KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 27.
Na podstawie danych zawartych w tabeli oblicz wynagrodzenie brutto za listopad Marcina Janika zatrudnionego w systemie czasowo-prowizyjnym, jeśli obrót sklepu za listopad wyniósł 40 000,00 zł.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Składniki wynagrodzenia Marcina Janika".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynagrodzenie w systemie czasowo-prowizyjnym to suma części stałej i zmiennych.
Liczymy: płaca zasadnicza 3 000,00 zł + dodatek funkcyjny 10% od płacy (3 000,00 × 0,10 = 300,00 zł) + prowizja 1% od obrotu (40 000,00 × 0,01 = 400,00 zł). Razem 3 700,00 zł brutto.

Pełne wyjaśnienie:

System czasowo-prowizyjny łączy stałą płacę zasadniczą z elementami zmiennymi zależnymi od funkcji lub wyników sprzedaży. Dlatego wynagrodzenie brutto oblicza się jako sumę wszystkich składników wyrażonych w złotych.

Dane z tabeli:

  • Płaca zasadnicza: 3 000,00 zł
  • Dodatek funkcyjny: 10%
  • Prowizja od wartości sprzedaży: 1%

Krok 1 – dodatek funkcyjny. Dodatek funkcyjny jest podany procentowo i standardowo nalicza się go od płacy zasadniczej, więc: 3 000,00 zł × 10% = 300,00 zł.

Krok 2 – prowizja. Prowizja jest zależna od wartości sprzedaży/obrotu, więc: 40 000,00 zł × 1% = 400,00 zł.

Krok 3 – suma składników. Wynagrodzenie brutto = 3 000,00 zł + 300,00 zł + 400,00 zł = 3 700,00 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Zwykle wynikają z typowych pomyłek: policzenia dodatku od obrotu zamiast od płacy, pominięcia jednego składnika (dodatku albo prowizji) lub niepoprawnego łączenia procentów (np. 10% + 1% i mnożenie przez jedną podstawę). W tym zadaniu kluczowe jest rozdzielenie podstaw naliczania: dodatek od płacy zasadniczej, a prowizja od obrotu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zsumuj część stałą (płaca zasadnicza) i część zmienną. Część zmienna może obejmować np. dodatek funkcyjny liczony procentowo od płacy oraz prowizję liczona procentowo od obrotu/sprzedaży. Każdy procent przelicz na złote, a dopiero potem dodaj składniki.
Dodatek funkcyjny 10% oznacza, że pracownik otrzymuje dodatkowo 10% określonej podstawy. W typowych zadaniach płacowych podstawą jest płaca zasadnicza, więc dodatek to: płaca zasadnicza × 10%. Dopiero ta kwota w złotych jest dodawana do wynagrodzenia brutto.
Prowizję oblicza się jako iloczyn obrotu (wartości sprzedaży) i stawki prowizyjnej. Czyli: obrót × 1% (albo obrót × 0,01). Ważne, aby liczyć prowizję od obrotu podanego w treści, a nie od płacy zasadniczej.
Bo te procenty odnoszą się do różnych podstaw: dodatek funkcyjny dotyczy płacy zasadniczej, a prowizja dotyczy obrotu. Zsumowanie 10% + 1% i pomnożenie przez jedną liczbę tworzy błędny skrót myślowy, który zniekształca wynik i zmienia sens składników.
Najczęściej myli się podstawę procentu (dodatek liczy się od płacy, a nie od obrotu), pomija się jeden składnik (np. prowizję), albo źle zamienia się procent na ułamek (1% = 0,01). Błędy daje też zaokrąglanie w trakcie zamiast na końcu.
Nie. Wynagrodzenie brutto to kwota przed potrąceniami. Wypłata "na rękę" (netto) jest mniejsza, bo obejmuje potrącenia i rozliczenia. W tym typie zadania liczy się sumę składników brutto z tabeli i z obrotu, bez przechodzenia na netto.
Procent zamieniasz na ułamek dziesiętny: 10% = 0,10, 1% = 0,01. Następnie mnożysz podstawę przez ten ułamek. Dobrą praktyką jest zapisanie obok: "% → /100", bo to ogranicza pomyłki typu 1% = 0,1.
W zadaniach szkolnych i w wielu firmach dodatek funkcyjny jest procentem od płacy zasadniczej, bo ma odzwierciedlać odpowiedzialność wynikającą z pełnionej funkcji. Jeśli podstawa byłaby inna, powinna być wyraźnie podana w treści; inaczej przyjmuje się płacę zasadniczą.
Zrób kontrolę logiczną: dodatek 10% od 3 000 zł to 300 zł (rzędu setek), prowizja 1% od 40 000 zł to 400 zł (też setki). Suma powinna być nieco powyżej 3 000 zł, czyli około 3 700 zł. Jeśli wychodzi np. 7 000 zł, to zwykle błąd w procentach.
Najpierw przepisz dane z tabeli: kwoty i stawki procentowe. Ustal podstawę dla każdego procentu (dodatek od płacy, prowizja od obrotu). Policz każdą część osobno i zapisz w złotych. Na końcu zsumuj i podaj wynik w formacie pieniężnym z dwoma miejscami po przecinku.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw rachunku płac (dział: składniki wynagrodzenia i obliczenia procentowe)
  • Arkusze ćwiczeń z listy płac dla technika ekonomisty (zadania: prowizje, dodatki, premie)
  • Materiały szkolne/CKE z obszaru dokumentacji kadrowo-płacowej (bez wskazywania konkretnych numerów aktów prawnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego