W ewidencji wyrobów gotowych często stosuje się ceny ewidencyjne (stałe), aby uprościć przyjęcia na magazyn i bieżącą kontrolę stanów. Różnice między kosztem rzeczywistym a wartością w cenach ewidencyjnych ujmuje się jako odchylenia od cen ewidencyjnych. Same odchylenia mogą mieć różny kierunek (Dt lub Ct), zależnie od tego, czy koszt rzeczywisty jest wyższy czy niższy od wartości w cenie ewidencyjnej.
Gdy następuje sprzedaż wyrobów gotowych, do kosztu własnego sprzedaży powinien trafić nie tylko "koszt w cenie ewidencyjnej", ale także część odchyleń przypadająca na sprzedane wyroby. Tę czynność określa się jako przeksięgowanie odchyleń (z kont odchyleń na rozliczenie kosztu własnego sprzedaży wyrobów). Dlatego poprawna jest odpowiedź o treści: przeksięgowanie odchyleń Ct od cen ewidencyjnych przypadających na sprzedane wyroby gotowe.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "przeksięgowanie odchyleń Dt … na sprzedane wyroby" – opisuje ten sam etap (sprzedaż), ale inny kierunek odchyleń. Jeżeli w dowodzie PK wskazano odchylenia Ct, to wariant Dt nie pasuje do treści operacji.
- "zaksięgowanie odchyleń Ct … wytworzonych wyrobów gotowych" – dotyczy etapu wytworzenia/przyjęcia wyrobów, a nie rozliczenia sprzedaży. To inna operacja gospodarcza niż przeksięgowanie na sprzedane wyroby.
- "zaksięgowanie odchyleń Dt … wytworzonych wyrobów gotowych" – analogicznie odnosi się do przyjęcia produkcji, a dodatkowo wskazuje inny kierunek odchyleń niż Ct.
Wskazówka egzaminacyjna: w odpowiedziach najpierw rozpoznaj etap (wytworzone vs sprzedane), a dopiero potem kierunek odchyleń (Dt/Ct). To ogranicza ryzyko wyboru opcji "na skróty".
