KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 7.
Na podstawie danych zawartych w tabeli oblicz kwotę, którą należy wypłacić zleceniobiorcy podlegającemu obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z tytułu zawartej ryczałtowej umowy zlecenia. Do rozliczania umowy ryczałtowej nie mają zastosowania koszty uzyskania przychodów.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z obliczeniami finansowymi dotyczącymi składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kwota do wypłaty w umowie zlecenia ryczałtowej oblicza się, odejmując od kwoty brutto potrącone z wynagrodzenia składki emerytalną i rentową (wg stawek z tabeli), a następnie wyliczając podatek od podstawy bez kosztów uzyskania przychodu. Wynik po wszystkich potrąceniach to wskazana kwota netto.

Pełne wyjaśnienie:

W rozliczeniu ryczałtowej umowy zlecenia kluczowe jest trzymanie się danych z tabeli i poprawnej kolejności obliczeń. Najpierw ustala się podstawę (zwykle jest nią kwota brutto z umowy), a następnie oblicza potrącenia z tytułu ubezpieczeń społecznych, które w zadaniu obejmują obowiązkowo ubezpieczenie emerytalne i rentowe.

Krok 1: składki społeczne potrącane z wynagrodzenia
Od kwoty brutto oblicza się kwoty składek emerytalnej i rentowej według procentów podanych w tabeli. Te składki zmniejszają kwotę, którą zleceniobiorca otrzyma "na rękę", oraz wpływają na dalsze podstawy rozliczeń (zgodnie z danymi przyjętymi w tabeli do zadania).

Krok 2: podstawa opodatkowania bez kosztów uzyskania
W treści wprost wskazano, że nie stosuje się kosztów uzyskania przychodów. Oznacza to, że przy ustalaniu podstawy opodatkowania nie pomniejsza się przychodu o typowe procentowe koszty. W praktyce (w schemacie egzaminacyjnym) podstawę podatku wyznacza się na bazie kwoty po odjęciu wskazanych potrąceń, ale zawsze zgodnie z parametrami z tabeli do zadania.

Krok 3: zaliczka na podatek i kwota netto
Następnie oblicza się zaliczkę na podatek (wg stawki/zasad z tabeli) i odejmuje ją od kwoty po składkach. Otrzymana wartość to kwota do wypłaty netto.

Dlaczego pozostałe wyniki mogą się pojawić?

  • Wyższa kwota netto bywa skutkiem pominięcia jednej ze składek (np. odjęcia tylko emerytalnej albo tylko rentowej) lub zastosowania kosztów uzyskania mimo zakazu.
  • Niższa kwota netto często wynika z podwójnego potrącenia (np. potrącenia składek od niewłaściwej podstawy) albo z błędu procentowego/zaokrągleń.
  • Inny wynik może też wynikać z błędnej kolejności: liczenia podatku od kwoty brutto, a nie od podstawy wskazanej w tabeli do rozliczeń.

W zadaniach tego typu najbezpieczniej jest rozpisać wszystkie potrącenia w wierszach (brutto → składki → podstawa podatku bez KUP → zaliczka → netto) i na każdym etapie porównać, czy użyto dokładnie tych danych, które podaje tabela.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przyjmij kwotę brutto z umowy (lub z tabeli), potem policz potrącenia składek wskazanych w zadaniu (tu: emerytalna i rentowa). Następnie ustal podstawę podatku bez kosztów uzyskania i oblicz zaliczkę PIT wg danych z tabeli. Netto to kwota po wszystkich potrąceniach.
Bo treść zadania wprost to wyłącza, aby sprawdzić, czy zdający potrafi zmienić schemat obliczeń. Jeśli zastosujesz koszty uzyskania, zaniżysz podstawę podatku i zawyżysz kwotę do wypłaty. Na egzaminie zawsze traktuj takie zdanie jako warunek nadrzędny.
Oznacza to, że od wynagrodzenia trzeba naliczyć składki na te ubezpieczenia według stawek podanych w tabeli/obowiązujących w danym roku. Składki te zmniejszają wypłatę "na rękę". W zadaniu należy uwzględnić dokładnie te składki, które wymieniono w treści.
Najczęściej: doliczanie kosztów uzyskania mimo zakazu, pominięcie jednej składki, liczenie podatku od złej podstawy, błędne zaokrąglenia oraz mylenie, czy dana składka jest potrącana z wynagrodzenia czy tylko naliczana "po stronie płatnika". Pomaga rozpisanie obliczeń w kolejnych wierszach.
Zawsze, gdy polecenie odwołuje się do tabeli lub gdy arkusz podaje parametry. Wtedy tabela jest źródłem stawek do obliczeń, nawet jeśli różnią się od aktualnych. To ważne w zadaniach archiwalnych, gdzie celem jest poprawna metoda, a nie odtworzenie bieżących wartości.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych podstawą jest kwota brutto, chyba że tabela podaje inne założenie (np. część wynagrodzenia wyłączona z podstawy). Dlatego najpierw sprawdź, co dokładnie stanowi podstawę w danych do zadania, a dopiero potem licz procenty składek.
Porównaj rząd wielkości: netto musi być mniejsze od brutto, a różnica powinna odpowiadać sumie potrąceń (składki + podatek). Jeśli netto wyszło prawie równe brutto, prawdopodobnie pominąłeś potrącenie. Jeśli różnica jest bardzo duża, możliwe że potrąciłeś coś podwójnie.
Bo podatek liczy się od podstawy, która w zadaniach kadrowo-płacowych jest zwykle pomniejszana o potrącenia wskazane w danych. Jeśli policzysz podatek "za wcześnie" (np. od brutto), otrzymasz inną zaliczkę i błędne netto. Kolejność z arkusza jest elementem sprawdzanej umiejętności.
To zwykle oznacza, że testowany jest drobny, ale istotny element: np. uwzględnienie/nieuwzględnienie kosztów uzyskania, jednej składki albo zaokrągleń. Najlepiej wykonać obliczenia "na czysto" i zapisać każdy etap. Wtedy łatwo wykryjesz, gdzie mógł powstać błąd.
Ćwicz na arkuszach: (1) rozpisywanie brutto → składki → podatek → netto, (2) czytanie warunków typu "bez KUP", (3) podstawy pod różne potrącenia. Dodatkowo ucz się, które składki są obowiązkowe, a które zależą od warunków, bo to często decyduje o wyniku.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Wynik po wszystkich potrąceniach to wskazana kwota netto."

Źródła:

  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – ubezpieczenia społeczne i zasady podlegania dla umów zlecenia: https://www.zus.pl/ (sekcja tematyczna o umowach cywilnoprawnych) – dostęp 2026-03-04
  • Serwis podatki.gov.pl (Krajowa Administracja Skarbowa) – informacje o zaliczkach PIT i rozliczaniu przychodów z umów cywilnoprawnych: https://www.podatki.gov.pl/ – dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Podręczniki i zbiory zadań z rachuby płac dla technika ekonomisty (umowy cywilnoprawne)
  • Materiały szkoleniowe ZUS dotyczące ubezpieczeń społecznych dla umów zlecenia
  • Materiały informacyjne KAS/podatki.gov.pl dotyczące zaliczek PIT od umów cywilnoprawnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego