KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 40.
Na podstawie danych zawartych w tabeli wskaż, w którym miesiącu plan produkcji wykonano w 120%.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi planu produkcji i produkcji wykonanej w czterech miesiącach: styczeń,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykonanie planu w 120% oznacza, że produkcja rzeczywista stanowi 1,2 planu, czyli wskaźnik (wykonanie/plan)×100% wynosi 120%. Z tabeli należy wybrać miesiąc, w którym ta relacja jest spełniona; w tym zadaniu jest to marzec.

Pełne wyjaśnienie:

Wykonanie planu produkcji w 120% oznacza nadwykonanie planu: wartość rzeczywista jest większa od planowanej. Aby to sprawdzić na danych z tabeli, stosuje się typowy wskaźnik realizacji planu:

Wskaźnik wykonania planu (%) = (wykonanie / plan) × 100%

Warunek z zadania "w 120%" oznacza, że:

  • albo wskaźnik z powyższego wzoru ma wartość dokładnie 120%,
  • albo równoważnie: wykonanie = 1,2 × plan.

W praktyce (np. w controllingu i sprawozdawczości wewnętrznej) taki wskaźnik pozwala szybko porównać miesiące o różnych poziomach planu i wskazać okresy, w których plan został przekroczony.

Odpowiedź "W marcu." jest poprawna, ponieważ w tym miesiącu relacja danych z tabeli (wykonanie względem planu) odpowiada 120%.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo w tych miesiącach wskaźnik nie wynosi 120%:

  • "W lutym." – typowy błąd to pomylenie miesięcy przy odczycie tabeli lub uznanie wartości "zbliżonej" do 120% za równą 120% bez sprawdzenia warunku.
  • "W styczniu." – częsta pomyłka wynika z odwrócenia ułamka (plan/wykonanie zamiast wykonanie/plan), co daje inny procent.
  • "W kwietniu." – można się pomylić, jeśli porównuje się same różnice (wykonanie − plan) zamiast procentowego wskaźnika realizacji.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw upewnij się, które kolumny w tabeli oznaczają plan i wykonanie, a dopiero potem licz procent. Jeśli wartości są duże, można sprawdzić warunek skrótem: czy wykonanie jest o 20% większe od planu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To znaczy, że wykonanie jest o 20% wyższe od planu. Liczbowo: wykonanie = 1,2 × plan albo wskaźnik (wykonanie/plan)×100% wynosi 120%. Jest to sytuacja nadwykonania planu.
Użyj wzoru: (wykonanie / plan) × 100%. Najpierw odczytaj z tabeli wartości dla danego miesiąca, potem wykonaj dzielenie i pomnóż przez 100. Wynik porównaj z wymaganym 120%.
Możesz zastosować skrót myślowy: 120% to 100% + 20%, więc sprawdź, czy wykonanie jest o 1/5 większe od planu. Dokładniej: czy wykonanie = plan + 0,2×plan.
Różnica pokazuje odchylenie w jednostkach (np. sztukach), ale nie uwzględnia skali planu. Ten sam "plus 100" może być mały przy dużym planie i bardzo duży przy małym. Procent wykonania planu pozwala porównać miesiące obiektywnie.
Najczęstsze błędy to: odwrócenie ułamka (plan/wykonanie), pomylenie kolumn w tabeli, zaokrąglenie "na oko" zamiast policzenia, oraz mylenie 120% z "plan + 120%" (czyli 220% planu). Pomaga zapis: 120% = 1,2.
Nie. 120% planu oznacza wzrost o 20% względem planu. Wzrost o 120% oznaczałby 220% planu. Na egzaminie warto od razu przeliczyć: 120% = 1,2, a różnica to 0,2 planu.
Jeśli liczby są "ładne", sprawdź proporcję: wykonanie powinno być równe 6/5 planu. Przykład: gdy plan to 100, wykonanie dla 120% to 120. Gdy plan 200, wykonanie 240. Szukaj takich par w tabeli.
Podstawą jest plan, bo pytamy o to, w jakim procencie zrealizowano to, co zaplanowano. Dlatego dzielimy wykonanie przez plan. Jeśli ktoś jako podstawę weźmie wykonanie, otrzyma inny wskaźnik i błędny wniosek.
80% oznacza niewykonanie planu (brak 20%). 100% oznacza wykonanie dokładnie zgodnie z planem. 120% oznacza nadwykonanie (o 20% więcej niż plan). Te interpretacje są standardowe w analizie realizacji planów.
Ćwicz odczyt danych z tabel (nagłówki, wiersze, jednostki) i szybkie liczenie wskaźników: procent wykonania, różnica i odchylenie. Pomaga też zapamiętanie zamienników: 120% = 1,2; 110% = 1,1; 90% = 0,9.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Wykonanie planu w 120% oznacza, że produkcja rzeczywista stanowi 1,2 planu, czyli wskaźnik (wykonanie/plan)×100% wynosi 120%."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Procent" (definicja i podstawowe działania procentowe): https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy (PL) – materiały o procentach (wprowadzenie i obliczenia): https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent (dostęp: 2026-03-02)
  • Matemaks – "Procenty" (podstawowe wzory i przykłady): https://www.matemaks.pl/procenty.html (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały do EKA.4 z obliczeń procentowych i wskaźników (plan vs wykonanie)
  • Zadania z analizy odchyleń na danych tabelarycznych (ćwiczenia rachunkowe)
  • Podstawy rachunkowości zarządczej/controllingu: wskaźniki realizacji planów (rozdziały o odchyleniach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego