KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 9.
Na podstawie danych zamieszczonych na szkicu i w tabeli oblicz współrzędną Xp punktu P położonego na osi drogi S1-S2.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek związany z geodezją, szczególnie w kontekście wyznaczania współrzędnych punktu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Współrzędną Xp punktu P na osi S1–S2 wyznacza się z danych ze szkicu i tabeli, stosując zależność liniową na odcinku między punktami S1 i S2 (proporcja przyrostu współrzędnej do położenia P na odcinku).
Po poprawnym uwzględnieniu kierunku i jednostek otrzymuje się Xp = 179,00 m.

Pełne wyjaśnienie:

Punkt P jest opisany jako położony na osi drogi S1–S2, czyli leży na prostej (odcinku) wyznaczonej przez dwa znane punkty S1 i S2. W takiej sytuacji współrzędne punktu pośredniego oblicza się na podstawie interpolacji liniowej (podziału odcinka w zadanej proporcji), korzystając z informacji ze szkicu i tabeli.

Typowa procedura jest następująca:

  • Odczytaj z tabeli współrzędne punktów S1 i S2 oraz dane pozwalające ustalić położenie P na odcinku (np. odległość wzdłuż osi od S1 do P lub podział odcinka w określonej proporcji).
  • Wyznacz przyrost współrzędnej X na całym odcinku: ΔX = XS2 − XS1. To samo można zrobić pomocniczo dla Y, aby kontrolnie sprawdzić zgodność z geometrią osi.
  • Ustal współczynnik położenia punktu na odcinku, np. t = (S1P) / (S1S2) (jeżeli szkic/tabela podaje odległości wzdłuż osi). Współczynnik t musi mieścić się w przedziale 0–1 dla punktu leżącego między S1 i S2.
  • Oblicz współrzędną: Xp = XS1 + t · ΔX. Zwróć uwagę na znak ΔX i na to, czy liczysz od S1 w kierunku S2.

Wynik Xp = 179,00 m jest zgodny z takim sposobem obliczeń przy danych podanych na szkicu i w tabeli. Pozostałe propozycje wyników są typowe dla błędów rachunkowych lub interpretacyjnych, np. zastosowania niewłaściwej proporcji t, pomylenia kolumn (X/Y), błędnego kierunku przyrostów albo użycia złej długości odniesienia (np. całego odcinka zamiast jego części).

Praktyczna wskazówka egzaminacyjna: po wyliczeniu sprawdź, czy Xp leży logicznie pomiędzy XS1 i XS2 (gdy P jest między nimi) oraz czy zaokrąglenie do centymetrów odpowiada wymaganej dokładności w zadaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się interpolację liniową: liczysz przyrost ΔX = X2 − X1 i mnożysz go przez współczynnik położenia t (np. t = AP/AB). Potem Xp = X1 + t·ΔX. Kluczowe jest, aby t odnosił się do odległości wzdłuż tej samej osi (odcinka).
Oznacza to, że punkt P znajduje się na linii (odcinku) wyznaczonej przez punkty S1 i S2. W obliczeniach traktujesz go jako punkt pośredni na prostej, a jego współrzędne wyznaczasz z proporcji odległości lub z parametrów podanych w tabeli/szkicu.
Przyrost ΔX opisuje zmianę współrzędnej X między punktami końcowymi odcinka (S1 i S2). Gdy punkt P leży na tej samej prostej, jego X jest częścią tej zmiany, proporcjonalną do położenia P na odcinku. To upraszcza rachunek do jednego wzoru.
Wykonaj kontrolę logiczną: jeśli P jest między S1 i S2, to Xp powinno leżeć pomiędzy X_S1 i X_S2 (uwzględniając, która wartość jest większa). Dodatkowo sprawdź, czy zastosowany współczynnik t mieści się w 0–1 i czy jednostki są w metrach.
Najczęściej: pomylenie X z Y, błąd znaku (dodanie zamiast odjęcia przyrostu), użycie złej długości w proporcji (np. wzięcie innego odcinka ze szkicu), nieuwzględnienie tego, od którego punktu odkładana jest odległość do P oraz nieprawidłowe zaokrąglenie.
Nie zawsze. Jeśli zadanie podaje położenie P na odcinku jednoznacznie (np. odległość wzdłuż osi), to Xp liczysz bezpośrednio z przyrostu X. W praktyce warto jednak policzyć lub skontrolować również Yp, bo pomaga wychwycić błędny współczynnik t lub znak przyrostów.
Parametr t stosuje się, gdy punkt leży na odcinku między dwoma punktami o znanych współrzędnych i znasz jego położenie jako część długości odcinka (np. 30% od S1 do S2) albo jako odległość wzdłuż odcinka. To typowe w tyczeniu osi i obliczeniach punktów pośrednich.
Kierunek wynika z opisu zadania i szkicu (np. odległość S1P lub kilometraż od S1). Wzór Xp = X_S1 + t·(X_S2 − X_S1) zakłada, że t liczysz od S1 w stronę S2. Jeśli odległość jest podana od S2, musisz odpowiednio zmienić zapis (np. t' = S2P/S2S1).
Oznacza, że obliczona współrzędna prostokątna X punktu P wynosi 179,00 metra w układzie współrzędnych użytym w tabeli/szkicu. Dwa miejsca po przecinku sugerują podanie wyniku z dokładnością do centymetrów, co jest typowe w zadaniach rachunkowych.
Ćwicz serię zadań: (1) obliczanie ΔX i ΔY, (2) wyznaczanie parametru t z odległości, (3) podstawienie do wzoru na Xp i Yp, (4) kontrola sensowności wyniku. Dobrą metodą jest robienie krótkiej checklisty: jednostki, kierunek, znak, zaokrąglenie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Podręcznik z geometrii analitycznej (odcinek, wektory, interpolacja liniowa)
  • Skrypt z obliczeń geodezyjnych: przyrosty współrzędnych i wyznaczanie punktu na prostej
  • Zbiór zadań egzaminacyjnych dla technika geodety: obliczanie współrzędnych i praca ze szkicem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego