KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 7.
Na podstawie danych zawartych w tabeli oblicz wynagrodzenie brutto za grudzień dla pracownika zatrudnionego w systemie czasowo-prowizyjnym.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi wynagrodzenia pracownika w systemie czasowo-prowizyjnym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynagrodzenie w systemie czasowo-prowizyjnym to suma części czasowej (np. stawka za czas pracy z tabeli) oraz części prowizyjnej wynikającej ze sprzedaży/wykonania. Po odczytaniu wartości z tabeli należy je poprawnie zsumować, pamiętając, że chodzi o kwotę brutto (bez potrąceń).

Pełne wyjaśnienie:

W systemie czasowo-prowizyjnym wynagrodzenie brutto jest zwykle zbudowane z co najmniej dwóch elementów:

  • części czasowej – zależnej od przepracowanego czasu (np. liczby godzin/dni i stawki),
  • części prowizyjnej – zależnej od wyniku (np. obrotu, sprzedaży, wykonanych usług) według zasad podanych w tabeli.

Aby obliczyć wynagrodzenie brutto za miesiąc na podstawie tabeli, należy wykonać działania w tej kolejności:

  1. Odczytać z tabeli wszystkie składniki, które dotyczą grudnia (np. liczba godzin, stawka, kwota/ procent prowizji, ewentualne dodatki opisane w danych).
  2. Obliczyć część czasową zgodnie z danymi z tabeli (np. iloczyn czasu i stawki, jeśli tak jest określone).
  3. Obliczyć prowizję zgodnie z mechanizmem z tabeli (kwota prowizji lub procent od wskazanej podstawy).
  4. Zsumować część czasową i prowizję (oraz inne wskazane składniki), otrzymując wynagrodzenie brutto.

Odpowiedź "4 150,00 zł" jest zgodna z ideą takiego wynagradzania: uwzględnia zarówno element czasowy, jak i prowizyjny, które razem tworzą kwotę brutto.

Pozostałe kwoty są typowe dla błędów rachunkowych lub błędnej interpretacji tabeli:

  • "3 500,00 zł" może wynikać z przyjęcia tylko jednego składnika (np. samej części czasowej) i pominięcia prowizji.
  • "3 800,00 zł" często pojawia się przy niepełnym doliczeniu prowizji (np. z błędnej podstawy lub po pomyleniu stawki/procentu).
  • "3 850,00 zł" może być efektem błędu w odczycie danych (np. użycie wartości z innego wiersza/okresu) albo błędu zaokrąglania na etapie pośrednim.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wykonaniem obliczeń zrób listę składników występujących w tabeli i zaznacz, które trzeba dodać do brutto. To ogranicza pominięcia pozycji i ułatwia kontrolę wyniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To system mieszany, w którym pensja składa się z dwóch części: wynagrodzenia za czas pracy (np. stawka godzinowa/miesięczna) oraz prowizji zależnej od wyniku (np. sprzedaży). W praktyce brutto to suma tych składników wskazanych w danych.
Najpierw odczytaj z tabeli elementy dotyczące czasu pracy (np. liczba godzin i stawka) i oblicz część czasową. Następnie oblicz prowizję zgodnie z zasadą podaną w tabeli (kwota lub % od podstawy). Na końcu zsumuj składniki, otrzymując brutto.
Brutto to kwota przed potrąceniami (np. składkami i podatkiem). W zadaniach szkolnych często najpierw sprawdza się umiejętność zbudowania kwoty brutto ze składników (czas + prowizja), a dopiero później przechodzi do obliczania potrąceń i kwoty do wypłaty.
Najczęściej kluczowe są: przepracowany czas (godziny/dni) oraz stawka przypisana do tego czasu (godzinowa, dzienna albo miesięczna). Błąd pojawia się, gdy ktoś myli jednostki albo bierze stawkę z innego wiersza tabeli niż właściwy dla grudnia.
Typowe są: liczenie procentu od złej podstawy (np. od wyniku netto zamiast brutto sprzedaży, jeśli tabela tego nie przewiduje), pominięcie progu/warunku z tabeli, zastosowanie złego procentu oraz zaokrąglenia na etapie pośrednim, które zmieniają wynik końcowy.
Tak, jeśli w danych (tabeli) premie/dodatki są wskazane jako element wynagrodzenia za dany miesiąc. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba kierować się wyłącznie informacją z tabeli: jeżeli składnik dotyczy grudnia i jest opisany jako należny, należy go uwzględnić w brutto.
Porównaj wynik z częścią czasową: w systemie czasowo-prowizyjnym brutto powinno być równe lub większe od samej części czasowej (jeśli prowizja jest dodatnia). Dobrą kontrolą jest też ponowne przeliczenie prowizji oraz suma składników w formie krótkiej listy kontrolnej.
Zwykle wtedy, gdy autor testuje uważność: jedna odpowiedź odpowiada pełnej sumie, a pozostałe wynikają z typowych pomyłek (pominięcie składnika, błędny procent, złe zaokrąglenie). Dlatego warto zapisywać etapy obliczeń i kontrolować każdy składnik z tabeli.
Ćwicz na wielu tabelach: wynagrodzenia czasowe, prowizyjne i mieszane. Ustal nawyk: (1) wypisz składniki, (2) oblicz każdy osobno, (3) dopiero na końcu sumuj. Sprawdzaj jednostki (godziny/dni) i zapisuj prowizję wraz z podstawą, od której liczysz.
Wynagrodzenie za czas pracy jest powiązane z czasem (stawka × godziny/dni lub stała kwota miesięczna). Prowizja jest powiązana z wynikiem (np. sprzedażą) i zwykle jest podana jako procent lub kwota zależna od osiągniętego poziomu. Oba elementy sumują się do brutto.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Wynagrodzenie w systemie czasowo-prowizyjnym to suma części czasowej (np. stawka za czas pracy z tabeli) oraz części prowizyjnej wynikającej ze sprzedaży/wykonania."

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z kadr i płac dla technika ekonomisty (dział: listy płac, składniki wynagrodzenia)
  • Zestawy zadań obliczeniowych z wynagrodzeń (czasowe, akordowe, prowizyjne i mieszane)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKE dotyczące obliczeń wynagrodzeń i interpretacji tabel

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego