W niwelacji geometrycznej wysokość kolejnych punktów (np. reperów roboczych) wyznacza się z odczytów na łacie zapisanych w dzienniku niwelacyjnym. Idea jest zawsze ta sama: z odczytów wstecz i w przód wyznacza się przewyższenie między punktami, a następnie przenosi wysokość z punktu o znanej rzędnej na punkt szukany.
Typowy schemat postępowania jest następujący:
- Na każdym stanowisku instrumentu odczytuje się łatę na punkcie "wstecz" (punkt o znanej lub już obliczonej wysokości) oraz na punkcie "w przód" (punkt, którego wysokość wyznaczamy).
- Różnica odczytów daje przewyższenie. W praktyce przewyższenia sumuje się zgodnie z kolejnością stanowisk w dzienniku.
- Wysokość punktu docelowego otrzymuje się przez dodanie do wysokości punktu nawiązania sumy przewyższeń (z zachowaniem właściwych znaków).
W tym zadaniu należy odczytać z dołączonego dziennika wartości potrzebne do wyznaczenia wysokości Rp rob. 2 i wykonać obliczenie wskazane w kolumnie 08. Poprawny wynik obliczeń to 242,474 m.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 242,197 m – typowo odpowiada pomyłce w jednym z odczytów lub nieuwzględnieniu jednego przewyższenia (np. opuszczenie stanowiska albo błędne przepisanie liczby z tabeli).
- 241,751 m – często wynika z błędu znaku (potraktowanie przewyższenia jako ujemnego zamiast dodatniego) albo mylenia odczytu wstecz z odczytem w przód.
- 243,595 m – zwykle oznacza dodanie wartości, która powinna zostać odjęta, albo nieprawidłowe zsumowanie przewyższeń (błąd rachunkowy/sumowania w kolumnach).
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu wysokości zawsze wykonaj krótką kontrolę logiczną (czy wynik jest "w okolicy" wysokości nawiązania i czy kierunek zmian wysokości jest zgodny z odczytami w dzienniku). To często pozwala wychwycić błąd znaku lub pominięcie jednego przejścia.
