KWALIFIKACJA BUD15 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 11.
Ile sztuk płyt ściekowych przedstawionych na rysunku należy zamówić do wykonania ścieku o długości 1500 m, jeżeli jednostkowy nakład rzeczowy dla tego materiału wynosi 1,03?
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny płyty ściekowej, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika budowy dróg.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczbę płyt wyznacza się z obmiaru: długość ścieku mnoży się przez liczbę płyt przypadającą na 1 m (wynikającą z rysunku), a następnie przez jednostkowy nakład rzeczowy 1,03 (zapas/straty). Taki rachunek daje wynik 3090 sztuk, a pozostałe odpowiedzi pomijają jeden z czynników lub mają zły rząd wielkości.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z obmiaru i zamawiania materiałów kluczowe jest rozpisanie obliczeń na dwa etapy: (1) ile elementów wynika z geometrii/rozwiązania pokazanych na rysunku oraz (2) zastosowanie współczynnika nakładu rzeczowego materiału.

1) Ustalenie liczby płyt z długości ścieku
Najpierw z rysunku odczytuje się, ile płyt przypada na jednostkę długości ścieku (np. ile sztuk na 1 m albo jaka jest długość "modułu" jednej płyty). Na tej podstawie przelicza się długość 1500 m na liczbę sztuk potrzebnych "na czysto" (bez zapasu). To etap, na którym najczęściej popełnia się błąd: część osób przyjmuje domyślnie 1 szt./m, mimo że rysunek może wskazywać inną zależność.

2) Uwzględnienie nakładu rzeczowego 1,03
Jednostkowy nakład rzeczowy 1,03 oznacza, że na jednostkę obmiaru potrzeba 1,03 jednostki materiału. W praktyce to doliczenie 3% na docinki, straty technologiczne i inne typowe ubytki. Matematycznie jest to mnożenie przez 1,03.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "3090 sztuk."
Połączenie danych z rysunku (liczba płyt wynikająca z rozwiązania na określoną długość) z doliczeniem 3% daje łącznie 3090 sztuk. To wynik po zastosowaniu obu etapów: przeliczenia długości na sztuki oraz narzutu 1,03.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe

  • "3000 sztuk." – typowo odpowiada wynikowi "na czysto", bez zastosowania 1,03, czyli pomija się nakład rzeczowy (zapas/straty).
  • "309 sztuk." – błąd rzędu wielkości (np. pomylenie 1500 z 150 albo zgubienie zera) albo nieprawidłowe przeliczenie liczby sztuk z rysunku.
  • "300 sztuk." – również błąd skali i zbyt mała liczba elementów w stosunku do 1500 m; często wynika z pochopnego dzielenia lub nieprzeniesienia jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: po otrzymaniu wyniku zawsze wykonaj test sensowności. Dla odcinka 1500 m liczby rzędu setek sztuk są podejrzane, chyba że element jest bardzo długi. Jeżeli rysunek pokazuje krótkie prefabrykaty, wynik powinien być w tysiącach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jednostkowy nakład rzeczowy 1,03 oznacza, że na 1 jednostkę obmiaru robót przypada 1,03 jednostki materiału. W praktyce dolicza się ok. 3% na straty technologiczne, docinki i odpady. W obliczeniach stosuje się mnożenie zapotrzebowania "na czysto" przez 1,03.
Najpierw ustal z rysunku, ile płyt przypada na 1 m ścieku (albo jaka długość odpowiada 1 płycie). Potem przelicz długość na liczbę sztuk: liczba sztuk na czysto = długość × (szt./m). Na końcu uwzględnij nakład rzeczowy, mnożąc wynik przez 1,03.
Mnożenie przez 1,03 jest jednoznaczne i zmniejsza ryzyko błędów rachunkowych. To dokładny zapis doliczenia 3%: 1,00 + 0,03 = 1,03. Przy większych liczbach (tysiące sztuk) łatwo pomylić się w dodawaniu procentów "na oko", więc lepiej trzymać się współczynnika.
Najczęstsze błędy to: pominięcie współczynnika nakładu (zostaje wynik "na czysto"), błędny odczyt z rysunku (np. przyjęcie 1 szt./m, gdy jest inaczej) oraz błąd rzędu wielkości (zgubione zero). Pomaga zapisanie działań w dwóch krokach i szybki test sensowności wyniku.
Taki wynik oznacza liczbę płyt, które należy zamówić, aby wykonać ściek o zadanej długości z uwzględnieniem nakładu rzeczowego materiału. Czyli obejmuje nie tylko ilość wynikającą z geometrii układu, ale też przewidziane straty i docinki. To podejście ogranicza ryzyko braków materiału w trakcie robót.
Zrób przybliżenie: najpierw oceń, czy element jest "krótki" czy "długi" z rysunku. Dla krótkich prefabrykatów na 1500 m zwykle wychodzą tysiące sztuk. Potem dolicz ok. 3% (czyli dodaj ok. 30 na każde 1000). Jeśli wynik jest rzędu setek, prawdopodobnie jest błąd skali.
Płyty ściekowe stosuje się do powierzchniowego odwodnienia drogi, np. przy krawędzi jezdni, na poboczu lub przy skarpach, aby zebrać i odprowadzić wodę opadową. W praktyce ograniczają rozmywanie poboczy i poprawiają trwałość nawierzchni. Wymiar i układ płyt wynikają z dokumentacji oraz rozwiązania konstrukcyjnego.
Najważniejsze są: wymiar wzdłużny elementu (ile metrów "robi" jedna płyta) albo informacja, ile sztuk przypada na 1 m, oraz sposób ułożenia (np. pojedynczy lub podwójny rząd). Te dane decydują o przeliczeniu 1500 m na liczbę sztuk. Bez poprawnego odczytu z rysunku wynik będzie zaniżony lub zawyżony.
W ujęciu matematycznym 1,03 to zawsze 3% ponad wartość bazową, ale w praktyce jest to wartość wynikająca z przyjętej normy/nakładu dla danego materiału i technologii. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych należy stosować dokładnie podany współczynnik, nawet jeśli w innych materiałach spotyka się inne wartości.
Ćwicz schemat: odczyt z rysunku → przeliczenie na jednostkę → zastosowanie współczynników. Rozwiązuj dużo krótkich zadań z prefabrykatami (krawężniki, płyty, elementy odwodnienia). Zawsze zapisuj jednostki i wykonuj test sensowności (czy wynik pasuje do długości odcinka i rozmiaru elementu).
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Liczbę płyt wyznacza się z obmiaru: długość ścieku mnoży się przez liczbę płyt przypadającą na 1 m (wynikającą z rysunku), a następnie przez jednostkowy nakład rzeczowy 1,03 (zapas/straty)."

Źródła:

  • Wikipedia: "Obmiar robót" – definicja i ogólne zasady obmiaru, https://pl.wikipedia.org/wiki/Obmiar_rob%C3%B3t (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia: "Kosztorys budowlany" – pojęcia związane z nakładami i kosztorysowaniem, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosztorys_budowlany (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kosztorysowania/obmiaru robót budowlanych (dział: nakłady rzeczowe materiałów)
  • Zadania ćwiczeniowe z obliczania zapotrzebowania materiałów w robotach drogowych (prefabrykaty odwodnieniowe)
  • Instrukcje i opisy katalogów nakładów rzeczowych (część: definicje i sposób stosowania nakładów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego