KWALIFIKACJA BUD2 + BUD8 + BUD12 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 39.
Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli określ dopuszczalną odchyłkę montażową wysokości słupów stalowych, jeżeli zgodnie z projektem ich wysokość wynosi 22 m.
Ilustracja przedstawia fragment tabeli dotyczącej dopuszczalnych odchyleń montażowych słupów stalowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyznaczyć dopuszczalną odchyłkę montażową, należy odczytać z tabeli wartość przypisaną do wysokości projektowej 22 m (odpowiedni wiersz/przedział wysokości słupów). Dla tej wysokości tabela wskazuje tolerancję ±10,5 mm. Pozostałe odpowiedzi odpowiadają innym wierszom tabeli albo są wynikiem błędnego "skalowania" tolerancji.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania nie wykonuje się obliczeń – kluczowa jest poprawna interpretacja tabeli tolerancji. Najpierw identyfikuje się parametr podany w treści: wysokość słupów stalowych zgodna z projektem wynosi 22 m. Następnie w tabeli trzeba:

  • znaleźć wiersz lub przedział obejmujący 22 m (czasem jest to zakres "powyżej … do …", a czasem dokładna wartość),
  • odczytać przypisaną do tego zakresu dopuszczalną odchyłkę montażową,
  • zwrócić uwagę na jednostkę (mm) oraz na zapis z symbolem ±, który oznacza dopuszczalne odchylenie zarówno "na plus", jak i "na minus".

Odpowiedź "±10,5 mm" jest poprawna, ponieważ jest to wartość wskazana w tabeli dla wysokości 22 m.

Odpowiedź "±10,0 mm" bywa wybierana, gdy zdający kieruje się zaokrągleniem lub odczyta sąsiedni zakres z tabeli. W praktyce takie pomyłki wynikają z pośpiechu albo braku sprawdzenia, czy 22 m na pewno należy do właściwego przedziału.

Odpowiedź "±11,0 mm" może odpowiadać innemu przedziałowi w tabeli (np. dla większej wysokości) albo być efektem błędnego "przesunięcia o jeden wiersz/kolumnę". Przy tabelach tolerancji to częsty błąd techniczny: właściwa wartość jest obok.

Odpowiedź "±22,2 mm" jest typowym skutkiem błędnego rozumowania proporcjonalnego: zdający zakłada, że tolerancja powinna rosnąć wprost z wysokością (np. ~1 mm na 1 m). W tolerancjach montażowych zwykle stosuje się wartości normowe/tabelaryczne, a nie proste przeliczniki liniowe.

Wskazówka egzaminacyjna: po wybraniu odpowiedzi zawsze wróć wzrokiem do tabeli i sprawdź trzy rzeczy: czy to właściwy parametr, czy właściwy przedział dla 22 m oraz czy zachowano znak ± i jednostkę mm.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odchyłka montażowa to dopuszczalne odchylenie rzeczywistego położenia lub wymiaru elementu po montażu od wartości projektowej. W kontekście wysokości słupa oznacza, o ile wysokość po montażu może być większa lub mniejsza od projektowej, zwykle w granicach podanych w tabeli tolerancji.
Najpierw znajdź w tabeli wiersz lub przedział, do którego należy 22 m. Potem odczytaj przypisaną wartość tolerancji w milimetrach. Upewnij się, że odczyt dotyczy "wysokości słupów" (a nie np. pionowości) i że wynik ma zapis z symbolem ±.
Znak ± oznacza tolerancję dwustronną: dopuszczalne jest zarówno przekroczenie wysokości projektu, jak i niedomiar – w tej samej granicy liczbowej. Brak znaku ± zmieniałby sens wyniku i mógłby sugerować tolerancję jednostronną, co w zadaniach egzaminacyjnych jest zwykle błędem zapisu.
Najczęściej to zadanie na odczyt z tabeli, bez obliczeń. Trzeba poprawnie dopasować wysokość (22 m) do właściwego przedziału i przepisać wskazaną tolerancję. Obliczenia pojawiają się dopiero wtedy, gdy tabela podaje wzór lub wymaga przeliczenia jednostek (tu tego nie zakłada treść).
Najczęstsze pomyłki to: wybór sąsiedniego wiersza (przesunięcie o jeden przedział), pominięcie jednostki (mm), zaokrąglanie "do pełnych" wartości oraz mylenie rodzaju tolerancji (wysokość vs pionowość). Pomaga zaznaczenie w tabeli zakresu obejmującego 22 m.
Taka wartość wygląda jak wynik "przeliczenia" od wysokości 22 m (np. 1 mm na 1 m), czyli rozumowania proporcjonalnego. Tolerancje montażowe są zwykle ustalane tabelarycznie i nie muszą rosnąć liniowo z wysokością. Na egzaminie należy trzymać się odczytu z tabeli, nie własnych przeliczników.
Sprawdź opisy granic przedziału (np. "powyżej 20 m do 25 m" albo "20–25 m"). Zwróć uwagę, czy granice są włączone (np. do 20 m włącznie) i czy 22 m na pewno jest w środku. Jeśli tabela ma kilka kolumn, upewnij się, że czytasz kolumnę dotyczącą wysokości.
Nie. Tolerancja wysokości dotyczy różnicy w wymiarze wysokości (ile mm "brakuje" lub "jest za dużo"). Tolerancja pionowości dotyczy odchylenia osi słupa od pionu. W tabelach mogą występować obie wielkości, więc kluczowe jest odczytanie właściwego parametru wskazanego w treści zadania.
W praktyce używa się m.in. niwelatorów, tachimetrów, łat i taśm pomiarowych oraz reperów wysokościowych. Dobór metody zależy od dokładności wymaganej tolerancjami i warunków na budowie. Ważne jest też sporządzenie zapisu z pomiaru do odbioru robót.
Ćwicz szybkie czytanie tabel: wyszukiwanie przedziałów, kontrolę jednostek i poprawny zapis wyniku z ±. Rozwiązuj zadania z różnych tabel tolerancji, bo różnią się układem. Na koniec zawsze rób "kontrolę trzy razy": parametr, przedział, jednostka – to minimalizuje pomyłki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby wyznaczyć dopuszczalną odchyłkę montażową, należy odczytać z tabeli wartość przypisaną do wysokości projektowej 22 m (odpowiedni wiersz/przedział wysokości słupów)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji BUD.8 z działu: montaż konstrukcji stalowych i kontrola jakości
  • Instrukcje/wytyczne zakładowe (procedury kontroli montażu i prowadzenia pomiarów)
  • Materiały szkoleniowe z czytania dokumentacji technicznej i tabel tolerancji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego