KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 21.
Na podstawie danych zamieszczonych na rysunku określ, ile wynosi odczyt p na łacie niwelacyjnej, niezbędny do ustalenia położenia punktu B o zadanej wysokości.
Ilustracja przedstawia schemat pomiaru niwelacyjnego, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika geodety w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt p z łaty niwelacyjnej wyznacza się przez odczytanie wartości w miejscu przecięcia kreski celowej (zwykle nitki środkowej) z podziałką łaty.
Na rysunku odpowiada temu poziom 1,000 m, więc poprawny zapis odczytu to p = 1000 (w mm).

Pełne wyjaśnienie:

W niwelacji geometrycznej wysokość punktu wyznacza się na podstawie odczytów na łatach niwelacyjnych wykonanych przy celowaniu niwelatorem. Kluczową umiejętnością jest prawidłowy odczyt podziałki łaty dokładnie w miejscu, gdzie kreska celowa przecina łatę (w zadaniach egzaminacyjnych najczęściej chodzi o nitkę środkową).

Wartość p jest więc odczytem z łaty, który następnie bywa używany w obliczeniach wysokości (np. przy wyznaczaniu rzędnej punktu B o zadanej wysokości). Jeżeli na rysunku przecięcie wypada na poziomie pełnego metra, odczyt zapisuje się często w milimetrach jako liczba całkowita. Odczyt 1,000 m odpowiada wtedy zapisowi 1000 (mm).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Odpowiedzi p = 0100, p = 0010 i p = 0001 nie odpowiadają pełnemu metrowi w zapisie milimetrowym; reprezentują odpowiednio znacznie mniejsze wartości (rzędu setek, dziesiątek lub pojedynczych milimetrów), więc nie pasują do sytuacji, w której na rysunku widać odczyt na poziomie 1,000 m. Typowym błędem jest traktowanie wiodących zer jako "innego formatu" zamiast jako zwykłego zapisu liczby o mniejszej wartości.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi upewnij się, w jakiej jednostce jest podany odczyt (mm/cm/m) oraz czy chodzi o odczyt z nitki środkowej. Jeśli w zadaniu podano same liczby bez przecinka (np. 1000), najczęściej oznaczają one milimetry.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczyt p to wartość odczytana z podziałki łaty w miejscu przecięcia przez kreskę celową niwelatora (najczęściej nitkę środkową). Taki odczyt jest potem używany do wyznaczania różnic wysokości i rzędnych punktów w niwelacji.
Najpierw znajdź na rysunku linię celową (kreskę/nić). Następnie odczytaj liczbę z podziałki dokładnie na wysokości przecięcia. Jeśli zapis jest bez przecinka (np. 1000), w zadaniach często oznacza to milimetry, czyli 1,000 m.
Zera wiodące to zwykle tylko forma zapisu liczby w jednakowym formacie. Nie zmieniają wartości, ale mogą sugerować inną skalę. Na egzaminie trzeba sprawdzić, czy wynik ma być w mm, cm czy m i wybrać zapis zgodny z tą jednostką.
W wielu zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych zapis 1000 oznacza 1000 mm, czyli 1,000 m. Trzeba jednak zawsze odnieść to do konwencji w zadaniu i do podziałki widocznej na rysunku łaty.
Najczęściej myli się jednostki (mm vs cm), odczytuje wartość obok kreski celowej zamiast dokładnie na przecięciu albo bierze odczyt z niewłaściwej nitki. Częsty jest też błąd "na oko" bez sprawdzenia, czy to pełny metr czy część metra.
Odczyty w milimetrach stosuje się, gdy wymagana jest większa dokładność zapisu i obliczeń (np. w ćwiczeniach i zadaniach egzaminacyjnych). Wtedy wartości typu 1,000 m zapisuje się jako 1000 mm, co upraszcza rachunki i zmniejsza ryzyko błędu przecinka.
Pomagają przede wszystkim wyraźna podziałka (centymetry/milimetry), oznaczenia decymetrów i metrów oraz kontrastowe pola. Przy pracy w terenie ważne jest też stabilne ustawienie łaty w pionie, aby kreska celowa przecięła właściwe miejsce skali.
Odczyt z łaty jest składnikiem obliczeń wysokościowych: pozwala powiązać wysokość osi celowej instrumentu z wysokością mierzonego punktu. Bez poprawnego odczytu nie da się wiarygodnie wyznaczyć rzędnej punktu lub skontrolować, czy osiągnięto zadaną wysokość.
Porównaj, czy wybrana liczba odpowiada temu, co widać na rysunku: pełny metr, jego część czy tylko drobna wartość. Jeśli przecięcie wypada na 1,000 m, to zapis 1000 (mm) jest spójny, a zapisy typu 0100 są za małe o rząd wielkości.
Ćwicz seriami: rozpoznawanie metrów/decymetrów, szybki odczyt na przecięciu kreski celowej i zamianę jednostek. Pomaga też praca na różnych przykładach rysunków łat oraz sprawdzanie wyniku "sensownie": czy pasuje do sytuacji (np. okolice 1 m).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z niwelacji geometrycznej (skrypt szkolny/technikum geodezyjne)
  • Instrukcje obsługi niwelatora i zasady celowania na łatę (materiały producentów instrumentów)
  • Zadania treningowe z odczytu na łatach (arkusze ćwiczeń z geodezji – niwelacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego