KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 29.
Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli, dobierz pozycję przekładni stopniowej wiertarki do wykonania otworu ϕ7,5.
Ilustracja przedstawia diagram oraz tabelę związane z ustawieniami przekładni stopniowej wiertarki, co jest istotne w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór pozycji przekładni stopniowej wykonuje się przez odczyt z tabeli zakresów dla danej średnicy wiercenia. Dla otworu Ø7,5 należy znaleźć w tabeli przedział obejmujący tę wartość i wskazaną w nim pozycję przekładni. Zgodnie z tabelą właściwa jest "Pozycja II".

Pełne wyjaśnienie:

Wiertarka z przekładnią stopniową umożliwia zmianę prędkości obrotowej wrzeciona przez wybór jednej z kilku ustalonych pozycji (np. I–IV). Każda pozycja odpowiada innemu przełożeniu, a więc innemu zakresowi prędkości/pracy maszyny.

W zadaniu kluczowa jest umiejętność interpretacji tabeli doboru: należy odszukać w niej miejsce odpowiadające średnicy wykonywanego otworu Ø7,5 mm (czasem tabela jest zorganizowana według średnic wiertła/otworu, a czasem według zalecanych prędkości). Następnie wybiera się pozycję przekładni przypisaną do tego zakresu.

Odpowiedź "Pozycja II" jest poprawna, ponieważ w tabeli to właśnie ta pozycja obejmuje średnicę 7,5 mm (lub odpowiada parametrom zalecanym dla tej średnicy). Pozostałe pozycje są błędne, bo odnoszą się do innych zakresów średnic/parametrów:

  • "Pozycja I" – zwykle dotyczy innego przedziału (np. mniejszych lub większych średnic, zależnie od konstrukcji tabeli) i nie obejmuje Ø7,5.
  • "Pozycja III" – wskazuje nastawy przewidziane dla innego zakresu, więc nie spełnia warunku z tabeli dla Ø7,5.
  • "Pozycja IV" – analogicznie przypisana jest do innego przedziału i wybór jej oznaczałby pracę poza zaleceniami tabeli.

W praktyce na egzaminie warto stosować procedurę: 1) odnajdź średnicę, 2) sprawdź, czy leży na granicy przedziałów, 3) odczytaj przypisaną pozycję, 4) porównaj, czy inne pozycje nie obejmują tego samego zakresu (żeby uniknąć błędu odczytu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekładnia stopniowa to mechanizm, który pozwala zmieniać prędkość obrotową wrzeciona skokowo, wybierając jedną z ustalonych pozycji (np. I–IV). Każda pozycja odpowiada innemu przełożeniu i innemu zakresowi obrotów, co ułatwia dopasowanie pracy do średnicy wiertła.
Najczęściej korzysta się z tabeli doboru producenta lub tabeli w zadaniu. Odszukujesz średnicę (np. Ø7,5 mm), sprawdzasz, w jakim przedziale się mieści, i odczytujesz przypisaną pozycję przekładni. To jest wybór wymagany "na podstawie tabeli".
Większa średnica powoduje większą prędkość liniową na obwodzie narzędzia przy tych samych obrotach oraz większe obciążenie skrawaniem. Dlatego w praktyce dobiera się inne nastawy (często niższe obroty), aby ograniczyć przegrzewanie, zużycie wiertła i ryzyko zakleszczenia.
Gdy wartość leży na granicy, trzeba uważnie sprawdzić, czy przedziały w tabeli są domknięte (np. "do 7,5" lub "od 7,5"). Jeśli tabela tego nie precyzuje, w zadaniach egzaminacyjnych zwykle tylko jeden przedział obejmuje tę wartość. Warto porównać oba sąsiednie zakresy.
Nie zawsze. Jeśli polecenie mówi "na podstawie danych z tabeli", to zwykle wystarczy poprawny odczyt przypisanej pozycji przekładni. Obliczenia pojawiają się dopiero wtedy, gdy podano prędkość skrawania i trzeba policzyć obroty z zależności między średnicą a prędkością.
Najczęstsze błędy to przesunięcie o jeden wiersz/kolumnę, pomylenie średnicy narzędzia z średnicą otworu, oraz wybór pozycji "na pamięć" zamiast z tabeli. Warto też uważać na zapis Ø/ϕ i na przecinek dziesiętny w średnicy (np. 7,5).
Pozycja przekładni wpływa na prędkość obrotową, a ta na warunki skrawania: nagrzewanie, tworzenie wióra i obciążenie wiertła. Zbyt nieodpowiednia prędkość może pogorszyć chropowatość, zwiększyć bicie, powodować przypalenia lub skrócić trwałość narzędzia.
Niższe obroty stosuje się zwykle przy większych średnicach, trudniejszych materiałach, słabszym chłodzeniu lub gdy istotne jest ograniczenie nagrzewania. W zadaniach egzaminacyjnych decyzję podejmuje się zgodnie z tabelą doboru lub danymi producenta obrabiarki.
Po wyborze pozycji porównaj jeszcze raz: (1) czy Ø7,5 mm na pewno jest w odczytanym przedziale, (2) czy nie pomyliłeś kolumn (np. materiał/średnica), (3) czy tabela dotyczy przekładni, a nie np. posuwu. Dopiero wtedy zaznacz odpowiedź.
Najczęściej w instrukcji obsługi/DTR oraz na tabliczkach lub naklejkach informacyjnych na osłonie przekładni/na korpusie. Producent podaje tam zestawienie pozycji dźwigni (I–IV) i odpowiadających im prędkości. Na egzaminie analogiczna tabela bywa dołączona do zadania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dobór pozycji przekładni stopniowej wykonuje się przez odczyt z tabeli zakresów dla danej średnicy wiercenia."

Materiały:

  • Instrukcja obsługi/DTR konkretnej wiertarki (tabele przełożeń i prędkości)
  • Podstawy obróbki skrawaniem – rozdział o wierceniu i doborze parametrów
  • Materiały szkolne z pracowni obróbki skrawaniem: tabele prędkości skrawania i obrotów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego