KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2021 (test 2)

PYTANIE NR 14.
Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli określ, która kategoria emisji gazów cieplarnianych charakteryzowała się na przestrzeni lat 1988 - 2016 największą redukcją.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą emisji gazów cieplarnianych w Polsce w latach 1988 i 2016, podzieloną na cztery
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Największą redukcję wskazuje najbardziej ujemna wartość w kolumnie zmiany procentowej (1988–2016).
W tabeli dla Rolnictwa widnieje -37,13%, co oznacza największy spadek spośród wszystkich kategorii (większy niż Odpady -33,32% i Energia -31,04%).

Pełne wyjaśnienie:

Aby wskazać kategorię z największą redukcją w latach 1988–2016, należy porównać wartości w kolumnie opisującej zmianę procentową (wg wzoru: (2016–1988)/1988).

W tabeli wszystkie zmiany są ujemne, czyli oznaczają spadek emisji. "Największa redukcja" w takim zapisie to najbardziej ujemna wartość (największy spadek w %).

  • Rolnictwo: -37,13% – to największa redukcja procentowa, więc ta odpowiedź jest poprawna.
  • Odpady: -33,32% – spadek jest duży, ale mniejszy niż w rolnictwie.
  • Energia: -31,04% – mimo że sektor energetyczny często ma wysokie emisje bezwzględne, w ujęciu procentowym spadek jest mniejszy niż w rolnictwie i odpadach.
  • Procesy przemysłowe: -8,71% – najmniejszy spadek procentowy z podanych kategorii.

Typowa pułapka egzaminacyjna polega na pomyleniu dwóch pojęć: redukcji bezwzględnej (np. w kilotonach ekwiwalentu CO2) i redukcji względnej (w %). W tym zadaniu kluczowa jest kolumna procentowa, bo pozwala porównywać zmiany niezależnie od wielkości emisji bazowej w 1988 r.

W praktyce ochrony środowiska i raportowania klimatycznego oba podejścia są używane, ale na potrzeby tego pytania rozstrzygająca jest wartość procentowa z tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W kolumnie zmiany procentowej "redukcja" to wartość ujemna. "Największa redukcja" oznacza największy spadek, czyli liczbę najbardziej ujemną (np. -37% to większa redukcja niż -31%). Zawsze porównuj wszystkie kategorie w tej samej kolumnie.
Obie wartości oznaczają spadek, bo mają znak minus. Większa redukcja to większy spadek względem roku bazowego, więc liczba bardziej ujemna ma większą wartość bezwzględną spadku. Dlatego -37,13% to większa redukcja niż -33,32%.
Tak, to bardzo częsty błąd. Uczeń widzi duży sektor (np. energia) i zakłada, że "najwięcej" dotyczy kiloton CO2e, a nie procentów. Na egzaminie najpierw sprawdź, czy w tabeli porównujesz %, czy wartości w jednostkach masy.
W typowym zestawieniu spotkasz podział na cztery główne kategorie: Energia, Procesy przemysłowe, Rolnictwo oraz Odpady. Taki podział ułatwia analizę trendów i porównywanie zmian w czasie w różnych sektorach gospodarki.
1) Odszukaj kolumnę "zmiana %" dla zakresu 1988–2016.
2) Sprawdź wartości dla wszystkich kategorii.
3) Ponieważ są ujemne, wybierz najbardziej ujemną (największy spadek).
4) Zaznacz kategorię przypisaną do tej wartości.
Tak. Jeśli emisja początkowa (rok bazowy) była bardzo wysoka, nawet umiarkowany spadek procentowy może oznaczać duży spadek w kilotonach CO2e. Dlatego w analizach środowiskowych rozróżnia się redukcję bezwzględną i względną, zależnie od celu porównania.
Redukcję procentową stosuje się, gdy chcesz porównać tempo i efektywność zmian między sektorami o różnej skali emisji. Dzięki % nie faworyzujesz kategorii, która była największa w roku bazowym. To przydatne w ocenie trendów i w podsumowaniach polityki redukcyjnej.
Ujemna zmiana procentowa oznacza, że emisje w 2016 r. były niższe niż w 1988 r. Jeśli wszystkie sektory zmniejszyły emisje w tym okresie, każda kategoria będzie miała wynik ujemny. To nie błąd w tabeli, tylko zapis spadku w ujęciu procentowym.
Sprawdź nagłówki: rok 1988, rok 2016 oraz kolumnę wyliczonej zmiany procentowej (często z podanym wzorem). Upewnij się, że porównujesz tę samą jednostkę dla wszystkich wierszy. Dobrą praktyką jest wskazanie palcem kolumny, z której bierzesz wynik.
Ćwicz odczyt tabel i wykresów: wybór maksimum/minimum, interpretację znaków "+" i "-", oraz rozróżnianie jednostek (np. kilotony CO2e) od wskaźników (%). Rozwiązuj zadania z trendów emisji i zapisuj krótką procedurę: "kolumna → porównanie → wniosek".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • 2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories, Volume 1 (General Guidance and Reporting), Chapter 1 (Introduction)
  • Opis zweryfikowanej ilustracji (tabela "Krajowa emisja gazów cieplarnianych według kategorii", kolumna zmiany % dla lat 1988 i 2016) – dane: Energia -31,04; Procesy przemysłowe -8,71; Rolnictwo -37,13; Odpady -33,32

Materiały:

  • Podręczniki/statystyka opisowa: interpretacja zmian procentowych i porównywanie wskaźników
  • Materiały dydaktyczne o inwentaryzacji emisji: podział na sektory Energia, Procesy przemysłowe, Rolnictwo, Odpady
  • Przykładowe raporty inwentaryzacyjne emisji (ćwiczenia z odczytu tabel i wykresów trendów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego