzenie chorobowe), a składka zdrowotna jest liczona według innych zasad. Błąd polega na przenoszeniu reguł między tymi podstawami. Na egzaminie zawsze sprawdzaj, o jaką składkę pytanie dotyczy.
Najczęściej: (1) wliczenie wynagrodzenia chorobowego do podstawy składek społecznych, (2) liczenie 1,5% od całego brutto bez analizy składników, (3) pomylenie stawki pracownika ze stawką łączną lub pracodawcy. Pomaga metoda: podstawa → stawka → wynik.
Gdy pytanie dotyczy składek na ubezpieczenia społeczne (np. rentowe, emerytalne) i w tabeli jest pozycja "wynagrodzenie za czas choroby". Wtedy chorobowe traktujesz jako składnik wyłączony z podstawy społecznej, nawet jeśli jest uwzględnione w brutto.
Policz szybko, od jakiej podstawy musiałby pochodzić: 32,25 ÷ 0,015 = 2150 zł, czyli całe brutto. Jeśli w danych jest chorobowe, to taki wynik zwykle oznacza błąd w podstawie (wliczenie chorobowego do składek społecznych).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Dlatego 1950 × 1,5% = 29,25 zł."

Źródła:

  • ZUS – poradnik/komunikat: "Składki na ubezpieczenia społeczne – podstawa wymiaru" (informacje o przychodach oskładkowanych i wyłączeniach), https://www.zus.pl/ (należy wyszukać dokument: Podstawa wymiaru składek), dostęp 2026-02-28
  • ZUS – informacja o wysokości składek na ubezpieczenia społeczne (w tym podział składki rentowej na część pracownika i pracodawcy), https://www.zus.pl/ (należy wyszukać dokument: Wysokość składek na ubezpieczenia społeczne), dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały ZUS wyjaśniające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne
  • Kursy/rozdziały z list płac: składniki oskładkowane i nieoskładkowane
  • Zadania rachunkowe z naliczania wynagrodzeń (podstawa, procenty, zaokrąglenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego