W rozliczeniu VAT porównuje się dwie wielkości:
- VAT należny – podatek wynikający ze sprzedaży opodatkowanej wykazywany przez sprzedawcę.
- VAT naliczony – podatek z faktur zakupowych, który (przy spełnieniu warunków) można odliczyć.
Jeżeli VAT należny jest większy niż VAT naliczony, powstaje zobowiązanie podatkowe (nadwyżka należnego nad naliczonym). Gdy jest odwrotnie, powstaje nadwyżka naliczonego do przeniesienia lub zwrotu.
W danych z rejestrów za maj 2017 r. VAT należny wynosi 17 710,00 zł (sprzedaż opodatkowana stawką 23%). VAT naliczony wynosi 12 765,00 zł (zakup opodatkowany stawką 23%). Dodatkowo występuje sprzedaż rozliczana przez nabywcę w mechanizmie odwrotnego obciążenia – w takim ujęciu sprzedawca nie wykazuje od niej VAT należnego, dlatego w kolumnie VAT jest brak kwoty (praktycznie 0 zł po stronie sprzedawcy).
Obliczenie jest więc proste:
17 710,00 zł − 12 765,00 zł = 4 945,00 zł
Poprawne jest wskazanie "należnego nad naliczonym 4 945,00 zł", bo to różnica dodatnia (należny > naliczony).
Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów:
- Warianty z "naliczonego nad należnym" odwracają sens wyniku (sugerują zwrot/przeniesienie), mimo że z danych wynika dopłata.
- Wariant z inną kwotą 5 175,00 zł oznacza błąd rachunkowy (najczęściej pomylenie wartości z tabeli lub doliczenie kwoty, której sprzedawca nie powinien wykazać jako VAT należny).
- Wariant "naliczonego nad należnym 4 945,00 zł" zawiera dobrą liczbę, ale złą interpretację (kierunek nadwyżki).
Na egzaminie warto zawsze zapisać krótko: nadwyżka = należny − naliczony i dopiero potem ocenić znak wyniku oraz właściwy opis (należny czy naliczony "nad").