KWALIFIKACJA GIW12 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 20.
Na podstawie danych zawartych w ramce oblicz maksymalny nacisk na świder, jeżeli długość całkowita kolumny obciążników wynosi 50 m, a ich ciężar jednostkowy jest równy 200 kG/m.
Ilustracja przedstawia ramkę z tekstem, który zawiera dwa współczynniki istotne w kontekście obliczeń związanych z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalny nacisk na świder wyznacza się z ciężaru kolumny obciążników: długość × ciężar jednostkowy, a następnie stosuje się ograniczenie/współczynnik podany w ramce. Skoro odpowiedź wynosi 6000 kG, oznacza to, że po wyliczeniu ciężaru kolumny zastosowano redukcję wynikającą z danych pomocniczych.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach wiertniczych "maksymalny nacisk na świder" (WOB) zwykle wynika z obciążenia, jakie może zostać przekazane na świder przez kolumnę obciążników, ale z uwzględnieniem dodatkowych warunków technologicznych (np. współczynników, ograniczeń lub strat), które w tym zadaniu są podane w ramce.

Krok 1: oblicza się ciężar całkowity kolumny obciążników jako iloczyn długości i ciężaru jednostkowego. Jest to wartość bazowa, od której startuje dalsze wyznaczenie nacisku.

Krok 2: ponieważ polecenie wyraźnie mówi "na podstawie danych zawartych w ramce", sama wartość bazowa nie jest jeszcze szukanym "maksymalnym naciskiem". Należy zastosować informację z ramki (np. dopuszczalny udział ciężaru obciążników, współczynnik redukcyjny, limit technologiczny). Z podanych odpowiedzi wynika, że po uwzględnieniu danych z ramki otrzymuje się 6000 kG.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości 6020 kG, 6040 kG i 6060 kG sugerują przypadkowe "doliczanie" lub "zaokrąglanie" bez oparcia w jasno zdefiniowanym współczynniku/ograniczeniu z ramki. W tego typu zadaniu wynik powinien wynikać wprost z rachunku i jednoznacznego parametru pomocniczego, a nie z arbitralnej korekty.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy zadanie odwołuje się do dodatkowych danych (ramka/tabela). Jeśli tak, wykonaj rachunek bazowy, a potem dopiero nałóż współczynnik/limit z danych pomocniczych. Zwracaj też uwagę na zapis jednostek: historyczne "kG" bywa mylące, bo współcześnie zaleca się stosowanie jednostek SI (kg dla masy oraz N/kN dla siły).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nacisk na świder (WOB) to obciążenie osiowe przekazywane na świder, które wpływa na tempo wiercenia i zużycie narzędzia. W praktyce zależy od obciążników, ustawień urządzenia oraz ograniczeń technologicznych (np. dopuszczalnych obciążeń), dlatego często liczy się go z uwzględnieniem współczynników z tabel/ramek.
Stosuje się proste mnożenie: ciężar całkowity = długość × ciężar jednostkowy. To daje wartość bazową obciążenia, którą w wielu zadaniach trzeba jeszcze skorygować o dane pomocnicze (np. współczynnik dopuszczalnego nacisku) wskazane w ramce lub tabeli.
Ramka zwykle zawiera dodatkowy parametr potrzebny do jednoznacznego wyniku, np. współczynnik redukcyjny, dopuszczalny procent ciężaru obciążników lub ograniczenie technologiczne. Jeśli pominiesz ramkę, policzysz tylko wartość bazową i łatwo wybierzesz wynik niezgodny z założeniami zadania.
Nie zawsze. Iloczyn długości i ciężaru jednostkowego daje bazowy ciężar kolumny obciążników, ale "maksymalny nacisk na świder" może być mniejszy, jeśli zadanie każe zastosować ograniczenie lub współczynnik z danych pomocniczych. Na egzaminie zawsze sprawdzaj, czy jest dodatkowy warunek w ramce.
Najczęściej: (1) pominięcie danych z ramki i liczenie tylko mnożenia, (2) mylenie jednostek masy i siły przez niejednoznaczny zapis, (3) zaokrąglanie "na oko" do najbliższej odpowiedzi. Pomaga zapisanie wzoru i sprawdzenie, czy użyto wszystkich danych z polecenia.
"kG" bywa spotykane w starszych opracowaniach jako zapis odnoszony do "kilograma siły" lub potocznie do "kilograma" w kontekście ciężaru. W nowoczesnym zapisie zaleca się rozróżniać masę (kg) i siłę (N, kN). Na egzaminie kieruj się kontekstem zadania i danymi pomocniczymi.
Wykonaj szybki "test sensowności": policz wartość bazową (długość × ciężar jednostkowy), a potem porównaj z wynikiem. Jeśli wynik jest wyraźnie mniejszy, oznacza to zwykle zastosowanie współczynnika/limitu z ramki. Jeśli większy, sprawdź, czy nie doliczono elementów, których w zadaniu nie ma.
Gdy wymagają tego ograniczenia technologiczne i bezpieczeństwo pracy: ryzyko uszkodzenia świdra, przewodu wiertniczego, nadmierne momenty obrotowe lub niekorzystne warunki skał. W dokumentacji technologicznej mogą występować zalecane zakresy WOB, które działają jak limit w zadaniach egzaminacyjnych.
Warto powtórzyć: znaczenie WOB, rola obciążników, interpretacja danych tabelarycznych, podstawy jednostek (masa vs siła), oraz typowe ograniczenia parametrów wiercenia. Dobrze też ćwiczyć zadania, w których po obliczeniu wartości bazowej stosuje się współczynnik z ramki.
Zależy od treści arkusza. Jeśli zadanie podaje wielkości w jednostkach niespójnych, może wymagać przeliczeń. Jeżeli jednak odpowiedzi są w tej samej jednostce co dane (jak w tym typie zadania), zwykle wystarczy zachować spójność jednostek i poprawnie zastosować wzór oraz dane z ramki.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Maksymalny nacisk na świder wyznacza się z ciężaru kolumny obciążników: długość × ciężar jednostkowy, a następnie stosuje się ograniczenie/współczynnik podany w ramce."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – 9th edition, 2019 (SI Brochure), rozdziały dot. jednostek podstawowych i pochodnych, https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-04)
  • NIST Special Publication 811, Guide for the Use of the International System of Units (SI), sekcje dot. zapisu jednostek i unikania niejednoznacznych symboli, https://nvlpubs.nist.gov/nistpubs/Legacy/SP/nistspecialpublication811e2008.pdf (dostęp: 2026-03-04)
  • Główny Urząd Miar, informacje edukacyjne o jednostkach miar i SI (materiały informacyjne GUM), https://www.gum.gov.pl/pl/ (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii wiercenia: obciążniki, WOB i parametry wiercenia
  • Ćwiczenia rachunkowe z przeliczania obciążeń i parametrów kolumny wiertniczej
  • Podstawy metrologii i jednostek SI (masa vs siła) dla poprawnego zapisu wyników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego