Pochylenie (spadek podłużny) kanału na odcinku między dwiema studniami oblicza się na podstawie danych wysokościowych i odległości odczytanych ze szkicu inwentaryzacyjnego.
Metoda obliczeń:
- Odczytaj ze szkicu rzędną dna kanału (inwert) w studni SK8 oraz rzędną dna kanału w studni SK9. To muszą być rzędne przewodu, a nie rzędne terenu ani pokryw studni.
- Wyznacz różnicę wysokości: ΔH = H(Skrajna 1) − H(Skrajna 2) zgodnie z przyjętym kierunkiem (np. od SK8 do SK9). Kolejność odejmowania decyduje o znaku.
- Odczytaj długość odcinka L (zwykle w osi kanału, w metrach) między SK8 i SK9.
- Policz spadek w procentach: i = (ΔH / L) · 100%. Jeżeli w zadaniu wymagany jest wynik w promilach, używa się mnożenia przez 1000, ale tutaj odpowiedzi podano w %.
Interpretacja znaku: wartość ujemna (np. "-8%") oznacza, że przy zapisie kierunku od SK8 do SK9 dno kanału opada (rzędna w SK9 jest niższa niż w SK8). Sam moduł wartości mówi o stromości spadku, a znak o kierunku.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Odpowiedzi typu "-6%" i "-4%" zwykle wynikają z pomylenia długości (np. odczytania innego odcinka) albo z użycia niewłaściwych rzędnych (np. terenu lub pokrywy), co zaniża różnicę wysokości.
- Odpowiedź "-10%" często pojawia się, gdy ktoś odczyta różnicę rzędnych poprawnie, ale zastosuje zbyt małą długość (np. długość w rzucie bez właściwego odniesienia) albo zaokrągli dane w niekorzystny sposób.
Wskazówka egzaminacyjna: przed obliczeniem sprawdź, czy używasz rzędnych dna oraz czy L dotyczy dokładnie odcinka SK8–SK9. Na końcu oceń, czy znak wyniku ma sens w kontekście kierunku opisu odcinka na szkicu.
