KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 37.
Na podstawie danych zawartych w tablicy określ maksymalną ilość cementu potrzebną do stabilizacji 240 ton kruszywa w mieszance cementowo-gruntowej, przeznaczonej do wykonania podbudowy pomocniczej.
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową operatora
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć maksymalną ilość cementu, należy z tablicy odczytać maksymalny udział cementu dla mieszanki cementowo-gruntowej przeznaczonej na podbudowę pomocniczą (zwykle w % masy kruszywa), a następnie pomnożyć ten udział przez 240 t kruszywa. Wynik podaje się w tonach.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie jest typowym obliczeniem materiałowym wykonywanym na podstawie danych tabelarycznych (recepty/wytycznych). Kluczowe są dwa kroki:

  • Odczyt danych z tablicy: wybierasz wiersz/kolumnę odpowiadającą mieszance cementowo-gruntowej oraz zastosowaniu "podbudowa pomocnicza", a następnie bierzesz wartość maksymalną (nie minimalną ani zalecaną). W tablicach spotyka się zapis jako procent masy kruszywa albo jako wskaźnik dozowania.
  • Przeliczenie na masę cementu: gdy tablica podaje udział w procentach, przeliczasz go na ułamek dziesiętny i liczysz: mcementu = udział · mkruszywa. Dla 240 t kruszywa otrzymujesz masę cementu w tonach.

Odpowiedź "24,0 t" jest zgodna z sytuacją, w której z tablicy wynika udział maksymalny równy 10% masy kruszywa (bo 10% z 240 t to 24 t). Na egzaminie nie należy jednak zgadywać procentu z samych odpowiedzi, tylko zawsze odczytać go z tablicy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "2,40 t" odpowiadałoby 1% z 240 t. Taki wynik zwykle wynika z błędnego przesunięcia przecinka lub przyjęcia zbyt małego udziału.
  • "19,2 t" odpowiadałoby 8% z 240 t. To częsty efekt wzięcia innej pozycji z tablicy (np. innego przeznaczenia warstwy lub wartości zalecanej zamiast maksymalnej).
  • "1,92 t" odpowiadałoby 0,8% z 240 t. Taki rezultat bywa skutkiem pomylenia jednostek (np. odczytu w kg/t) albo podwójnego przeliczenia procentu.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zrób szybki test sensowności: cement przy stabilizacji to zwykle kilka–kilkanaście procent masy kruszywa, więc dla 240 t wynik rzędu kilkunastu–kilkudziesięciu ton jest bardziej realistyczny niż 1–3 t.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj z tabeli maksymalny udział cementu dla właściwego zastosowania (np. podbudowa pomocnicza). Jeśli jest podany w %, zamień na ułamek i policz: masa cementu = udział × masa kruszywa. Wynik podaj w tonach.
Bo tabela zwykle zawiera zakres lub kilka wartości (np. minimalną, zalecaną i maksymalną). Egzamin sprawdza, czy potrafisz wybrać właściwy parametr z tablicy. Użycie wartości innej niż maksymalna daje inny wynik mimo poprawnych obliczeń.
Stabilizacja oznacza poprawę właściwości gruntu/kruszywa przez dodanie spoiwa (cementu) i wody oraz zagęszczenie. Celem jest uzyskanie warstwy o lepszej nośności i mniejszej podatności na odkształcenia, np. w konstrukcji drogi.
Najczęściej spotkasz: % masy kruszywa albo wskaźnik typu kg spoiwa na 1 tonę (kg/t). Zawsze sprawdź nagłówki wierszy i kolumn. Zły odczyt jednostek jest jedną z głównych przyczyn błędnych wyników.
W takich zadaniach najczęściej liczy się od masy kruszywa, jeśli tak wynika z opisu tabeli. Jeśli tabela podaje procent "w mieszance", podstawa może być inna. Dlatego trzeba czytać dokładnie opis i nagłówki tabeli, nie zgadywać.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: kilka–kilkanaście procent z 240 t to kilkanaście–kilkadziesiąt ton. Jeśli wychodzi 1–3 t, prawdopodobnie jest błąd w procencie, przecinku albo w jednostkach. Taki test pomaga wyłapać pomyłki.
Najczęstsze błędy to: pominięcie zamiany % na ułamek (np. 10% jako 10 zamiast 0,10), przesunięcie przecinka, oraz dzielenie zamiast mnożenia. Pomaga zapisanie wzoru i dopisanie jednostek przy każdym kroku rachunku.
Stosuje się ją, gdy trzeba poprawić nośność i jednorodność warstwy pod konstrukcją nawierzchni, zwłaszcza na słabszym podłożu lub przy dużych obciążeniach. Stabilizacja cementem ułatwia uzyskanie wymaganych parametrów i ogranicza koleinowanie.
W tabelach zwykle są osobne kolumny lub zakres typu "od–do". Wartość minimalna bywa opisana jako "min.", zalecana jako "typowa"/"zalecana", a maksymalna jako "max." lub górna granica zakresu. Na egzaminie czytaj dokładnie opisy kolumn.
Nie, jeśli pytanie dotyczy wyłącznie ilości cementu i odwołuje się do tablicy dozowania cementu. Woda i wilgotność są ważne technologicznie, ale w obliczeniu cementu pojawiają się tylko wtedy, gdy zadanie wprost o to pyta lub tabela zawiera przeliczniki.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii robót drogowych (stabilizacja i podbudowy)
  • Materiały szkolne/branżowe dotyczące mieszanek związanych spoiwami (tabele dozowania)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych BUD.13 z obliczeń materiałowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego