KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 33.
Na podstawie danych zawartych w tabeli ustal rodzaj i wartość różnic inwentaryzacyjnych.
Ilustracja przedstawia tabelę z zestawieniem różnic inwentaryzacyjnych w hurtowni na dzień 31.12.2019 r.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Różnica inwentaryzacyjna wynika z porównania stanu faktycznego ze stanem księgowym. Dla długopisów czarnych: 101 − 99 = +2 szt., czyli nadwyżka; 2 × 6,20 zł = 12,40 zł. Dla niebieskich: 105 − 111 = −6 szt., czyli niedobór; 6 × 5,00 zł = 30,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Różnice inwentaryzacyjne to rozbieżności między stanem faktycznym (ustalonym w spisie z natury) a stanem księgowym (wynikającym z ewidencji). Aby poprawnie określić rodzaj różnicy, najpierw porównuje się ilości dla każdej pozycji:

  • gdy stan faktyczny > stan księgowy, występuje nadwyżka (znaleziono więcej sztuk niż wynika z ksiąg),
  • gdy stan faktyczny < stan księgowy, występuje niedobór (brakuje sztuk w porównaniu do ewidencji).

Następnie wycenia się różnicę: wartość różnicy = różnica ilościowa × cena jednostkowa (z tabeli).

Dla pozycji "Długopis czarny" stan faktyczny wynosi 101 szt., a stan księgowy 99 szt. Różnica: 101 − 99 = 2 szt. Ponieważ wynik jest dodatni, jest to nadwyżka. Wycena: 2 szt. × 6,20 zł/szt. = 12,40 zł.

Dla pozycji "Długopis niebieski" stan faktyczny wynosi 105 szt., a stan księgowy 111 szt. Różnica: 105 − 111 = −6 szt. Wynik ujemny oznacza niedobór w ilości 6 szt. Wycena: 6 szt. × 5,00 zł/szt. = 30,00 zł.

Pozostałe propozycje odpowiedzi są błędne, ponieważ:

  • zamieniają miejscami nadwyżkę i niedobór (typowy skutek odjęcia w odwrotnej kolejności),
  • uznają oba przypadki za niedobory albo oba za nadwyżki, ignorując fakt, że w jednym wierszu stan faktyczny jest większy, a w drugim mniejszy od księgowego,
  • nie zachowują zgodności znaku różnicy ilościowej z nazwą różnicy (dodatnia = nadwyżka, ujemna = niedobór).

W praktyce egzaminacyjnej warto zawsze wykonać dwa szybkie sprawdzenia: (1) policzyć różnicę ilościową i od razu nazwać ją nadwyżką/niedoborem, (2) dopiero potem przemnożyć przez właściwą cenę jednostkową z tego samego wiersza tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnice inwentaryzacyjne to rozbieżności między stanem faktycznym ustalonym w spisie z natury a stanem księgowym wynikającym z ewidencji. Mogą mieć postać nadwyżek (jest więcej niż w księgach) albo niedoborów (jest mniej niż w księgach).
Porównaj ilości: oblicz stan faktyczny − stan księgowy. Wynik dodatni oznacza nadwyżkę, a wynik ujemny niedobór. Rodzaj różnicy ustala się na podstawie ilości, a dopiero potem wycenia się ją w zł.
Najpierw policz różnicę ilościową (faktyczny − księgowy). Następnie pomnóż wartość bezwzględną tej różnicy przez cenę jednostkową z tabeli: liczba sztuk × zł/szt. To daje wartość różnicy w zł.
Najczęściej przez automatyzm odejmowania w odwrotnej kolejności (księgowy − faktyczny) lub przez skupienie się na kolumnie "wartość" zamiast "ilość". Prosty nawyk: zawsze zapisuj wzór faktyczny − księgowy i sprawdzaj, czy wynik jest plus czy minus.
Rodzaj różnicy (nadwyżka/niedobór) ustala się z porównania ilości w spisie i w księgach. Wartość w zł służy do wyceny różnicy. Opieranie się wyłącznie na wartości może prowadzić do pomyłek, gdy patrzy się na niewłaściwą kolumnę.
Typowe błędy to: odwrócenie nadwyżki i niedoboru (zły znak), pomylenie wierszy w tabeli (inne artykuły), użycie złej ceny jednostkowej oraz liczenie "na skróty" bez sprawdzenia różnicy ilościowej. Pomaga zapis: ilość → rodzaj → wartość.
Spis z natury wykonuje się m.in. na koniec roku obrotowego oraz w innych terminach wynikających z zasad inwentaryzacji. Po spisie porównuje się stan faktyczny ze stanem księgowym i ustala różnice, które następnie trzeba wyjaśnić i rozliczyć.
Stan księgowy to ilość (i wartość) danego składnika wynikająca z ewidencji księgowej/magazynowej na ten sam dzień, na który ustalono stan faktyczny. To punkt odniesienia do porównania i wykrycia nadwyżki lub niedoboru.
Ogólna zasada: nadwyżka zwiększa stan składnika majątku i jest ujmowana jako przychód operacyjny, a niedobór zmniejsza stan składnika i jest ujmowany jako koszt operacyjny. Szczegółowe księgowania zależą od polityki rachunkowości i decyzji o rozliczeniu.
Najpierw policz różnicę ilości (np. 101−99=2; 105−111=−6). Potem wykonaj proste mnożenie przez cenę jednostkową (2×6,20; 6×5,00). Na końcu upewnij się, że znak pasuje do nazwy: plus = nadwyżka, minus = niedobór.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Różnica inwentaryzacyjna wynika z porównania stanu faktycznego ze stanem księgowym."

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r., art. 26–27, Dz.U. 2023 poz. 120
  • Kontekst zadania (opis merytoryczny): definicje nadwyżki i niedoboru oraz metoda: różnica = stan faktyczny − stan księgowy; wartość = różnica ilościowa × cena jednostkowa

Materiały:

  • Ustawa o rachunkowości – zagadnienia: inwentaryzacja i rozliczanie różnic
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z kwalifikacji EKA.7: inwentaryzacja i wycena składników majątku
  • Zadania rachunkowe: obliczanie nadwyżek i niedoborów na podstawie stanów faktycznych i księgowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego