KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 28.
Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli oblicz zapotrzebowanie na surowce niezbędne do sporządzenia 25 porcji bitej śmietany z owocami.
Ilustracja przedstawia tabelę z normatywem surowcowym dotyczącym przygotowania bitej śmietany z owocami.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć zapotrzebowanie na 25 porcji, należy odczytać z tabeli normę surowcową na 1 porcję dla śmietanki, poziomek i bez, a następnie każdą wartość pomnożyć przez 25. Na końcu trzeba poprawnie przeliczyć jednostki (np. gramy na kilogramy) i zaokrąglić zgodnie z zapisem w odpowiedziach.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowa jest zasada proporcjonalności: jeśli tabela podaje ilość surowca na jedną porcję, to dla 25 porcji każdą pozycję mnoży się przez 25. Obliczenia wykonuje się oddzielnie dla każdego składnika (śmietanka, poziomki, bezy), a następnie wynik podaje w jednostkach wymaganych w odpowiedziach.

Najczęstszy dodatkowy krok to zamiana jednostek. W praktyce normy w tabelach recepturowych bywają podane w gramach, natomiast odpowiedzi w kilogramach. Dlatego po mnożeniu (lub przed nim) należy konsekwentnie przeliczyć g↔kg (1000 g = 1 kg) i zapisać wynik w tej samej jednostce dla wszystkich składników, jak w wariantach odpowiedzi.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Śmietanka 1,25 kg, poziomki 1,325 kg, bezy 0,075 kg"? Ponieważ jest to zestaw wartości wynikających z przemnożenia danych z tabeli przez 25 oraz prawidłowej konwersji jednostek. Widać też, że rząd wielkości jest realistyczny: bezy jako dodatek występują w najmniejszej masie.

Pozostałe odpowiedzi typowo reprezentują błędy rachunkowe:

  • Wariant z "bezy 7,5 kg" wskazuje na pomyłkę w jednostkach lub przesunięcie przecinka (zamiast 0,075 kg).
  • Warianty z "śmietanka 12,5 kg" i "poziomki 13,25 kg" sugerują pomnożenie przez 250 lub dopisanie zera (błąd skali), co łatwo wykryć kontrolą sensowności wyniku.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zrób szybki test rozsądku (czy wynik dla 25 porcji jest ~25 razy większy niż dla 1 porcji i czy nie pojawiło się "dodatkowe zero").

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczytaj z tabeli ilość każdego surowca na 1 porcję, a potem pomnóż każdą wartość przez 25. Na końcu ujednolić jednostki (np. g na kg) i sprawdzić rząd wielkości wyniku, żeby nie dopisać przypadkowo zera.
Najczęściej mylą się jednostki (g i kg) oraz skala mnożenia. Gdy wynik ma być w kg, a liczysz w gramach, wystarczy jedno przesunięcie przecinka o 3 miejsca, by otrzymać wynik 10× lub 100× za duży.
To ilość danego składnika przewidziana do przygotowania jednej porcji potrawy lub deseru. Norma surowcowa służy do planowania produkcji, zakupów oraz kalkulacji kosztów. Dla wielu porcji normę skaluje się proporcjonalnie.
Stosuj zasadę: 1000 g = 1 kg. Żeby zamienić gramy na kilogramy, podziel przez 1000 (przecinek o 3 miejsca w lewo). Żeby zamienić kilogramy na gramy, pomnóż przez 1000 (przecinek o 3 miejsca w prawo).
Najczęstsze pułapki to: pomnożenie przez złą liczbę porcji, pominięcie jednego surowca, brak konwersji jednostek oraz przepisanie wartości z tabeli bez przeliczenia. Pomaga kontrola sensowności: wynik ma być około 25 razy większy niż dla 1 porcji.
To zależy od tego, co podaje tabela. Jeśli tabela zawiera normę "na porcję" po obróbce (netto), a zakup jest w masie brutto, wtedy straty mają znaczenie. Gdy jednak zadanie opiera się wyłącznie na danych z tabeli, zwykle liczy się dokładnie według niej.
Zrób przybliżenie: weź wartość na 1 porcję (z tabeli) i oceń, czy po pomnożeniu przez 25 otrzymujesz wynik w realistycznym zakresie. Dodatki typu bezy zwykle ważą znacznie mniej niż baza (śmietanka), więc nie powinny "wychodzić" w kilogramach jak główny składnik.
Najczęściej wystarcza mnożenie (skala porcji), czasem dzielenie (konwersja jednostek) oraz proste zaokrąglanie zgodne z formatem odpowiedzi. Nie chodzi o skomplikowaną matematykę, tylko o poprawność i kontrolę jednostek.
Obie metody są poprawne, jeśli robisz je konsekwentnie. W praktyce wygodnie jest najpierw pomnożyć wartości z tabeli w tej samej jednostce, a dopiero na końcu przeliczyć na kg. Minimalizuje to ryzyko pomyłek przy wielokrotnych konwersjach.
Często spotkasz odpowiedzi z tymi samymi cyframi, ale innym przecinkiem lub dodatkowym zerem (np. 0,075 zamiast 0,75 albo 7,5). To kontroluje umiejętność pracy z jednostkami i skalą. Zawsze sprawdzaj, czy wynik nie jest 10× lub 100× większy.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby obliczyć zapotrzebowanie na 25 porcji, należy odczytać z tabeli normę surowcową na 1 porcję dla śmietanki, poziomek i bez, a następnie każdą wartość pomnożyć przez 25.

Materiały:

  • Nie posiadam tej informacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego