KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 22.
Na podstawie danych zawartych w tabeli określ, który ze wskaźników zdecydował o tym, że woda nie nadaje się do picia.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi jakości wody, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawną odpowiedzią jest żelazo, ponieważ to ten wskaźnik (wg danych w tabeli) przesądza o braku przydatności wody do picia. W takich zadaniach należy wskazać parametr, który w zestawieniu przekracza kryterium dopuszczalności/akceptowalności zastosowane w tabeli, a nie kierować się intuicją.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowa jest analiza tabeli z wynikami: trzeba znaleźć wskaźnik, który według kryterium przyjętego w zestawieniu powoduje, że woda nie nadaje się do picia. Poprawną odpowiedzią jest żelazo, ponieważ to ono (w przedstawionych danych) stanowi parametr rozstrzygający o negatywnej ocenie.

Jak rozwiązywać takie pytania krok po kroku?

  • Odczytaj z tabeli wartości wszystkich wskaźników (tu: żelazo, magnez, twardość, chlor).
  • Sprawdź, czy w tabeli podano próg/ocenę (np. "spełnia/nie spełnia", klasy jakości, wartość graniczną) albo czy wynika to z kolumny oceny.
  • Wskaż wskaźnik, który nie spełnia kryterium lub jest oznaczony jako decydujący o nieprzydatności.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe?

  • Magnez jest składnikiem mineralnym wpływającym na mineralizację; sam w sobie w typowych rozważaniach nie musi dyskwalifikować wody, a w zadaniu nie on został wskazany przez dane jako rozstrzygający.
  • Twardość dotyczy głównie zawartości jonów powodujących wytrącanie kamienia; bywa uciążliwa eksploatacyjnie i organoleptycznie, ale w tym zestawieniu nie jest parametrem, który przesądził o nieprzydatności.
  • Chlor (np. jako zawartość chlorków lub pozostały chlor) może wpływać na smak/zapach i proces dezynfekcji, jednak zgodnie z tabelą nie to kryterium było decydujące.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli pytanie odwołuje się do tabeli, nie próbuj zgadywać "co zwykle jest problemem", tylko pracuj jak przy interpretacji sprawozdania z badań: wskaż parametr, który wprost "psuje" ocenę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że co najmniej jeden wskaźnik w tabeli nie spełnia kryterium przyjętego dla wody do spożycia (np. jest oznaczony jako przekroczenie lub "nie spełnia"). W zadaniach egzaminacyjnych decyduje zawsze parametr wskazany przez dane, a nie ogólna intuicja.
Najpierw odczytaj wszystkie wartości i sprawdź, czy tabela ma kolumnę oceny (np. "spełnia/nie spełnia") albo wartości graniczne. Następnie wskaż ten wskaźnik, który jest poza dopuszczalnym zakresem lub jest oznaczony jako przyczyna negatywnej oceny.
Podwyższona zawartość żelaza często pogarsza cechy organoleptyczne (barwa, mętność, metaliczny posmak) i może powodować osady oraz przebarwienia instalacji. W zadaniu decyduje jednak to, że w tabeli to właśnie żelazo jest wskazane jako parametr niespełniający kryterium.
Nie zawsze. Twardość wpływa głównie na odkładanie kamienia i komfort użytkowania (czajniki, armatura), ale sama w sobie nie musi oznaczać nieprzydatności do spożycia. W arkuszach trzeba kierować się kryterium z tabeli, a nie potocznym skojarzeniem z "twardą wodą".
Tak, to częsty błąd pojęciowy. "Chlor" może oznaczać różne wielkości (np. chlor wolny/pozostały, a chlorki to jony Cl⁻). Na egzaminie trzeba sprawdzić, jak wskaźnik jest nazwany w tabeli i jak jest oceniany, zamiast dopowiadać znaczenie z pamięci.
Zwykle pojawiają się parametry fizykochemiczne i organoleptyczne, np. pH, przewodność, mętność, barwa, związki azotu, żelazo, mangan, chlorki czy twardość. Kluczowe jest umiejętne czytanie tabeli: wartości, jednostek i informacji o spełnieniu kryterium.
Jeśli tabela zawiera kolumnę z wartościami granicznymi lub opis "spełnia/nie spełnia", zwykle wystarczy wskazać parametr z przekroczeniem/negatywną oceną. Gdy brak takiej kolumny, trzeba porównać wyniki do znanych kryteriów (podanych w zadaniu lub materiale).
Ćwicz na przykładowych raportach z badań wody: czytaj jednostki, zakresy i opisy ocen. Ucz się rozumieć, co oznaczają parametry (np. żelazo, twardość, chlorki), ale na egzaminie zawsze opieraj wniosek na danych z tabeli, nie na "co zwykle bywa problemem".
Tak. Ten sam parametr w różnych jednostkach może wyglądać "dużo" albo "mało", dlatego trzeba sprawdzać nagłówki kolumn i opisy. Błędy egzaminacyjne często wynikają z automatycznego porównywania samych liczb bez jednostek lub bez odczytania, czego dotyczy wskaźnik.
W praktyce może to oznaczać konieczność działań korygujących (uzdatnianie, płukanie sieci, korekta dezynfekcji), komunikaty dla odbiorców lub dodatkowe badania kontrolne. Dla technika ochrony środowiska ważna jest umiejętność wskazania, który parametr wymaga interwencji na podstawie wyników.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawną odpowiedzią jest żelazo, ponieważ to ten wskaźnik (wg danych w tabeli) przesądza o braku przydatności wody do picia.

Materiały:

  • podręczniki i skrypty z chemii środowiska dotyczące jakości wód
  • materiały dydaktyczne o parametrach fizykochemicznych wody i ich interpretacji
  • przykładowe raporty z badań wody (tabele wyników) do ćwiczeń z interpretacji danych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego