KWALIFIKACJA ELE10 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 2.
Na podstawie danych zawartych w tabeli dobierz średnicę rury, jeżeli w instalacji solarnej przewidziano montaż 16 kolektorów.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi średnic rur w kontekście instalacji solarnej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczba 16 kolektorów mieści się w przedziale 10–20 w tabeli doboru średnic. Dla tego zakresu przypisana jest średnica 28 x 1,5, która zapewnia wymagany przepływ czynnika przy akceptowalnych oporach. Pozostałe średnice dotyczą innych przedziałów liczby kolektorów.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowa jest umiejętność odczytu danych z tabeli doboru, a nie wykonywanie obliczeń. Najpierw identyfikuje się liczbę podłączonych kolektorów podaną w treści: 16. Następnie w tabeli wyszukuje się przedział, do którego ta liczba należy.

Wartość 16 znajduje się w zakresie 10–20 kolektorów. Z tabeli wynika, że dla tego zakresu należy zastosować rurę o średnicy 28 x 1,5. Taki dobór jest praktyczny: zbyt mała średnica zwiększa opory przepływu i spadki ciśnienia w obiegu (co może pogorszyć pracę instalacji), a zbyt duża podnosi koszt oraz zwiększa objętość czynnika w rurociągach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 22 x 1,0 – odpowiada mniejszej liczbie kolektorów (zakres 7–9). Zastosowanie jej przy 16 kolektorach mogłoby powodować zbyt duże opory i nieoptymalny przepływ.
  • 35 x 1,5 – w tabeli przypisana jest do większej liczby kolektorów (21–30). To przykład przewymiarowania: zwykle nie jest potrzebne dla 16 kolektorów i zwiększa koszty oraz ilość czynnika.
  • 42 x 1,5 – dotyczy jeszcze większych instalacji (31–40 kolektorów). Wybór tej opcji często wynika z błędnej intuicji "wezmę większą, będzie lepiej", zamiast z pracy na danych tabelarycznych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj dwa kroki: (1) dopasuj liczbę do przedziału, (2) odczytaj przypisaną średnicę. To minimalizuje pomyłki o jeden wiersz tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal liczbę podłączonych kolektorów, a potem znajdź w tabeli zakres, w którym ta liczba się mieści. Z odpowiedniego wiersza odczytaj średnicę rury (np. zapis "28 x 1,5"). To metoda typowa na egzaminie: bez obliczeń, z naciskiem na poprawny odczyt danych.
Bo 16 należy do przedziału 10–20 w tabeli doboru. Dla tego zakresu przypisana jest średnica 28 x 1,5, która ogranicza opory przepływu i spadki ciśnienia przy pracy obiegu z czynnikiem (np. roztwór glikolu). Inne średnice odnoszą się do innych zakresów liczby kolektorów.
To typowy zapis wymiaru rury: 28 mm to średnica zewnętrzna, a 1,5 mm to grubość ścianki. Na egzaminie ważne jest, aby nie mylić tego zapisu z średnicą wewnętrzną. Tabele doboru dla instalacji solarnych zwykle posługują się właśnie średnicą zewnętrzną i grubością.
W praktyce nie tylko: wpływ mają także długość trasy, różnice wysokości, armatura (kolana, zawory), wymagany przepływ i właściwości czynnika. Jednak w zadaniach egzaminacyjnych często stosuje się uproszczenie: wybór z tabeli na podstawie liczby kolektorów. Trzeba konsekwentnie trzymać się danych z tabeli.
Zbyt mała średnica zwiększa opory przepływu i spadek ciśnienia, co może utrudnić osiągnięcie wymaganego przepływu przez pompę. W efekcie instalacja może pracować mniej efektywnie, a elementy (np. pompa) mogą być bardziej obciążone. To częsty błąd, gdy wybiera się wiersz z mniejszego przedziału tabeli.
Przewymiarowanie zwykle podnosi koszt materiału i robocizny oraz zwiększa objętość czynnika w instalacji (więcej roztworu glikolu do napełnienia). Może też utrudniać prowadzenie przewodów i dobór izolacji. Na egzaminie wybór "największej" odpowiedzi to typowa pułapka – należy kierować się tabelą.
Najczęstsze to: pomylenie sąsiednich zakresów (np. 7–9 zamiast 10–20), przeoczenie myślnika w przedziale, oraz sugerowanie się intuicją "wezmę większą średnicę". Błąd bywa też w interpretacji zapisu (średnica zewnętrzna vs wewnętrzna). Pomaga zasada: najpierw zakres, potem odczyt wartości.
W praktyce często stosuje się rury miedziane, bo są odporne na temperaturę pracy instalacji solarnej, dobrze przewodzą ciepło i dają się szczelnie łączyć (np. przez lutowanie). Na egzaminie spotyka się tabele doboru właśnie dla typowych średnic miedzianych. Kluczowe jest jednak trzymanie się danych z zadanej tabeli.
Gdy liczba podłączonych kolektorów należy do większego zakresu, w tabeli wskazanego dla 35 x 1,5 (np. 21–30). To nie jest "lepszy" wybór sam w sobie, tylko dopasowanie do większego przepływu wynikającego z większej liczby kolektorów. Jeśli w zadaniu jest 16 kolektorów, ten warunek nie zachodzi.
Ćwicz szybkie czytanie tabel i wykresów: wyszukiwanie przedziału oraz przypisanej wartości. Trenuj też interpretację zapisu rur (średnica x grubość ścianki) i rozumienie skutków zaniżenia/przewymiarowania średnicy. W zadaniach testowych najczęściej wygrywa metoda: spokojnie dopasuj liczbę do zakresu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Liczba 16 kolektorów mieści się w przedziale 10–20 w tabeli doboru średnic."

Źródła:

  • PN-EN 12976 – systemy solarne (norma przywołana w kontekście; brak danych o części/wydaniu w treści zadania)
  • PN-EN 806 – instalacje wodociągowe wewnątrz budynków (norma przywołana w kontekście; brak danych o części/wydaniu w treści zadania)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu projektowania i montażu instalacji solarnych (dobór średnic, przepływy, straty ciśnienia)
  • Instrukcje producentów zestawów solarnych: tabele doboru przepływu i średnic przewodów
  • Podręczniki/kompendia instalatora OZE dotyczące obiegów glikolowych i hydrauliki instalacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego