KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 39.
W maju 2022 r. osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą zatrudniała na podstawie umowy o pracę
− pracownika w wieku 32 lat z wynagrodzeniem brutto 5 000,00 zł;
− pracownika w wieku 28 lat z wynagrodzeniem brutto 3 500,00 zł,
− pracownicę w wieku 63 lat z wynagrodzeniem brutto 4 000,00 zł.
Którą kwotę zapłacił płatnik składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za zatrudnionych pracowników?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składkę na FP i FS płatnik nalicza procentowo od podstawy wymiaru (tu: wynagrodzeń brutto), ale nie dla wszystkich pracowników.
Pracownica w wieku 63 lat korzysta ze zwolnienia, więc składkę liczy się tylko od 5 000 zł i 3 500 zł: 8 500 zł × 2,45% = 208,25 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu trzeba policzyć, jaką łączną kwotę składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy finansowanych przez płatnika stanowi zatrudnienie trzech osób w maju 2022 r. Kluczowe są dwa kroki: (1) ustalenie, kto podlega składce FP/FS, (2) obliczenie składki jako procentu od podstawy.

1) Które osoby wliczamy do podstawy?
Składki FP/FS co do zasady są naliczane od przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (w typowym przypadku umowy o pracę będzie to wynagrodzenie brutto). Jednocześnie istnieją zwolnienia, m.in. związane z wiekiem. W zadaniu wskazano pracownicę w wieku 63 lat, czyli osobę objętą zwolnieniem z opłacania FP/FS, dlatego jej wynagrodzenia nie dolicza się do podstawy dla FP/FS.

Do obliczeń pozostają więc dwie osoby: wynagrodzenie 5 000,00 zł oraz 3 500,00 zł. Suma podstawy: 8 500,00 zł.

2) Obliczenie kwoty FP/FS
W zadaniu (dla maja 2022 r.) przyjmuje się stopę łączną 2,45%. Liczymy:

8 500,00 zł × 2,45% = 8 500,00 × 0,0245 = 208,25 zł

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 85,00 zł – odpowiada sytuacji, jakby składkę naliczono tylko od 3 500 zł (3 500 × 2,45% = 85,75 zł) albo użyto niewłaściwej stopy; to typowy skutek pominięcia jednego z pracowników lub błędnego procentu.
  • 220,50 zł – może wynikać z zastosowania innej stopy procentowej lub błędnego zaokrąglenia; nie zgadza się z prawidłowym iloczynem 8 500 zł i 2,45%.
  • 306,24 zł – wskazuje, że ktoś prawdopodobnie wliczył do podstawy także pracownicę (suma 12 500 zł) i/lub zastosował inną stopę. Błąd polega na nieuwzględnieniu zwolnienia ze względu na wiek.

Na egzaminie warto pamiętać zasadę: najpierw kwalifikacja (czy podlega), potem rachunek. W praktyce kadrowo-płacowej to właśnie pominięcie zwolnień jest najczęstszą przyczyną złych wyników mimo poprawnej arytmetyki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Fundusz Pracy to fundusz celowy finansowany m.in. składkami opłacanymi przez płatników (zwykle pracodawców). Składka jest kosztem pracodawcy, a jej wysokość liczy się procentowo od podstawy wymiaru, podobnej do tej dla składek społecznych. Pracownik nie finansuje jej z własnego wynagrodzenia.
Fundusz Solidarnościowy jest finansowany składką po stronie płatnika. W praktyce zadania egzaminacyjne często łączą FP i FS w jedno obliczenie procentowe od podstawy. Najpierw ustala się, czy dana osoba podlega składce, a potem mnoży podstawę przez właściwą stopę i zaokrągla wynik do groszy.
W typowym przypadku umowy o pracę podstawą jest przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, czyli najczęściej wynagrodzenie brutto (bez analizowania potrąceń pracownika). W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się podane kwoty brutto jako podstawę, o ile nie wskazano wyjątków.
Niektóre przepisy przewidują zwolnienia z opłacania składek na FP/FS dla określonych grup, m.in. ze względu na wiek. W praktyce oznacza to, że mimo zatrudnienia i wypłaty wynagrodzenia, pracodawca nie dolicza tej osoby do podstawy naliczania FP/FS. To częsty "haczyk" w zadaniach z kadr i płac.
Krok 1: sprawdź, których pracowników obejmuje obowiązek FP/FS (uwzględnij zwolnienia).
Krok 2: zsumuj podstawy (najczęściej kwoty brutto).
Krok 3: pomnóż sumę przez właściwy procent.
Krok 4: zaokrąglij do 2 miejsc po przecinku.
Najczęściej w zadaniach egzaminacyjnych tak, bo przyjmuje się, że podane wynagrodzenie brutto stanowi podstawę wymiaru. Trzeba jednak uważać na wyjątki: zwolnienia (np. wiek) oraz sytuacje, gdy w treści pojawiają się inne tytuły ubezpieczenia lub ograniczenia podstawy. Zawsze najpierw oceń, czy dana osoba podlega FP/FS.
Najczęściej: (1) zsumowanie wynagrodzeń wszystkich osób bez sprawdzenia zwolnień, (2) użycie złej stopy procentowej, (3) policzenie składki jak potrącenia pracownika, a nie kosztu pracodawcy, (4) błąd w przeliczeniu procentów (0,245 zamiast 0,0245) oraz (5) nieprawidłowe zaokrąglenie.
W wielu zadaniach (także tego typu) przyjmuje się, że pracownik w wieku emerytalnym korzysta ze zwolnienia z opłacania FP/FS, więc jego wynagrodzenie nie jest wliczane do podstawy naliczenia. Żeby nie popełnić błędu, trzeba odczytać wiek z treści i skojarzyć go z odpowiednim zwolnieniem.
Zależy od treści polecenia i podanych stawek. Czasem pytanie wprost dotyczy łącznej kwoty FP+FS (wtedy stosuje się łączny procent), a czasem każdej składki osobno. Jeśli w odpowiedziach występuje jedna kwota końcowa, zwykle chodzi o sumę składek finansowanych przez płatnika, a nie o rozbicie na fundusze.
W zadaniach z kadr i płac stawki lub katalog zwolnień mogą się zmieniać w czasie. Jeśli w treści jest podany konkretny miesiąc i rok, rozwiązuj według zasad dla tego okresu (tak jak wymaga egzamin). Przy nauce warto korzystać z materiałów ZUS i sprawdzać datę aktualizacji informacji na stronie.
info

Około 35% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Źródła:

  • ZUS – informacja o składkach na Fundusz Pracy (FP): https://www.zus.pl/pracujacy/ubezpieczenia-spoleczne/skladki-na-ubezpieczenia-spoleczne/fundusz-pracy (dostęp: 2026-03-02)
  • ZUS – informacja o Funduszu Solidarnościowym i zasadach jego finansowania: https://www.zus.pl/pracujacy/ubezpieczenia-spoleczne/skladki-na-ubezpieczenia-spoleczne/fundusz-solidarnosciowy (dostęp: 2026-03-02)
  • ZUS – stopy procentowe i zasady naliczania składek (dział składek po stronie płatnika): https://www.zus.pl/pracujacy/ubezpieczenia-spoleczne/skladki-na-ubezpieczenia-spoleczne/stopy-procentowe-skladek (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały informacyjne ZUS dotyczące składek na Fundusz Pracy i zwolnień z opłacania
  • Podręcznik/kompendium kadrowo-płacowe (dział: składki finansowane przez pracodawcę)
  • Arkusze ćwiczeń z obliczeń listy płac (procenty, podstawa wymiaru, zwolnienia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego