KWALIFIKACJA OGR4 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 24.
Na podstawie danych zawartych w tabeli wskaż skałę, która jest najmniej przydatna do produkcji materiałów przeznaczonych do budowy nawierzchni na placach miejskich.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi ścieralności różnych skał na tarczy Boehmego, co jest istotne w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Piaskowiec jest zwykle najsłabiej przydatny na intensywnie użytkowane nawierzchnie placów miejskich, ponieważ w porównaniu z twardszymi skałami częściej ma większą porowatość i nasiąkliwość oraz niższą odporność na ścieranie. To sprzyja szybszemu zużyciu i uszkodzeniom w cyklach zamarzania–rozmarzania.

Pełne wyjaśnienie:

W doborze materiału na nawierzchnie placów miejskich kluczowe są parametry decydujące o trwałości w eksploatacji. Taka nawierzchnia pracuje w trudnych warunkach: intensywny ruch pieszy, często także obciążenia od pojazdów serwisowych, piasek i drobne kruszywo działające jak materiał ścierny oraz wielokrotne cykle zamarzania i rozmarzania.

Odpowiedź "piaskowiec" jest właściwa, ponieważ jest to skała, która (w typowych odmianach stosowanych w budownictwie) bywa bardziej porowata i może wykazywać większą nasiąkliwość niż skały magmowe, takie jak granit czy bazalt. Wyższa nasiąkliwość oznacza, że woda łatwiej wnika w strukturę kamienia, a przy spadku temperatury i zamarzaniu zwiększa swoją objętość, co sprzyja mikropęknięciom, łuszczeniu i wykruszaniu krawędzi elementów nawierzchni. Dodatkowo, niższa odporność na ścieranie powoduje szybsze wygładzanie i ubytek materiału w miejscach intensywnie użytkowanych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? Skały wybierane na place miejskie powinny mieć wysoką odporność na ścieranie, dobrą mrozoodporność i możliwie niską nasiąkliwość. Inne wskazane w zestawie skały (zgodnie z typową praktyką doboru materiałów na nawierzchnie) częściej spełniają te wymagania lepiej niż piaskowiec, dlatego nie są "najmniej przydatne".

Wskazówka egzaminacyjna: czytając tabelę, nie porównuj tylko jednej kolumny. Wybierz materiał, który jednocześnie wypada najsłabiej w cechach krytycznych dla nawierzchni (ścieranie, nasiąkliwość, mrozoodporność), a nie ten, który jest po prostu "najbardziej miękki" lub "najbardziej dekoracyjny". Zwróć też uwagę na słowo "najmniej", bo łatwo odruchowo zaznaczyć materiał najlepszy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najważniejsze są parametry trwałości: odporność na ścieranie, mrozoodporność i nasiąkliwość. Na placach miejskich działa ruch pieszy, drobiny piasku oraz cykle zamarzania–rozmarzania, więc materiał powinien wolno się zużywać i nie pękać od mrozu.
Piaskowiec często ma większą porowatość i może chłonąć więcej wody niż skały magmowe. Woda w porach zamarza i rozsadzając strukturę przyspiesza wykruszanie oraz łuszczenie. Dodatkowo niższa odporność na ścieranie może powodować szybsze zużycie w strefach dużego ruchu.
W pierwszej kolejności porównuj cechy, które najczęściej powodują awarie nawierzchni: ścieralność/odporność na ścieranie, nasiąkliwość oraz informację o mrozoodporności. Potem dopiero bierz pod uwagę cechy estetyczne i obróbkę.
Sprawdź, czy pytanie zawiera słowo "najmniej" albo "NIE". Następnie w tabeli szukaj najgorszego zestawu cech (np. najwyższej nasiąkliwości i najniższej odporności na ścieranie), zamiast automatycznie wybierać materiał o najlepszych wartościach.
Tak. Przy częstych przejściach przez 0°C woda wnikająca w kamień może wielokrotnie zamarzać i rozmarzać. To podnosi ryzyko mikropęknięć i ubytków. Dlatego w przestrzeni publicznej preferuje się materiały o niskiej nasiąkliwości i dobrej mrozoodporności.
Typowe są: porównanie tylko jednej kolumny (np. twardości), pominięcie słowa "najmniej", wybór po nazwie "znanej skały" zamiast po danych, oraz nieuwzględnienie mrozoodporności. Pomaga strategia: zaznacz w tabeli wartości skrajne dla 2–3 kluczowych parametrów.
Możesz spodziewać się szybszego wygładzania i ubytków (ścieranie), wykruszania krawędzi elementów, łuszczenia powierzchni, a w skrajnych przypadkach pęknięć po zimie. To prowadzi do nierówności, pogorszenia bezpieczeństwa użytkowników i częstszych napraw.
Piaskowiec bywa dobrym wyborem w elementach mniej obciążonych mechanicznie, gdzie ważna jest estetyka i łatwość obróbki, np. w okładzinach, murkach, detalach małej architektury czy strefach o mniejszym ruchu. W nawierzchniach "ciężkich" zwykle wymaga ostrożniejszego doboru.
Zwykle lepiej wypadają skały magmowe (np. granitowe) oraz część skał metamorficznych, ponieważ mają bardziej zwartą strukturę i mniejszą podatność na wnikanie wody. Na egzaminie zawsze opieraj się jednak na danych z tabeli, bo różne odmiany mogą mieć różne parametry.
Ćwicz czytanie tabel i kojarzenie parametrów z awariami w terenie: ścieranie ↔ zużycie, nasiąkliwość ↔ ryzyko mrozowe, mrozoodporność ↔ trwałość zimą. Rób krótkie notatki "parametr → skutek". W zadaniach najpierw wyłap słowa klucze: "najmniej", "najbardziej", "NIE".
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że to sprzyja szybszemu zużyciu i uszkodzeniom w cyklach zamarzania–rozmarzania.

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Sandstone" (właściwości, porowatość, zastosowania) – https://www.britannica.com/science/sandstone (dostęp: 2026-03-02)
  • Geology.com, "Sandstone" (opis cech, porowatość i cementacja) – https://geology.com/rocks/sandstone.shtml (dostęp: 2026-03-02)
  • Geology.com, "Granite" (opis cech i trwałości skały) – https://geology.com/rocks/granite.shtml (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki z materiałoznawstwa budowlanego (działy o kamieniu naturalnym)
  • Materiały dydaktyczne z technologii robót nawierzchniowych w architekturze krajobrazu
  • Karty techniczne producentów kostki/płyt kamiennych (parametry: ścieralność, nasiąkliwość, mrozoodporność)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego