KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 17.
Na podstawie fragmentu listy płac nr 12/2020 oblicz składkę na ubezpieczenie zdrowotne odliczaną od podatku dochodowego.
Ilustracja przedstawia fragment listy płac nr 12/2020, dotyczący działu kadr i płac.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składka zdrowotna odliczana od podatku (dla zasad z 2020 r.) to nie cała składka zdrowotna, lecz jej wyodrębniona część liczona od tej samej podstawy. Należy odczytać podstawę ze wskazanego fragmentu listy płac, obliczyć właściwy procent i wynik zaokrąglić do 1 grosza. Otrzymuje się 324,34 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z listy płac kluczowe jest rozróżnienie między:

  • składką zdrowotną potrącaną z wynagrodzenia (liczoną procentowo od podstawy),
  • częścią składki zdrowotnej odliczaną od podatku (historyczna zasada obowiązująca w 2020 r.).

Aby poprawnie rozwiązać zadanie, trzeba wykonać rachunek na danych z fragmentu listy płac nr 12/2020:

  1. Odczytaj podstawę wymiaru składki zdrowotnej z tabeli (to nie zawsze jest kwota brutto; zwykle jest to podstawa po odjęciu składek społecznych finansowanych przez pracownika).
  2. Zastosuj właściwy procent dla części odliczanej od podatku (zgodny z zasadami dla roku 2020) do tej podstawy.
  3. Wynik zaokrąglij do groszy zgodnie z typową praktyką rozliczeń płacowo-podatkowych.

Odpowiedź "324,34 zł" jest prawidłowa, ponieważ odpowiada obliczeniu części składki zdrowotnej przeznaczonej do odliczenia od podatku, wykonanej na właściwej podstawie i z prawidłowym zaokrągleniem.

Pozostałe propozycje są typowe dla błędów rachunkowych:

  • "304,96 zł" często wynika z zastosowania poprawnej idei odliczenia, ale do niewłaściwej podstawy (np. pomylenie pozycji w liście płac) albo z błędnego zaokrąglenia.
  • "376,66 zł" bywa skutkiem przyjęcia niewłaściwego procentu lub pomieszania składki należnej z częścią odliczaną.
  • "625,19 zł" jest na ogół efektem użycia całkiem innej podstawy (np. zbliżonej do brutto) albo zsumowania kilku potrąceń, które nie powinny być łączone.

Na egzaminie warto zawsze najpierw wskazać w dokumencie, która pozycja jest podstawą zdrowotnego, a dopiero potem liczyć procent i sprawdzić, czy wynik ma sens względem pozostałych potrąceń (np. czy nie przekracza składki należnej).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To kwota wyliczana procentowo od podstawy składki zdrowotnej, która w historycznych zasadach (np. w 2020 r.) pomniejszała podatek dochodowy. Nie jest to to samo co cała składka zdrowotna potrącana z wynagrodzenia, dlatego na liście płac mogą występować dwie różne wartości.
Najpierw identyfikujesz, czy zadanie pyta o kwotę potrącenia z pensji, czy o kwotę wpływającą na podatek. W praktyce obie liczy się od tej samej podstawy, ale innym procentem. Pomylenie tych pojęć to najczęstsze źródło błędów w zadaniach.
Podstawa składki zdrowotnej to zwykle pozycja opisana wprost jako "podstawa zdrowotnego" albo wynagrodzenie pomniejszone o składki społeczne pracownika. Nie należy automatycznie przyjmować kwoty brutto. W zadaniu zawsze opieraj się na konkretnej rubryce wskazanej w dokumencie.
Ponieważ jedna kwota dotyczy realnego potrącenia z wynagrodzenia (obciążenie pracownika), a druga była używana do obliczeń podatkowych jako odliczenie. Gdy uczeń widzi tylko jedną kwotę w pamięci (np. 9%), łatwo przenosi ją na odliczenie i otrzymuje zawyżony lub zaniżony wynik.
W zadaniach egzaminacyjnych stosuje się zaokrąglenie do 1 grosza (dwa miejsca po przecinku), zgodne z praktyką rozliczeń płacowo-podatkowych. Warto liczyć na kalkulatorze z pełną precyzją, a zaokrąglenie zrobić na końcu, bo wcześniejsze zaokrąglenia potrafią zmienić wynik o kilka groszy.
Nie, bo do obliczeń potrzebna jest konkretna podstawa (liczba) z dokumentu. Bez niej można jedynie opisać metodę, ale nie da się uzyskać kwoty w złotych i groszach. Na egzaminie zawsze sprawdź, czy w załączniku jest podstawa lub składki społeczne potrzebne do jej wyznaczenia.
Najczęstsze błędy to: użycie złej podstawy (brutto zamiast podstawy zdrowotnej), zastosowanie procentu od składki należnej zamiast odliczanej, oraz pomylenie rubryk w liście płac. Często też uczniowie zaokrąglają pośrednie kroki, co kumuluje różnice w końcowym wyniku.
Zasady wpływu składki zdrowotnej na podatek zmieniały się w czasie. Zadanie z oznaczeniem roku 2020 sprawdza umiejętność liczenia według reguł właściwych dla tego okresu, dlatego nie należy przenosić automatycznie obecnych rozwiązań na dane historyczne. W testach liczy się stan dla wskazanego roku.
To szybki test sensowności: kwota odliczenia nie powinna przewyższać kwoty składki zdrowotnej potrącanej z wynagrodzenia, jeśli obie liczone są od tej samej podstawy. Jeśli odliczenie wychodzi większe, to zwykle oznacza zły procent lub pomylenie podstawy z inną kwotą z listy płac.
Ćwicz czytanie dokumentu: zaznaczaj podstawy, składki społeczne, zdrowotne i zaliczkę PIT. Potem rozwiązuj zadania krokami: podstawa → procent → zaokrąglenie → kontrola sensowności. Najlepiej pracować na arkuszach z pełnymi listami płac, bo uczą rozpoznawania rubryk.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Składka zdrowotna odliczana od podatku (dla zasad z 2020 r.) to nie cała składka zdrowotna, lecz jej wyodrębniona część liczona od tej samej podstawy."

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria do kwalifikacji kadrowo-płacowej (lista płac, ZUS, PIT)
  • Materiały szkoleniowe z naliczania wynagrodzeń (ćwiczenia rachunkowe na listach płac)
  • Komentarze dydaktyczne do zasad obliczania składek i zaliczki na podatek (dla roku 2020)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego