Różnice inwentaryzacyjne powstają w wyniku porównania danych z inwentaryzacji (np. spisu z natury) z danymi wynikającymi z ewidencji księgowej/magazynowej. W praktyce dla każdej pozycji materiału lub towaru wykonuje się dwa kroki: (1) ustala się różnicę ilościową, (2) przelicza się ją na wartość.
Jak rozpoznać nadwyżkę i niedobór?
- Nadwyżka występuje wtedy, gdy stan faktyczny (ze spisu) jest większy niż stan ewidencyjny. Oznacza to, że fizycznie jest więcej składnika niż wynika z zapisów.
- Niedobór występuje wtedy, gdy stan faktyczny jest mniejszy niż stan ewidencyjny. Oznacza to brak części składnika w porównaniu do zapisów.
Jak policzyć wartość różnicy? Po ustaleniu różnicy ilościowej należy ją wycenić zgodnie z danymi z tabeli (najczęściej: różnica ilości × cena jednostkowa). Jeśli tabela podaje już wartości, wówczas różnicę wartościową odczytuje się/wylicza bez dodatkowego mnożenia, zgodnie z konstrukcją zadania.
Odpowiedź "Nadwyżka mąki pszennej 4,00 zł i niedobór cukru pudru 9,00 zł." jest zgodna z typową logiką rozliczania spisu: dla mąki wynik porównania wskazuje przewagę stanu faktycznego nad ewidencyjnym (nadwyżka), natomiast dla cukru – przewagę stanu ewidencyjnego nad faktycznym (niedobór), a wartości 4,00 zł i 9,00 zł odpowiadają wycenie różnic według danych z tabeli.
Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo zawierają co najmniej jeden z typowych błędów: zamianę nadwyżki z niedoborem (błąd znaku różnicy) albo złą wartość wynikającą z pominięcia przeliczenia przez cenę, pomylenia kolumn w tabeli lub błędnego odjęcia. W zadaniach tego typu warto zawsze zapisać pośrednio: stan faktyczny, stan ewidencyjny, różnica ilości (z kierunkiem), a dopiero potem wartość różnicy.